Doprowadzenie do izby wytrzeźwień – badania

5 lipca 2018
/

Przedostatnia część cyklu poświęcona będzie badaniom, jakim poddawana jest osoba zatrzymana i doprowadzona do izby wytrzeźwień. Warto tutaj zwrócić uwagę na kwestie zgody zatrzymanego na badania oraz możliwość zastosowania przez ośrodki przymusu bezpośredniego.

Dużo tych badań…

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wymienia 2 rodzaje badań:

  • na zawartość alkoholu w organizmie, które jest podstawą przyjęcia do ośrodka (art. 401);
  • lekarskie, mające na celu ujawnienie ewentualnych stanów chorobowych czy innych problemów zdrowotnych zatrzymanego (art. 402).

Pomiaru zawartości alkoholu we krwi można dokonać za zgodą osoby badanej. Z powodu braku definicji legalnej zgody na gruncie przywołanej ustawy, należy sięgnąć po wachlarz regulacji i osiągnięcia doktryny z zakresu ustaw prawnomedycznych. Zgoda zatem powinna być dobrowolna, poprzedzona poinformowaniem oraz zrozumieniem ze strony osoby badanej, a ona sama winna znajdować się w stanie umożliwiającym świadome wyrażenie oświadczenia. Doktryna w tym przypadku zdaje się 'zamykać oczy' na praktykę, która prezentuje się zgoła odmiennie. Dlatego też ustawodawca wprowadził ust. 3 zezwalający na przyjęcie doprowadzonego do izby wytrzeźwień bez uzyskania zgody w sytuacji, gdy u badanego występują symptomy wskazujące na stan nietrzeźwości. Oznaki takie stwierdza pisemnie lekarz, felczer lub funkcjonariusz Policji, w zależności od miejsca zatrzymania.

Zatrzymany jako pacjent

Ustawodawca stwarza obowiązek niezwłocznego przebadania osoby doprowadzonej do izby wytrzeźwień – co do zasady za jej zgodą. Również w tym przypadku możliwe jest wykonanie badań lekarskich bez zgody pacjenta – w sytuacji, gdy jego zachowanie wskazuje na to, że może on zagrażać swojemu życiu lub zdrowiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, lub jeżeli zachodzi uzasadniona potrzeba udzielenia mu niezbędnych świadczeń zdrowotnych (art. 402 ust. 2). W razie oporu doprowadzonego wolno zastosować przymus bezpośredni, który może polegać na przytrzymaniu, unieruchomieniu, przymusowym podaniu produktu leczniczego lub izolacji. Gdyby jednak okazało się, że zatrzymany wymaga natychmiastowej hospitalizacji, powinien być niezwłocznie przewieziony do odpowiedniego podmiotu leczniczego.

Przymus powiadacie…

Uprawnienie do zastosowania przymusu bezpośredniego musi być zawsze regulowane skrupulatnie w ustawie. Takie zadanie spełnia art. 42 omawianej ustawy, który wyczerpująco wskazuje formy przymusu bezpośredniego, definiuje je oraz reglamentuje sposób ich przeprowadzania. Wiąże się to z obawą przed nadmierną ingerencją władzy państwowej – reprezentowanej przez różne podmioty – w wolności człowieka. Zasadnie zatem należy uwypuklić, że państwo może działać wyłącznie na podstawie prawa – wyjście poza granice nakreślone ustawą, dotyczące możliwości stosowania przymusu bezpośredniego, jest zatem niedozwolone i stanowi rażące naruszenie prawa, które może być rozpatrywane w procedurze zażaleniowej  wskazanej w poprzednich artykułach.

Ciąg dalszy nastąpi…