Czy komornik może zająć psa? Co podlega egzekucji komorniczej?

Niemiecki komornik, nie mogąc wyegzekwować zaległości podatkowych, postanowił zachować się w nietypowy sposób. Zdecydował się sfotografować psa właścicielki, którego następnie zajął i sprzedał na eBayu. Zwierzak znalazł nowy dom, a funkcjonariusz publiczny wyegzekwował za niego 750 euro. Jak wygląda sytuacja w Polsce? Co może zająć komornik?

Skandal w Niemczech

Pewna rodzina z niemieckiej miejscowości Ahlen zadłużyła się do tego stopnia, że nie mogła uregulować swoich zobowiązań. Problemem okazały się przede wszystkim zaległości podatkowe wobec miasta, a dokładniej opłata za posiadanego, rasowego, psa.

Doszło do tego, że do drzwi pechowych dłużników zapukał komornik. Rozpoczęła się licytacja przedmiotów. Pod młotek trafił m.in. ekspres do kawy i laptop. Kwota uzyskana po odebraniu kosztowności okazała się zbyt mała. Funkcjonariusz publiczny zaczął więc szukać pieniędzy gdzie indziej. Wybór padł na mopsa Eddę. Sfotografowany pies został wystawiony na eBayu i w krótkim czasie został sprzedany za 750 euro. Co interesuje prawnika? Komornik postąpił zgodnie z prawem, jednakże sprawa ma charakter precedensowy i wzbudziła powszechne oburzenie.

Co może zająć komornik sądowy w Polsce?

W naszym kraju działa ok. 1700 komorników. Najczęstszymi rodzajami prowadzonych przez nich egzekucji są zajęcia:

  • wynagrodzenia;
  • rachunku bankowego;
  • wierzytelności;
  • nadpłaty podatku;
  • emerytury;
  • renty;
  • ruchomości.

W polskim systemie prawnym komornik działa za zgodą wierzyciela. Jest to równoznaczne z tym, że nie może on samodzielnie decydować o rodzaju egzekucji. Nie może on także zająć większej kwoty, niż ustawodawca przewidział w stosownych aktach prawnych. Postępowanie komornicze i egzekucja regulują trzy ustawy;

  • o komornikach sądowych i egzekucji;
  • o kosztach komorniczych;
  • Kodeks postępowania cywilnego

Co może zająć komornik? Egzekucja z wynagrodzenia

Zajęcie wynagrodzenia dłużnika jest najczęściej spotykanym sposobem działania komorników. Zwykle sprowadza się do skierowania zapytania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS wskazuje zaś płatnika składek osoby zadłużonej. Gdy jest się w posiadaniu powyższych danych, wysyła się stosowny wniosek do pracodawcy, a wynagrodzenie zostaje zajęte.

Tutaj warto zauważyć, że komornik nie zawsze ma możliwość zajęcia pieniędzy na poczet spłaty należności. Wszystko zależy od tego, ile zarabia konkretny dłużnik. Zgodnie z prawem nie ma możliwości ściągać zadłużenia z minimalnego wynagrodzenia. W 2019 roku jest to kwota wynosząca 2250 zł brutto, czyli 1633 zł netto (albo jak kto woli: „na rękę”).

Jest również wyjątek od reguły. Mianowicie: komornik może zająć część minimalnego wynagrodzenia w przypadku długu alimentacyjnego. Dzieje się tak, ponieważ w tym konkretnym przypadku nie ma żadnej kwoty wolnej od zajęcia.

Warto również zauważyć, że istotne są także tzw. limity potrąceń. Komornik nie może zabrać nam więcej niż 50% wynagrodzenia dłużnika. Tutaj również można doszukać się uprzywilejowania w egzekucji dłużników alimentacyjnych, ponieważ w ich przypadku zajęcie wynagrodzenia może objąć aż 60%.

Co może zająć komornik? Egzekucja z umowy o pracę

Zgodnie z powyższym dłużnik pracujący na pełen etat i posiadający umowę o pracę może stracić do 60% swojego wynagrodzenia. Zawsze na jego koncie pozostanie jednak min. 1633 zł netto (chyba że mówimy o alimenciarzu – wtedy kwota, która mu zostanie, w dramatycznych sytuacjach, może wynieść 653 zł). W sytuacji, kiedy dłużnik pracuje w niepełnym wymiarze godzinowym, kwota przeznaczona na zajęcie komornicze jest proporcjonalnie mniejsza.

Co może zająć komornik? Egzekucja z umowy zlecenia

Od 1 stycznia 2019 roku umowa zlecenie jest traktowana tak samo jak umowa o pracę. Jest to zmiana mająca na celu ochronę dłużnika, którego jedynym źródłem utrzymania jest właśnie wspomniana umowa zlecenie. Do końca 2018 roku komornik mógł zająć 100% takiego wynagrodzenia.

Co może zająć komornik? Egzekucja z rachunku bankowego

Komornik ma także możliwość i prawo do zablokowania rachunku bankowego dłużnika. Przy wyborze takiego rodzaju egzekucji nie obowiązują maksymalne procenty zajęcia. Jednakże prawo nie pozwala pozostawić dłużnika bez grosza. Zgodnie z przepisami na koncie musi pozostać min. 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1687,50 zł brutto. Ile więc tak naprawdę zostanie? 1242 zł netto.

Jest to bardzo skuteczna forma zajęcia. W dobie pieniądza bezgotówkowego i przywiązania do banków komornik może bardzo szybko wyegzekwować należność. Całość procesu przebiega bez udziału dłużnika, a sam zainteresowany otrzymuje informację o sprawie od banku, w którym dokonano zajęcia.

Co może zająć komornik? Egzekucja z ruchomości

Jest to jedna z najbardziej emocjonalnych czynności, do których komornikowi przysługuje prawo. Dzieje się tak, ponieważ jest związana z zaborem rzeczy prywatnych, często codziennego użytku. Przez wzgląd na opinię publiczną dokonano pewnych istotnych zmian w ustawach związanych z zajęciem komorniczym.

Co warto wiedzieć? Komornik może zająć ruchomości na wniosek wierzyciela. Wspomniane rzeczy muszą być we władaniu dłużnika i co ważne – stanowić jego własność. W sytuacjach, kiedy ruchomość należąca do dłużnika znajduje się we władaniu osoby trzeciej, ta musi wyrazić zgodę na jej zajęcie lub potwierdzić, że właścicielem konkretnego przedmiotu jest dłużnik.

Komornik ma obowiązek umorzyć egzekucję z nieruchomości w sytuacji, kiedy otrzyma dowód na piśmie, że zajęta rzecz nie stanowi własności dłużnika. Ważne jest, żeby wspomniany dokument nie stanowił żadnej wątpliwości.

Dzięki ostatnim zmianom kilka ruchomości zaczęło podlegać ochronie prawnej. Komornik nie ma możliwości zająć m.in.:

  • pralki;
  • lodówki;
  • piekarnika;
  • odkurzacza;
  • mikrofalówki;
  • płyty indukcyjnej służącej podgrzewaniu posiłków;
  • łóżka;
  • stołu;
  • krzeseł (liczba chroniona odpowiada rzeczywistemu zapotrzebowaniu, np. tyle ile domowników);
  • źródła oświetlenia (chodzi o niezbędne oświetlenie izby, np. lampa górna na środku pomieszczenia).

Oczywiście wspomniane przedmioty nie mogą przekraczać przeciętnej wartości nowych przedmiotów danego rodzaju. Innymi słowy: lodówka o wartości 10 tys. zł nie podlega ochronie, skoro w cenie 700 zł można zakupić taką, która również spełnia swoje zadanie.

Warto również wspomnieć, że wskazany wyżej katalog przedmiotów nie jest zamknięty. Przez zawarte w przepisie słowa: „w szczególności” ustawodawca daje nam do zrozumienia, że w mieszkaniu mogą pojawić się inne przedmioty podlegające ochronie. W tym wypadku można śmiało twierdzić, że wózek inwalidzki, jak również wszelkie ruchomości związane z prawidłowym wychowaniem i edukacją dziecka, podlegają ochronie. Wystarczy wykazać, że konkretny przedmiot jest nam niezbędny.

Co może zająć komornik? Lodówka – nie, ale TV – tak

Komornik nadal ma prawo zabrać nam sprzęt RTV i AGD, który nie jest niezbędny do codziennego funkcjonowania. To samo tyczy się wszelkich pojazdów i różnego rodzaju wyposażenia. Tutaj również istnieje szansa uprawdopodobnienia, że konkretny przedmiot jest nam niezbędny. Jeżeli jedynym źródłem utrzymania jest samochód, to warto uargumentować dlaczego. Tu również należy pamiętać, że niezbędny samochód to nie ekskluzywna limuzyna. Liczy się przeciętna wartość danej nieruchomości na rynku.

Co może zająć komornik? Egzekucja z nieruchomości

Każda nieruchomość będąca własnością dłużnika może zostać zajęta. W tym wypadku komornik ma również prawo zająć taką nieruchomość, w której wspomniany dłużnik jest jedynie współwłaścicielem. Nie jest to jednak sytuacja ograniczająca prawa osoby niezadłużonej. Drugi współwłaściciel może się zgodzić na takie zajęcie, ale wcale nie musi. W tym drugim przypadku komornik musi uzyskać sądową klauzulę wykonalności zajęcia na współwłaściciela. Może się zdarzyć również tak, że zajęcie zostanie umorzone.

Zajęta nieruchomość trafia na licytację, a kwota pochodząca ze sprzedaży wędruje do wierzyciela. Komornik może zająć m.in. dom, mieszkanie, działkę, jak również garaż.

Co może zająć komornik? Egzekucja z emerytury

Zadłużony emeryt ma prawo do zachowania 75% minimalnego świadczenia. Jest to równoznaczne z tym, że w najgorszym wypadku otrzyma on 825 zł (712,52 zł netto). W 2019 roku wysokość emerytury wynosi 1100 zł brutto, co daje 935 zł „na rękę”.  Kwota zabrana przez komornika nie może przekroczyć 50% wypłacanego świadczenia, tak jak w przypadku zajętego wynagrodzenia.

Co może zająć komornik? Egzekucja z renty

Kwota wolna od potrąceń wynosi 825 zł brutto (712,52 zł netto) w przypadku świadczenia, które przysługuje z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jeżeli wspomniana niezdolność jest jedynie częściowa kwota wolna od potrąceń wynosi 618,75 zł (545,98 zł netto). Jeżeli rencista otrzymuje więcej, komornik może zając tę nadwyżkę. Musi jednak pamiętać o granicach zajęcia. W przypadku egzekucji alimentacyjnej jest to wspomniane już 60%. Jeżeli chodzi o egzekucję związaną z pobytem w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, lub pielęgnacyjno-opiekuńczym jest to próg 50%. W każdym innym przypadku granicę stanowi 25%.

Czy komornik może zająć psa?

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego komornik ma prawo zastosować przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości również w stosunku do zwierząt. Istotne jest jedynie to, by całość zajęcia zwierzęcia nie była sprzeczna z przepisami o ochronie zwierząt.

Przepisy dotyczące egzekucji z ruchomości stosuje się odpowiednio do egzekucji ze zwierząt, jeżeli nie jest to sprzeczne z przepisami dotyczącymi ochrony zwierząt.

art. 844¹ – ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Źródło:

  • ustawy:
    • Kodeks postępowania cywilnego;
    • o komornikach sądowych i egzekucji;
    • o kosztach komorniczych;
  • zadłużenia.com

Zobacz również:

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę

Skuteczna egzekucja komornicza mimo dobrowolnej zapłaty – jak odzyskać pieniądze?