Kara za przekroczenie prędkości. Kiedy zabiorą Ci prawo jazdy?

Obraz przedstawia autostradę

Przekraczanie dozwolonej prędkości jest często popełnianym wykroczeniem. Nikogo nie powinno dziwić, że takie zachowanie jest karane. Często kontrowersje wzbudza jednak przepis, który wszedł w życie 18 maja 2015 roku – kierowca, który przekroczy dozwoloną prędkość o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym i zostanie na tym przyłapany traci swoje prawo jazdy na okres 3 miesięcy. Jaki mandat można dostać za przekroczenie dozwolonej prędkości? Jak to dokładnie jest z tym zabieraniem prawa jazdy? Czy istnieją wyjątki od reguły?

Zgodnie z obowiązującym taryfikatorem w najgorszym dla kierowcy przypadku zostanie on ukarany mandatem w wysokości 500 zł, a jego konto obciąży 10 punktów karnych. W dodatku przy spełnieniu dodatkowych warunków nie będzie mógł prowadzić aut przez 3 miesiące od dnia wymierzenia kary. Jednak to sytuacja dość rzadka. Jakiej wysokości mandat można dostać za przekroczenie dozwolonej prędkości i jakie ograniczenia prędkości obowiązują w Polsce?

Jaki mandat za przekroczenie prędkości?

  • 50 złotych – za przekroczenie prędkości o mniej niż 10 km/h
  • 50-100 złotych i 2 punkty karne – za przekroczenie prędkości o 11–20 km/h
  • 100-200 złotych i 4 punkty karne – za przekroczenie prędkości o 21-30 km/h
  • 200-300 złotych i 6 punktów karnych – za przekroczenie prędkości o 31-40 km/h
  • 300-400 złotych i 8 punktów karnych – za przekroczenie prędkości o 41-50 km/h
  • 400-500 złotych i 10 punktów karnych – za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h

Należy pamiętać, że w przypadku każdego wykroczenia spotkanie z policjantem może skończyć się na pouczeniu. Dlatego zawsze warto uśmiechnąć się do przedstawiciela władzy i o takie poprosić. Bolesne mogą być w szczególności punkty karne. Osoba, która uzbiera ich ponad 24 musi zdać egzamin, żeby odzyskać prawo jazdy. W okresie pierwszego roku posiadania uprawnień powyższy limit wynosi jedynie 20 punktów.

Zaskakujący dla wielu osób może okazać się fakt, że kara za przekroczenie prędkości może być wyższa niż przewidziana w taryfikatorze.

Ograniczenia prędkości w Polsce dla samochodów osobowych oraz motocykli

Co do zasady:

  • Dopuszczalną prędkością w obrębie terenu zabudowanego jest 50 km/h w ciągu dnia  i 60 km/h w nocy (od 23:00 do 5:00)
  • Jednojezdniową dwukierunkową drogą możemy pojechać z prędkością maksymalnie 90 km/h
  • Na drogach dwujezdniowych dwukierunkowych o dwóch pasach ruchu ograniczenie prędkości wynosi 100 km/h
  • Jadąc drogą ekspresową jednojezdniową nie można przekroczyć 100 km/h, zaś dwujezdniową – 120 km/h
  • Na autostradach obowiązuje ograniczenie prędkości do 140 km/h

W jaki sposób zabierane jest prawo jazdy za przekroczenie prędkości w ternie zabudowanym o ponad 50 km/h?

Zatrzymuje je przeprowadzający kontrolę policjant. Robi to przy okazji zatrzymania, jeszcze na drodze. Decyzję o rygorze natychmiastowej wykonalności w przedmiocie odebrania prawa jazdy wydaje starosta. Zatrzymanie prawa jazdy następuje na podstawie art. 135 ust. 1a ustawy prawo o ruchu drogowym na okres trzech miesięcy, liczony od dnia wydania decyzji. Prawo jazdy zatrzymywane jest za pokwitowaniem.

Należy pamiętać, że w ten sposób prawo jazdy można stracić jedynie w ternie zabudowanym. Czyli nie utracimy go np. jadąc 250 km/h po autostradzie. Ponadto często błędnie mówi się o utracie prawa jazdy za przekroczenie prędkości w ternie zabudowanym o 50 km/h. Warunkiem jest przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h.

Co w sytuacji, w której ktoś ignoruje zakaz prowadzenia pojazdów?

Jeżeli osoba ukarana zatrzymaniem prawa jazdy będzie prowadzić pojazd w takcie 3 miesięcznego okresu, to zostanie on przedłużony do 6 miesięcy. W przypadku ponownego złapania na prowadzeniu pojazdu, starosta wyda decyzję o cofnięciu uprawnień. To oznacza, że kierowca-recydywa, aby odzyskać prawo jazdy musi podejść do egzaminu, jakby zdawał je po raz pierwszy.

Co w sytuacji, gdy kierowca nie posiada przy sobie dokumentów?

Często powtarzanym mitem jest, że w sytuacji, w której podczas kontroli kierowca nie posiada prawa jazdy, nie zostanie mu ono odebrane. To nieprawda. Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje się na podstawie informacji o popełnionym naruszeniu. Tak więc już sam fakt popełnienia naruszenia (przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h) jest wystarczającą podstawą do zatrzymania prawa jazdy. Możliwości stosowania dwóch sankcji nie zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r. (sygn. K 24/15 DzU z 2016 r. poz. 2197).

Wyjątek od reguły – przekroczenie dozwolonej prędkości bez kary

Kierowca, który popełnił wykroczenie, nawet tak poważne jak przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym może uniknąć przykrych konsekwencji swojego zachowania, jeżeli udowodni, że działał w stanie wyższej konieczności. Taką sytuacją będzie na przykład pędzenie do szpitala z umierającym pasażerem.