Znak towarowy - co to właściwie jest?

30 września 2019
/

Czym jest znak towarowy i ochrona marki (z łac. notam praesido)? W Encyklopedii PWN znajdziemy definicję tego pojęcia, z pewnością wymaga ona jednak dalszych wyjaśnień, jeśli chcemy naprawdę zrozumieć istotę tego zagadnienia. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które nadaje się do odróżniania towarów lub usług. Okazuje się, że może nim być nie tylko słowo lub obraz, ale także kolor, dźwięk czy zapach.


Z ang. trade mark, symbol umieszczany przez producenta lub sprzedawcę bezpośrednio na towarze (opakowaniu), złożony ze słów, liter, rysunków, cyfr itp.

Encyklopedia PWN


Znak towarowy pod różnorodnymi postaciami towarzyszył człowiekowi od niepamiętnych czasów. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym pozyskiwał nowe formy, przybierał coraz doskonalsze kształty, jak również lepiej indywidualizował każdego przedsiębiorcę, którego reprezentował. Należy pamiętać, że powyższe oznaczenie nie istnieje samo dla siebie, a jego najważniejszym zadaniem jest zwiększenie korzyści osiąganych przez jego właściciela. Jest on swoistym ambasadorem produktu i usługi, którą reprezentuje. Nie dziwi więc, że każdy twórca konkretnej marki dąży do tego, by zapewnić mu odpowiednie zabezpieczenie. Każdy pozostawiony bez ochrony może zostać utracony na rzecz konkurencji.

Czym jest znak towarowy?

Znakiem towarowym nazywamy każde oznaczenie, które mamy możliwość przedstawić w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić przedmiot ochrony udzielonej na ten znak. Może to być zarówno słowo lub wyrażenie, jak również rysunek, ornament, czy też kompozycja kolorystyczna. Nie ma też problemu, byśmy znakiem towarowym nazwali formę przestrzenną naszego produktu lub opakowania, w którym go umieszczamy. Zdarza się również, że znak towarowy przybiera kształt melodii lub innego sygnału dźwiękowego.


Notam Praesido - znak towarowy (na zdjęciu: loga najpopularniejszych marek)


Zobacz również:
Pojęcie znaku towarowego w ustawie Prawo własności przemysłowej (art. 120)

Od dnia 1.10.2017 r. znak towarowy w Unii Europejskiej może być przedstawiany w dowolnej, stosownej formie, z wykorzystaniem ogólnie dostępnej techniki. Jedynym warunkiem jest to, by oznaczenie spełniało kryteria Sieckmanna. Prezentacja znaku towarowego musi być:

  • jasna
  • precyzyjna
  • kompletna
  • łatwo dostępna
  • zrozumiała
  • trwała
  • obiektywna

Pamiętaj! Nie ważne, na jaki rodzaj znaku towarowego się zdecydujesz. Najważniejsze jest to, by nadawał się on do odróżnienia produktu lub usługi na tle konkurencji. Jest to nie tylko obowiązek, ale także najważniejsza cecha oznaczenia. Umożliwi konsumentom w prosty sposób zidentyfikować twój towar lub usługę na tle innych przedsiębiorstw. Może się okazać, że odpowiednio „pielęgnowany” znak towarowy stanie się jednym z najważniejszych, żeby nie powiedzieć, strategicznych punktów budowania marki, zwiększy przy tym możliwości skutecznej promocji.

Próba zawarcia w znaku towarowym zbyt wielu różnych treści, wartości poznawczych czy odniesień emocjonalnych, prowadząca do zakłócenia lub nawet wynaturzenia relacji pomiędzy takim znakiem i jego kodem treściowym sprawia, iż uznanie zdolności do pełnienia funkcji znaku towarowego może w niektórych przypadkach rodzić poważne trudności i wątpliwości bądź też jest niemożliwe - System prawa prywatnego, red. C. H. Beck.

Ważne!

  • Towar nie może być swoim własnym „instrumentem identyfikacyjnym”.
  • Znak towarowy z kolei nie może być towarem lub jego funkcjonalną cechą.
  • Znak towarowy musi cechować się pewną skrótowością, wyrazistością i komunikatywnością, która determinuje jego czytelność.

Do czego służy znak towarowy?

Znaki towarowe stosuje się w obrocie gospodarczym. Innymi słowy, przedsiębiorca używa swojego znaku towarowego podczas handlu z konsumentem lub innym przedsiębiorcą w celu identyfikacji swoich produktów bądź usług. Umożliwia to odróżnienie jego przedsiębiorstwa od innych przedsiębiorstw, tego samego rodzaju, które mają podobną ofertę. Podstawową funkcją znaku towarowego jest budowanie wizerunku i zwiększanie reputacji naszej marki.

Przeczytaj również:
Łatwiejsze rejestrowanie znaków towarowych

Rodzaje znaków towarowych

Znakiem towarowym może być wiele oznaczeń. Poniżej prezentowane są te, które bez problemu można uznać za najważniejsze:

  • słowo,
  • obraz (grafika),
  • kształt.

Oczywiście nie jest to katalog zamknięty. Znak towarowy może przyjąć bardzo różnorodne formy, takie jak np. kolor, gest, dźwięk, zapach, hologram, animacja, itp. Z tymi oznaczeniami jednak jest trudniej, ponieważ nie w każdym przypadku mamy możliwość przedstawienia ich w formie graficznej, co uniemożliwia określenie ich jako znaki towarowe.

Przez wzgląd na różne sposoby wykorzystania znaku towarowego można je także podzielić na 3 kategorie:

  • indywidualny (przeznaczony dla jednego przedsiębiorcy),
  • z udzielonym wspólnym prawem ochronnym (przeznaczony do używania przez kilku niezależnych przedsiębiorców),
  • wspólny.

Ten ostatni można podzielić dodatkowo na dwa rodzaje. Mianowicie chodzi o wspólny znak towarowy zwykły i wspólny znak towarowy gwarancyjny. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z oznaczeniem przeznaczonym do używania przez organizację, która posiada osobowość prawną i została powołana do reprezentowania interesów przedsiębiorców w niej zrzeszonych (np. NSZZ Solidarność).


Notam Praesido - znak towarowy (na zdjęciu: loga najpopularniejszych marek)


Pamiętaj! Prawo ochronne na wspólny znak towarowy zwykły przysługuje tylko organizacjom.

Wspólny znak towarowy gwarancyjny został stworzony dla przedsiębiorców, którzy pracują dla organizacji posiadającej osobowość prawną, na której rzecz znak ten zarejestrowano (np. franczyza udzielona przez sklep Żabka).

Znaki towarowe możemy także podzielić przez wzgląd na postrzeganie ich przez konkretnych odbiorców. Znak towarowy powszechnie znany to taki, który bardzo łatwo rozpoznać, przy czym nie trzeba go rejestrować. Sama nazwa może jednak wprowadzać w błąd. Znaki towarowe powszechnie znane nie są zbyt często spotykane w obrocie gospodarczym. Dzieje się tak, ponieważ by oznaczenie uzyskało status powszechnie znanego, musi spełnić pewną przesłankę. Mianowicie musi być znane i kojarzone przez przynajmniej połowę potencjalnych odbiorców.

Znak towarowy w praktyce

Przykład: Jan Kowalski otworzył sieć sklepów spożywczych na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Swoje przedsiębiorstwo sygnował marką – Wiewiór. Znakiem towarowym sklepów była wiewiórka siedząca na drzewie i trzymająca w dłoni orzeszek. Całość kompozycji znajdowała się na niebieskim tle. Jan Kowalski nigdy nie czuł potrzeby rejestracji znaku towarowego, ponieważ w bardzo szybkim tempie zdobył zaufanie klientów i nie czuł zagrożenia ze strony konkurencji. Po pewnym czasie okazało się, że nie ma również takiej potrzeby ze strony prawnej, ponieważ ponad 50% mieszkańców Polski zna i kojarzy jego markę.

Znak towarowy renomowany jest zaś symbolem pewnej i potwierdzonej jakości towarów lub usług, które reprezentuje. Wiąże się to z marką nie tylko powszechnie znaną, ale również taką, która posiada pełną ochronę na swój znak towarowy. Dokonać tego można poprzez rejestrację oznaczenia.

Pamiętaj! Znak towarowy renomowany posiada większą ochronę od znaku towarowego powszechnie znanego.


Marki i logotypy wskazane w niniejszym artykule mają na celu jedynie charakter edukacyjny. Redakcja kruczek.pl nie jest w żaden sposób powiązana z którąkolwiek z nich.