Koniec z wielokrotną amortyzacją darowanego samochodu

Przepisy podatkowe do końca 2017 r. przewidywały możliwość wielokrotnej amortyzacji środków trwałych (np. samochodów), darowanych sobie wzajemnie pomiędzy członkami najbliższej rodziny. Od nowego roku mamy do czynienia ze zmianami w tym zakresie. Czy są to jednak zmiany ostateczne? Czas pokaże.

Wcześniej, dzięki dokonaniu takiej darowizny obdarowany nabywał prawo do kosztowej amortyzacji danego składnika majątku, liczonej od jego aktualnej wartości rynkowej. Nowe przepisy uszczelniają tego rodzaju praktyki, które zdaniem fiskusa stanowiły przejaw zbyt agresywnej optymalizacji podatkowej.

Optymalizacja do tej pory

Zgodnie z nieobowiązującą już treścią art. 23 ust. 1 pkt 45a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT), za koszt uzyskania przychodu nie były uważane odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych nabytych nieodpłatnie, z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny. Mówiąc inaczej, składnik nabyty w drodze darowizny lub spadku nie podlegał pod ten przepis i mógł być amortyzowany przez obdarowanego.

Dla przykładu…

Dla zobrazowania optymalizacji podatkowej dotyczącej art. 23 ust. 1 pkt 45a) ustawy o PIT warto posłużyć się następującym przykładem.

Pan X prowadząc działalność gospodarczą amortyzuje samochód, a odpisy amortyzacyjne uwzględnia w kosztach uzyskania przychodu, dzięki czemu płaci niższy podatek. W momencie kiedy Pan X nie może dalej amortyzować samochodu, a tym samym obniżać dochodu do opodatkowania, przekazuje go w darowiźnie swojemu bratu Panu Y (darowizna pomiędzy członkami najbliższej rodziny korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn). Pan Y uwzględnia samochód we własnej ewidencji środków trwałych i rozpoczyna amortyzację od wartości początkowej, którą jest wartość rynkowa samochodu. Odpisy amortyzacyjne stanowią koszt uzyskania przychodu u Pana Y obniżając tym samym dochód do opodatkowania. Po „wyczerpaniu” korzyści wynikających z amortyzacji przez Pana Y (zrównanie odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową samochodu) może on przekazać ten samochód w darowiźnie z powrotem swojemu bratu Panu X, który będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych od wartości rynkowej tego samochodu.

We wskazanym powyżej przykładzie dochodziło do przeszacowania podatkowej wartości składników majątku podatnika. Działania takie stanowiły zdaniem fiskusa przejaw agresywnej optymalizacji podatkowej, w związku z czym należało zmienić w tym zakresie przepisy.

Przepisy nowelizujące

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 23 ust. 1 pkt 45a ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych nabytych nieodpłatnie, jeżeli m.in. nabycie to korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.

Jak widać nowa redakcja przepisu zrezygnowała całkowicie z wyłączenia dotyczącego „nabyć nieodpłatnych w drodze spadku lub darowizny”. Po drugie nowa redakcja przepisu wskazuje, że środki trwałe będą mogły być amortyzowane, jeżeli nabyte zostały w drodze darowizny, która nie korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Kosztem uzyskania przychodu będą również odpisy amortyzacyjne w przypadku, kiedy składnik majątku otrzymany w drodze spadku albo darowizny podlega opodatkowaniu, ale z uwagi na jego wartość mieści się w tzw. kwocie wolnej w podatku od spadków darowizn.

Czy kolejne zmiany będą konieczne?

Niezrozumiałe, z punktu widzenia przepisów nowelizujących, jest wyłączenie z zakresu możliwości amortyzowania, również środków trwałych otrzymanych w drodze spadku. Trudno też zrozumieć dlaczego osoby prowadzące działalność gospodarczą, chcące przekazać „biznes” swoim dzieciom, muszą ponosić negatywne konsekwencje agresywnych działań optymalizacyjnych podejmowanych przez innych podatników. Błędy legislacyjne w tym zakresie dostrzeżone zostały również przez ustawodawcę, w związku z czym należy spodziewać się niebawem kolejnej zmiany przedmiotowego przepisu.