Inicjatywa ustawodawcza i proces wprowadzania ustawy

23 lipca 2020
hello world!

Inicjatywa ustawodawcza

Inicjatywa ustawodawcza oraz informacje jej dotyczące zostały opisane w art. 118 Konstytucji RP. Jego treść brzmi:

1. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Ministrów.

2. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje również grupie co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Tryb postępowania w tej sprawie określa ustawa.

3. Wnioskodawcy, przedkładając Sejmowi projekt ustawy, przedstawiają skutki finansowe jej wykonania.

Z tego artykułu dowiadujemy się przede wszystkim, że inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Ministrów. A zatem to te organy mają poprzez swoje działanie wprowadzać takie zmiany w prawie, które będą odpowiedzią na bieżącą sytuację w kraju. Jednak w § 2 widzimy, że „zwykli obywatele” też mają wpływ na to, co się dzieje. Jeśli dostrzegają jakiś problem, to mogą spróbować go rozwiązać nie tylko poprzez podejmowanie działań, lecz także na „wyższym poziomie”.

Czym jest ustawa?

Ustawa jest aktem prawnym wydawanym przez parlament. Może być w niej uregulowana każda kwestia, która nie jest przedmiotem regulacji konstytucyjnej. Jeśli chodzi o rangę ustaw, to muszą być one zgodne z Konstytucją i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Z kolei z ustawami muszą być zgodne wszystkie niższe akty prawne.

Ustawa zawiera normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Oznacza to, że akt prawny kierowany jest nie do adresata indywidualnego, lecz do pewnej grupy (generalność). Ponadto podane są w nim pewne wzory zachowań, a nie zachowania jednorazowe (abstrakcyjność). Inaczej jest w aktach stosowania prawa – np. orzeczeniach sądowych czy decyzjach administracyjnych, które mają charakter konkretny i indywidualny.

Inicjatywa ustawodawcza Prezydenta

Prawo do inicjatywy ustawodawczej przysługuje także Prezydentowi RP. Andrzej Duda w poprzedniej kadencji zgłosił łącznie trzydzieści jeden projektów ustaw. Wśród nich znalazł się m.in. projekt zmian w ustawie o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej czy Prawie oświatowym. Najczęściej z tej możliwości korzystał Lech Kaczyński – złożył bowiem 44 projekty ustaw.

Lech Wałęsa zrobił to 33 razy. Z kolei Aleksander Kwaśniewski wystąpił z projektem 20 razy w trakcie pierwszej kadencji i 27 razy w drugiej. Bronisław Komorowski złożył natomiast 29 projektów ustaw. Widać zatem, czy prezydenci za każdym razem wykorzystują możliwość wystąpienia z inicjatywą ustawodawczą, a ilość złożonych projektów zazwyczaj pozostaje w przedziale 20-30. 

Czym jest komisja sejmowa?

Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom. Jednak, aby mogli oni wystąpić z projektem, konieczne jest, by było ich minimum 15. Dopiero taka grupa ma prawo do przedstawienia swojego projektu ustawy. Jednak poselskie projekty mogą wnosić także komisje sejmowe. Czym jest zatem komisja sejmowa? Przede wszystkim jest to organ Sejmu powołany do rozpatrywania i przygotowywania spraw stanowiących przedmiot prac Sejmu. Komisja ma za zadanie m.in. wyrażać opinie w sprawach przekazanych pod jej obrady przez Sejm, Marszałka Sejmu lub Prezydium Sejmu.

Komisje dzielą się na stałe, nadzwyczajne i śledcze. Jeśli chodzi o podział miejsc w komisjach, to odzwierciedla on układ ugrupowań sejmowych. Skład jest ustalany na początku kadencji. Warto pamiętać, że jeden poseł może być maksymalnie w dwóch komisjach. Z drugiej strony nie może być jednak tak, że jakiś poseł nie będzie w żadnej komisji sejmowej.

Liczebność komisji

Możemy wyróżnić komisje duże, średnie i małe. Do tych pierwszych zaliczamy m.in. Komisję Finansów Publicznych (53 posłów),  Komisję Obrony Narodowej (38 posłów), Komisję Edukacji, Nauki i Młodzieży (38 posłów) czy Komisję Polityki Społecznej i Rodziny (36 posłów). Do komisji średnich zalicza się Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych (33 posłów), Komisja Spraw Zagranicznych (29 posłów) czy Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka (27 posłów). Komisje małe to zaś np. Komisja do Spraw Kontroli Państwowej (14 posłów), Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej (12 posłów) czy Komisja Polityki Senioralnej (18 posłów).

Komisje stałe

Komisje stałe zostały wymienione w art. 18 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Są to:

  • Komisja Administracji i Cyfryzacji,
  • Komisja do Spraw Kontroli Państwowej,
  • Komisja do Spraw Petycji,
  • Komisja do Spraw Służb Specjalnych,
  • Komisja do Spraw Unii Europejskiej,
  • Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży,
  • Komisja Etyki Poselskiej,
  • Komisja Finansów Publicznych,
  • Komisja Gospodarki,
  • Komisja Infrastruktury,
  • Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii,
  • Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki,
  • Komisja Kultury i Środków Przekazu,
  • Komisja Łączności z Polakami za Granicą,
  • Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych,
  • Komisja Obrony Narodowej,
  • Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa,
  • Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej,
  • Komisja Polityki Senioralnej,
  • Komisja Polityki Społecznej i Rodziny,
  • Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich,
  • Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
  • Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej,
  • Komisja Skarbu Państwa,
  • Komisja Spraw Wewnętrznych,
  • Komisja Spraw Zagranicznych,
  • Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka,
  • Komisja Ustawodawcza,
  • Komisja Zdrowia.

Obywatelska inicjatywa ustawodawcza

Aby wystąpić z inicjatywą ustawodawczą, konieczne jest natomiast zgromadzenie co najmniej 100 000 podpisów od obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Podpisy są weryfikowane przez Państwową Komisję Wyborczą.

Obywatele mogą wystąpić z projektem ustawy, ale nie może ona dotyczyć spraw zastrzeżonych przez Konstytucję dla innych podmiotów (np. dla Rady Ministrów). Taką ustawą jest np. ustawa budżetowa. Jednak poza tymi nielicznymi wyjątkami obywatele mogą wystąpić z dowolnym projektem. Niestety zazwyczaj projekty obywateli nie są uchwalane (tj. na chwilę obecną żaden z nich nie wszedł w życie).

Przeczytaj również:
Obywatelska inicjatywa ustawodawcza

W praktyce

Postępowanie w tej sprawie zostało określone w ustawie z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli. Pierwszym krokiem formalnym, jaki muszą wykonać osoby, które chcą złożyć projekt ustawy, jest stworzenie komitetu inicjatywy ustawodawczej. Komitet występuje pod nazwą uzupełnioną o tytuł projektu ustawy. Do utworzenia komitetu potrzeba minimum 15 osób. Muszą to być obywatele polscy, którzy mają prawo wybierania do Sejmu i złożyli pisemne oświadczenie o przystąpieniu do komitetu. W oświadczeniu należy podać  imię (imiona) i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer ewidencyjny PESEL. Ponadto należy wybrać pełnomocnika, który będzie występował w imieniu komitetu.

Kolejnym krokiem jest zebranie 1000 podpisów. Dopiero wtedy należy zawiadomić Marszałka Sejmu oraz przedstawić projekt ustawy, a także zebrane podpisy. Następnie trzeba kontynuować zbieranie podpisów, aby było ich 100 000 (przedstawione 1000 podpisów stanowi bowiem część tej liczby). Trudność stanowi fakt, że od chwili postanowienia Marszałka Sejmu o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu do dostarczenia wykazu podpisów obywateli może upłynąć maksymalnie 3 miesiące.

Inicjatywa ustawodawcza po stronie obywateli?

Coraz częściej zwraca się uwagę na to, że projekty składane przez obywateli nie mają realnej szansy na zaistnienie. W praktyce najczęściej rozpaprywane są bowiem projekty składane przez posłów, Senat, Prezydenta czy Radę Ministrów. Przede wszystkim podstawową trudnością jest zebranie wystarczającej ilości podpisów – tak naprawdę szansę na to mają jedynie większe organizacje. Poza tym okres, jaki został wyznaczony na przedstawienie podpisów, jest bardzo krótki. Kolejną trudność stanowi strona formalna. Tworzenie aktów prawnych nie należy do najprostszych, więc obywatele, którzy chcą stworzyć projekt ustawy, muszą znaleźć pomoc w skonstruowaniu poprawnego tekstu ustawy.

Na stronie serwisu Obywatele Decydują można przeczytać, że w poprzedniej kadencji Sejmu:

  • zostało złożonych 28 projektów,
  • 11 z nich zostało odrzuconych,
  • 7 trafiło do „zamrażarki” i nie doczekało się procedowania,
  • 1 został wycofany,
  • 2 zostały przyjęte,
  • 7 złożonych projektów przeszło na kolejną kadencję Sejmu.

Pokazuje to wyraźnie, że jest to spory problem. W związku z tym myśli się o podjęciu działań, które ułatwiłyby obywatelom wywieranie wpływu na rzeczywistość. Bądź co bądź taka jest idea demokracji.

Czy można złożyć dwa projekty ustaw dot. tej samej sprawy?

Z artykułu 4 dowiadujemy się, że: wniesienie projektu ustawy nie stanowi przeszkody do wniesienia innego projektu, w tym także przez grupę obywateli, w tej samej sprawie. Wynika to faktu, że obywatele mogą mieć różne pomysły na rozwiązanie istniejącego problemu. Niekoniecznie ten, który pojawił się wcześniej, musi być lepszy. Czasami jednak projekty są całkowicie ze sobą sprzeczne. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia np. w 2016 roku. Złożono wtedy Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. W tym samym czasie rozpatrywano również projekt inicjatywy "Ratujmy Kobiety”, który zakładał m.in. możliwość przerwania ciąży do 12. tygodnia.

Prace w Sejmie

Kiedy projekt ustawy jest już gotowy, należy go złożyć w formie pisemnej na ręce Marszałka Sejmu. Ten ma obowiązek zadbać o doręczenie projektu posłom. Oprócz samego projektu należy dostarczyć także uzasadnienie. Powinny zostać w nim wyjaśnione m.in. potrzeba i cel wydania ustawy. Ponadto należy opisać przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne. Istotne jest również wskazanie źródła finansowania.

Ważną kwestią jest także z pewnością zgodność ustawy z prawem, w tym z prawem Unii Europejskiej. Jeśli natomiast pojawiają się wątpliwości, można skierować dany projekt do Komisji Ustawodawczej, aby wyraziła opinię. W chwili, w której Komisja większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy członków Komisji uzna projekt za niedopuszczalny, Marszałek nie może go skierować do dalszych prac.

Pierwsze czytanie

Następnym etapem – po złożeniu ustawy – jest pierwsze czytanie. Powinno się ono odbyć na posiedzeniu plenarnym Sejmu lub na posiedzeniu komisji sejmowej właściwej dla danej problematyki wynikającej z projektu. W praktyce jednak zazwyczaj odbywa się na spotkaniu komisji. Wynika to z faktu, że jest bardzo wiele projektów ustaw, które należy rozpatrzyć. Rozpatrywanie ich wszystkich na posiedzeniach Sejmu byłoby natomiast po prostu niewykonalne.

Nie oznacza to jednak, że żaden projekt ustawy nie może zostać przedstawiony w ten sposób. Wręcz przeciwnie – istotne projekty muszą być rozpatrywane w ten sposób. Tak dzieje się w przypadku ustaw o zmianie konstytucji, dotyczących wyboru Prezydenta, Sejmu i Senatu oraz organów samorządu terytorialnego, regulujących ustrój i właściwość władz publicznych. Analogicznie postępuje się z projektem ustawy budżetowej czy ustaw podatkowych oraz kodeksów. Ponadto także inne ustawy – uznane za wyjątkowo ważne – mogą zostać skierowane do czytania na posiedzeniu Sejmu przez Marszałka Sejmu.

Co może stać się z projektem?

Podczas pierwszego czytania pojawia się dyskusja na temat projektu. Posłowie mają okazję, by zadawać pytania wnioskodawcy i uzyskać odpowiedzi. Na tym etapie może już zostać złożony projekt o odrzucenie wniosku w całości. Z kolei jeśli czytanie odbyło się na posiedzeniu Sejmu, to kończy się ono podjęciem uchwały o skierowaniu projektu do właściwej komisji (albo kilku komisji – to zależy od tego, jaka jest tematyka projektu).

Prace w komisji

Podczas tego etapu komisje zajmują się szczegółowym rozpatrywaniem wniosku. W tym celu mogą zapraszać ekspertów i bazować na ich opiniach. Istnieje również możliwość powołania podkomisji. Podczas tych prac komisje mogą poprawiać i zmieniać ich treść przepisów projektu. Kończąc ten etap, komisja składa sprawozdanie oraz wniosek. Może w nim sugerować 3 opcje – przyjęcie projektu bez poprawek, przyjęcie projektu z określonymi poprawkami lub odrzucenie projektu.

Drugie czytanie

Ten etap zaczyna się przedstawieniem sprawozdania komisji. Następnie zostaje przeprowadzona dyskusja. W jej trakcie istnieje możliwość zgłoszenia poprawek czy wniosków. Jeśli pojawią się, to projekt ponownie zostanie skierowany do komisji. Ta będzie musiała je rozpatrzyć, a następnie przedstawić kolejne sprawozdanie, w którym zaleci odrzucenie lub przyjęcie poprawek.

Poprawki mogą być zgłaszane do końca drugiego czytania. Zgłaszać je może natomiast wnioskodawca, a także grupa co najmniej 15 posłów, przewodniczący klubu lub koła poselskiego czy Rada Ministrów. Jeśli mamy do czynienia z poselskim projektem ustawy, to istotne jest, by wszyscy posłowie podtrzymali swoje poparcie. Jeśli bowiem na skutek jego wycofania, okaże się, że projekt jest popierany przez mniej niż 15 posłów, to projekt zostanie odrzucony. W sytuacji, w której podczas drugiego czytania nie złożono żadnych poprawek czy wniosków, od razu przechodzi się do trzeciego czytania.

Trzecie czytanie

Podczas trzeciego czytania projektu ustawy w Sejmie również zostaje przedstawione sprawozdanie komisji oraz poprawki zgłoszone podczas drugiego czytania. Na początku spotkania odbywa się głosowanie nad wnioskiem o odrzucenie projektu w całości. Następnie – jeśli wniosek nie zostanie przegłosowany – głosuje się nad poprawkami do poszczególnych artykułów. Na koniec odbywa się głosowanie nad projektem w całości, w brzmieniu zaproponowanym przez komisje, wraz ze zmianami wynikającymi z przegłosowanych poprawek.

Sposób uchwalania

Aby uchwalić ustawę, wystarczy zwykła większość głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Zwykła większość głosów  oznacza, że liczba głosów „za” musi być większa niż „przeciw”. Jeśli chodzi o połowę ustawowej liczby posłów, to musi ich być przynajmniej 230 (całkowita liczba posłów w Sejmie RP to 460).  Tak jest zazwyczaj. Jednak w szczególnych przypadkach przepisy prawa przewidują inne proporcje głosów konieczne do uchwalenia ustawy. Dzieje się tak bowiem, gdy dana ustawa ma bardzo duże znaczenie.

Prace w Senacie

W chwili, gdy Sejm uchwali ustawę, przestaje być ona projektem – choć nadal nie jest jeszcze obowiązującym aktem prawa. Aby się nim stać, musi zostać bowiem spełnionych jeszcze kilka warunków. Kolejnym krokiem jest skierowanie ustawy do Senatu. Marszałek Senatu ma obowiązek skierować ją do jednej lub kilku komisji senackich. One zaś mają za zadanie dokonanie analizy w ciągu nie więcej niż 18 dni.

Potem następuje posiedzenie Senatu. Podczas niego odbywa się debata i głosowanie, którego efektem jest podjęcie uchwały. Musi się to zdarzyć w ciągu 30 dni od przekazania ustawy (inaczej jest w przypadku ustawy budżetowej czy ustaw pilnych). Jeśli jednak tak się nie stanie, uznaje się, że została ona przyjęta w treści proponowanej przez Sejm.

Senat ma trzy możliwości: może przyjąć ustawę bez zmian albo odrzucić ją w całości, albo wprowadzić poprawki. W pierwszym wypadku ustawa zostaje przekazana Prezydentowi. W pozostałych przypadkach wraca do Sejmu.

Rozpatrzenie stanowiska Senatu przez Sejm

Jeśli Senat wnioskował o odrzucenie ustawy w całości lub o wprowadzenie poprawek, Sejm raz jeszcze musi zająć się ustawą. Na tym etapie Marszałek Sejmu otrzymuje uchwałę Senatu. Następnie kieruje ją do komisji, która uprzednio się nią zajmowała. Następuje kolejna dyskusja (tym razem przy udziale senatora sprawozdawcy), która ponownie kończy się wydaniem sprawozdania. Zostaje w nim przedstawiony wniosek – albo o przyjęcie senackich poprawek w całości lub części, albo o ich odrzucenie.

Ponownie Sejm może odrzucić poprawki lub wniosek o odrzucenie ustawy. Jednak na tym etapie wymagana jest bezwzględna większość głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Oznacza to, że liczba głosów „za” jest większa niż suma „przeciw” i „wstrzymujących się”.

Co, jeśli nie będzie wymaganej większości?

W sytuacji, gdy nie uda się uzyskać większości bezwzględnej w Sejmie, poprawki Senatu stają się obowiązujące. Oznacza to, że jeśli Senat naniósł poprawki, to wejdą one w życie. Jeśli zaś złożył wniosek o odrzucenie ustawy, to nie stanie się ona obowiązującym prawem.

Rola Prezydenta

Ustawa trafia do Prezydenta albo po pracach w Senacie (jeśli została przyjęta bez zmian), albo po rozpatrzeniu stanowiska Senatu przez Sejm. Prezydent podpisuje ustawę w ciągu 21 dni od dnia jej przedstawienia. Inaczej jest jednak w przypadku ustawy budżetowej i ustaw pilnych. 

O roli Prezydenta w procesie legislacyjnym mówi art. 122 Konstytucji. Dowiadujemy się natomiast z niego, jakie możliwości istnieją na tym etapie prac nad ustawą. Jeśli Prezydent nie ma wątpliwości, po prostu podpisuje ustawę. Jeśli jednak nie jest przekonany co do tej decyzji, może zrobić jeszcze 2 rzeczy – przekazać ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia lub wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego.

Weto ustawodawcze

Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy nazywamy wetem ustawodawczym. Jeśli Prezydent skorzysta z tej możliwości, tekst wraca do Sejmu. Na tym etapie ilość możliwości jest już bardzo ograniczona. Nie można zmieniać niczego w treści lub występować z wnioskami. Odbywa się jedynie głosowanie nad wetem Prezydenta. Jeśli większością 3/5 głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów weto zostanie odrzucone, Prezydent musi podpisać ustawę (nie ma już innej możliwości). Jednak jeśli nie będzie takiej większości, to ustawa nie wejdzie w życie.

Wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego

Po otrzymaniu ustawy Prezydent może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie jej zgodności z Konstytucją. Skorzystanie z tej możliwości wyklucza zastosowanie weta ustawodawczego. Korzysta się z niej w sytuacji, gdy pojawiają się wątpliwości dot. zgodności nowego aktu prawnego z Konstytucją. Należy bowiem pamiętać o tym, że to Konstytucja jest najważniejszym aktem – stojącym na szczycie hierarchii aktów prawnych – i pozostałe akty nie mogą stać w sprzeczności z nią. Wynika to z art. 8 ust. 1 Konstytucji, z którego dowiadujemy się, że „Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej”.

Trybunał Konstytucyjny bada zgodność ustawy pod kątem zgodności z Konstytucją. Jeśli stwierdzi zgodność, Prezydent musi podpisać ustawę. Jednak jeśli zauważy niezgodność, ustawa upadnie.

Podpisanie ustawy

Podpis Prezydenta jest niezbędnym elementem w trybie ustawodawczym. Jeśli Prezydent ma wątpliwości, to może przekazać ustawę do rozpatrzenia innym organom, ale wtedy to od nich będzie zależała ostateczna decyzja. Z drugiej strony należy pamiętać, że Prezydent sam nie może odrzucić ustawy.

Po podpisaniu ustawy Prezydent zarządza jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Bez tego ustawa nie będzie mogła stać się obowiązującym prawem. Następnie musi upłynąć określony termin – vacatio legis. Dopiero wtedy ustawa wchodzi w życie. Czas pomiędzy ogłoszeniem ustawy a rozpoczęciem obowiązywania aktu jest niezbędny, by wszyscy obywatele mogli się zapoznać z nowymi przepisami, co pozwoli im przygotować się do ewentualnych zmian.

Status pilnego projektu

Czasami zdarza się, że dana ustawa powinna zostać wprowadzona w życie możliwie szybko. Dzieje się tak zazwyczaj w momencie, gdy stanowi odpowiedź na bieżący problem, który należy możliwie szybko rozwiązać. Taką możliwość zapewnia art. 123 Konstytucji. Dowiadujemy się z niego, że „Rada Ministrów może uznać uchwalony przez siebie projekt ustawy za pilny, z wyjątkiem projektów ustaw podatkowych, ustaw dotyczących wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, Sejmu, Senatu oraz organów samorządu terytorialnego, ustaw regulujących ustrój i właściwość władz publicznych, a także kodeksów”.

Zasady postępowania są określone w regulaminie Sejmu oraz regulaminie Senatu. Najważniejszą różnicę stanowią terminy. W przypadku projektów pilnych termin rozpatrzenia przez Senat wynosi 14 dni, a termin podpisania ustawy przez Prezydenta Rzeczypospolitej wynosi 7 dni.

Europejska inicjatywa ustawodawcza

Przy okazji mówienia o inicjatywie ustawodawczej warto przypomnieć, że taka możliwość pojawia się nie tylko, gdy chodzi o prawo obowiązujące na terenie kraju, lecz także Unii Europejskiej. Każdy obywatel Unii Europejskiej ma bowiem prawo zaproponować nowy akt prawny. Aby tego dokonać, należy postępować w dużej mierze analogicznie do składania projektu ustawy w Polsce. Przede wszystkim należy utworzyć komitet obywatelski. W jego skład musi wchodzić minimum 7 obywateli zamieszkujących różne kraje UE. Jednak nie mogą to być posłowie do Parlamentu Europejskiego lub organizacje. Następnie trzeba zarejestrować inicjatywę. Należy wtedy podać informacje takie jak tytuł inicjatywy, krótkie streszczenie jej przedmiotu, odniesienie do Traktatów UE i dane kontaktowe członków komitetu obywatelskiego. Komisja Europejska ma maksymalnie 2 miesiące na wydanie decyzji, czy inicjatywa spełnia wymogi. Jeśli tak, to zostanie opublikowana w rejestrze internetowym. Wtedy nadchodzi czas na zbieranie podpisów.

Europejska inicjatywa ustawodawcza - zbieranie podpisów

Aby inicjatywa ustawodawcza została rozpatrzona, należy zebrać milion podpisów. Warunkiem jest to, że muszą one pochodzić od obywateli minimum jednej czwartej państw UE, co na ten moment oznacza konieczność znalezienia sygnatariuszy w przynajmniej siedmiu krajach. Jeśli chodzi o zakres danych, jakie muszą zostać zebrane od osób popierających inicjatywę, to decydujące są wymogi krajowe. Sporym ułatwieniem jest jednak to, że podpisy można zbierać zarówno na papierze, jak i drogą elektroniczną. Kolejnym krokiem jest weryfikacja podpisów – wysyła się je do każdego z zainteresowanych państw UE. Oni dokonują weryfikacji i przesyłają certyfikat potwierdzający ten fakt.

Ostatni krok

Ostatnim elementem jest przekazanie podpisów Komisji Europejskiej. Wtedy należy również przekazać informacje dotyczące wszelkiego wsparcia lub środków finansowych otrzymanych na cele związane z inicjatywą. Następnie dochodzi do przedstawienia swojego projektu w Komisji Europejskiej i podczas wysłuchania publicznego w Parlamencie Europejskim. Komisja Europejska podejmie decyzję o tym, jakie kroki podjąć i będzie o tym informować. Może zaproponować przyjęcie nowego aktu prawnego i przesłać go do Parlamentu Europejskiego oraz Rady w celu jego zatwierdzenia.

chevron-down
Copy link