Czym różni się koncesja od zezwolenia?

12 września 2018
/

Ustawodawca, wprowadzając przepisy normujące udzielanie koncesji i zezwolenia, miał na celu ograniczenie swobody działalności gospodarczej w niektórych (przeważnie istotnych dla państwa) sektorach rynku.

Dopuszczalność wprowadzenia wyżej wymienionych ograniczeń przewiduje Konstytucja RP, która w art. 22 stanowi, że: ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

Koncesja, czyli właściwe co?

Koncesja jest to rodzaj aktu administracyjnego, który umożliwia koncesjonariuszowi (podmiotowi wnoszącemu o udzielenie koncesji) prowadzenie ściśle określonego rodzaju działalności gospodarczej. Organ koncesyjny przyznaje koncesję na działalność, która w swoim przedmiocie obejmuje sektory szczególnie ważne dla interesu państwa. I tak koncesja wymagana jest do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej m.in. na ochronie osób i mienia, działalności mającej na celu wszelakiego rodzaju obrót paliwami i energią, czy też prowadzeniu kasyna.

Do 30 kwietnia 2018 roku enumeratywny katalog koncesjonowanej działalności wymieniony był w art. 46 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wraz  z wejściem ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców powyżej wskazana regulacja utraciła jednak moc. Obecnie przepisy wynikające z nowej  regulacji (art.37 ust.3 ustawy prawo przedsiębiorców) nie wprowadzają zamkniętego katalogu działalności koncesjonowanej. Odsyłają one natomiast do ustaw szczegółowych.

Tryb przyznawania koncesji

Tryb przyznawania koncesji oparty jest na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego oraz regulacjach zawartych w ustawach szczególnych. Przesłanką niezbędną do rozpoczęcia postępowania koncesyjnego jest wniosek zainteresowanego podmiotu. Organem uprawnionym do wydawania decyzji w przedmiocie udzielania koncesji jest minister właściwy dla rodzaju koncesjonowanej działalności, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Finalnym etapem procedury jest wydanie decyzji administracyjnej przez organ koncesyjny działający na podstawie tzw. swobodnego uznania. W praktyce oznacza to, że w procesie decyzyjnym organ może odmówić udzielenia koncesji podmiotowi, nawet jeśli spełnione zostały wszystkie elementy formalne.

Koncesja i zezwolenie to pojęcia tożsame?

Zezwolenie jest swego rodzaju „uprawnieniem” wydawanym przez organ administracji. W swojej istocie określa ono sposób oraz warunki wykonywania danej działalności gospodarczej. Dość powszechne w społeczeństwie jest zamiennie używanie pojęć koncesja i zezwolenie. Często możemy spotkać się z taką sytuacją w nowo otwartych sklepach, próbując zakupić np. alkohol. Przeważnie otrzymujemy informację, że sprzedaż trunku jest niemożliwa, ponieważ sklep czeka jeszcze na uzyskanie koncesji.

Jednakże coś innego wynika z przepisów ustawy o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Art. 18  ust. 1, powyżej wspomnianej regulacji, stanowi, że: Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej  'organem zezwalającym'.

Należy więc podkreślić, że koncesja i zezwolenie to dwie odrębne instytucje. Cechą charakterystyczną odróżniającą zezwolenie od koncesji jest brak uznaniowości organu administracji w procesie przyznawania zezwolenia. Jeśli więc przedsiębiorca spełni wszystkie wymogi niezbędne do wydania zezwolenia, organ administracji musi wydać pozytywną decyzję w danej sprawie.