Dokumentacja podatkowa cen transferowych

Transakcje z podmiotami powiązanymi mogą wiązać się z konieczności sporządzenia dla takich transakcji dokumentacji podatkowej. Obowiązek ten dotyczy podmiotów, których obroty w poprzednim roku podatkowym przekroczyły 2 mln euro oraz transakcji lub innych zdarzeń z podmiotem powiązanym, których wartość przekroczyła 50 tyś euro. Co powinna zawierać dokumentacja podatkowa i jakie sankcje grożą za jej nieprzedłożenie organom podatkowym?

Rola dokumentacji podatkowej

Dokumentacja podatkowa to dokument opisujący przebieg transakcji. Jego rolą jest dostarczenie organom podatkowym rzetelnej i kompleksowej informacji na temat transakcji oraz warunków na jakich transakcja ta została zawarta. Innymi słowy dokumentacja podatkowa powinna uzasadniać rynkowość danej transakcji.

Co istotne dokumentację podatkową sporządza się nie tylko dla transakcji w ścisłym tego słowa znaczeniu (sprzedaż produktów, świadczenie usług). Dokonuje się tego również dla innych zdarzeń (umowy o podziale kosztów, refaktura, umowa poręczenia czy gwarancji). Innymi zdarzeniami są zatem operacje gospodarcze w rozumieniu przepisów o rachunkowości, które zostały ujęte w księgach podatkowych oraz mają wpływ na wysokość dochodu (straty) podatnika.

Elementy dokumentacji podatkowej

Art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawy o CIT) oraz art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT) wskazują jakie elementy powinna zawierać dokumentacja podatkowa:

  1. wskazanie rodzaju i przedmiotu transakcji lub innych zdarzeń,
  2. dane finansowe, w tym przepływy pieniężne dotyczące tych transakcji lub innych zdarzeń,
  3. dane identyfikujące podmioty powiązane dokonujące transakcji,
  4. opis przebiegu transakcji lub innych zdarzeń; w tym funkcji wykonywanych przez podatnika i podmioty powiązane, angażowanych aktywów bilansowych i pozabilansowych, kapitału ludzkiego oraz ponoszonych ryzyk,
  5. wskazanie metody i sposobu kalkulacji dochodu (straty) podatnika wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących tych transakcji lub innych zdarzeń oraz sposobu wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika.

Dokumentacja podatkowa obejmuje dodatkowo analizę porównawczą. Jest to porównanie warunków transakcji podlegającej udokumentowaniu z warunkami stosowanymi przez podatnika z podmiotami niepowiązanymi lub pomiędzy niezależnymi od siebie podmiotami trzecimi (dotyczy podatników, których obroty w roku poprzedzającym rok podatkowy przekraczają próg 10 mln euro w skali roku). Podatnicy, których przychody lub koszty w roku poprzedzającym rok podatkowy przekraczają wartość 20 mln euro, zobowiązani są do sporządzenia dokumentacji dla całej grupy kapitałowej, do której należy podatnik (tzw. Master file).

Sankcje za brak dokumentacji podatkowej

Podatnicy zobowiązani są do przedłożenia dokumentacji podatkowej w terminie 7 dni na żądanie organów podatkowych. Nieprzedłożenie dokumentacji podatkowej we wskazanym terminie wiąże się z opodatkowaniem doszacowanego przez organy podatkowe dochodu sankcyjną stawką w wysokości 50% (art. 19 ust. 4 ustawy o CIT).

Zgodnie z art. 9a ust. 7 ustawy o CIT podatnicy, są obowiązani składać urzędom skarbowym oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji podatkowej, do dnia upływu terminu określonego dla złożenia rocznego zeznania podatkowego. Jest to nowy obowiązek informacyjny, który wymusza niejako na podatnikach posiadanie kompletnej dokumentacji podatkowej dla wszystkich transakcji z podmiotami powiązanymi, już na dzień składania rocznego zeznania podatkowego.

Złożenie nieprawdziwego oświadczenia, dotyczącego posiadania dokumentacji podatkowej, kwalifikowane będzie jako czyn niedozwolony z art. 80 § 3 kodeksu karnego skarbowego (nieprawdziwa informacja podatkowa), zagrożony karą grzywny do 240 stawek dziennych. Odpowiedzialności karnoskarbowej podlegać będą w takim przypadku członkowie zarządu, którzy podpisali takie oświadczenie. Pamiętać również należy o środkach karnych przewidzianych w kodeksie karnym skarbowym jak np. zakaz zajmowania określonego stanowiska (np. zakaz wykonywania funkcji członka zarządu spółki przez określony czas).

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na przepisy dotyczące działania członka zarządu na szkodę spółki, wynikające z ksh lub kk. Sytuacja, w której zarząd poświadczył nieprawdę w zakresie posiadanej dokumentacji podatkowej, w konsekwencji czego zastosowana została sankcyjna stawka podatku w wysokości 50% doszacowanego dochodu, będzie mogła być traktowana przy spełnieniu dodatkowych przesłanek, jako działanie zarządu na szkodę spółki.