Kara za przekroczenie prędkości. Kiedy zabiorą Ci prawo jazdy?

28 kwietnia 2020
hello world!

Przekroczenie prędkości jest jednym z najczęściej popełnianych wykroczeń przez kierowców. Ci, którzy nie zdejmują nogi z gazu, mogą zostać ukarani mandatem w wysokości nawet do 500 zł oraz 10 punktami karnymi. W niektórych sytuacjach mogą nawet pożegnać się z prawem jazdy. Jaka jest wysokość mandatów, które możemy otrzymać? Czy za przekroczenie prędkości policjant może nam zabrać prawo jazdy? Jakie konsekwencje prawne wówczas najprawdopodobniej poniesiemy?

Zgodnie z treścią art. 92a Kodeksu wykroczeń (dalej jako: kw) ten, kto prowadzi pojazd, nie stosując się do ograniczenia prędkości określonej ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny.

Przekroczenie prędkości w polskim prawie

Kierowca ma obowiązek jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem z uwzględnieniem warunków, w jakich odbywa się ruch. Przede wszystkim powinien on zwrócić uwagę na rzeźbę terenu, stan i widoczność drogi, stan i ładunek pojazdu, warunki atmosferyczne i natężenie ruchu (art. 19 ustawy o ruchu drogowym). Ponadto, ze względu na bezpieczeństwo na drodze, kierujący pojazdem zobowiązany jest także do innych czynności. Są to:

  • jazda z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierującym;
  • hamowanie w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia;
  • utrzymywanie odstępu niezbędnego do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu.

Jaki mandat i punkty karne za przekroczenie prędkości?

Na osobę, która nie stosuje się do ograniczeń prędkości określonych ustawą lub znakiem drogowym, może zostać nałożona grzywna oraz punkty karne. Wysokość grzywny zależy od przekroczenia prędkości, jakiego dopuścił się kierujący pojazdem. Zasady te określa taryfikator mandatów.

  • do 10 km/h – do 50 zł
  • 11 do 20 km/h – 50-100 zł, 2 punkty
  • 21 do 30 km/h – 100-200 zł, 4 pkt
  • 31 do 40 km/h – 200-300 zł, 6 pkt
  • 41 do 50 km/h – 300-400 zł, 8 pkt
  • od 51 km/hm – 400-500 zł, 10 pkt

W przeciwieństwie do wysokości mandatu, który w pewnej mierze jest uznaniowy (biorąc pod uwagę okoliczności można wymierzyć grzywnę w jej dolnej lub górnej granicy), liczba punktów karnych zawsze jest stała. Warto także wspomnieć, że kierowca, który prowadzi pojazd z prędkością utrudniającą ruch innym kierującym, zostanie ukarany karą grzywny (w wysokości od 50 do 200 zł).

Ograniczenia prędkości w Polsce dla samochodów osobowych oraz motocykli

Dopuszczalna prędkość zależy od rodzaju dróg, którymi się poruszamy. Najmniejsza prędkość wymagana jest podczas poruszania się po strefie zamieszkania – jest to 20 km/h. Natomiast w terenie zabudowanym nakazaną prędkością jest 50 km/h w godzinach 5.00-23.00, a 60 km/h w godzinach 23.00-5.00.

Poza terenem zabudowanym samochód osobowy, motocykl, samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t może poruszać się z prędkością:

  • 140 km/h na autostradzie;
  • 120 km/h na drodze ekspresowej dwujezdniowej;
  • 100 km/h na drodze ekspresowej jednojezdniowej oraz na drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu;
  • 90 km/h na pozostałych drogach.

Podczas gdy kierujący zespołem pojazdów lub innych pojazdów powinien się poruszać:

  • 80 km/h na autostradzie, drodze ekspresowej lub drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu;
  • 70 km/h na pozostałych drogach.

Oczywiście na obszarze zabudowanym i niezabudowanym ustawiane są znaki, które zmieniają ogólne zasady dotyczące prędkości. Będzie tak w np. w przypadku ustawienia znaku ograniczenia prędkości do 30 km/h na drodze w obszarze zabudowanym. Kierowcy muszą wówczas bezwzględnie się do takich znaków stosować.

Utrata prawa jazdy za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym

Na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym to policjant jest uprawiony do zatrzymania prawa jazdy. Dokonuje tego za pokwitowaniem. Kierujący może kierować pojazdem w ciągu 24 godzin od chwili zatrzymania dokumentu. Tak więc policjant zatrzymuje prawo jazdy, natomiast starosta je odbiera. Wydaje on w tym przedmiocie decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Należy jednak wyraźnie podkreślić, że możliwość utraty prawa jazdy występuje wyłącznie na terenie zabudowanym. I to w momencie przekroczenia prędkości o minimum 51 km/h.

Czy odebranie prawa jazdy może być jednak jedyną sankcją? TK w wyroku o sygn. Akt K 24/15 wypowiedział się, że możliwe jest stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie.

Co ciekawe, zgodnie z orzeczeniem WSA w Gorzowie (sygn. Akt II SA/Go 115/17) motocyklista, który porusza się w sposób niezgodny z przepisami może utracić także prawo jazdy kategorii B. W sytuacji, w której kierujący jednośladem jest w stanie nietrzeźwości, wydaje się zrozumiałe to, że zakaz prowadzenia pojazdów rozciąga się na inne kategorie.

Przeczytaj również:
Kara za przekroczenie prędkości wyższa niż wskazuje taryfikator? To zgodne z prawem!

Co w sytuacji, w której ktoś ignoruje zakaz prowadzenia pojazdów?

Prowadząc pojazd mimo zakazu, należy liczyć się z dodatkowymi sankcjami. Okres 3 miesięcy zostanie bowiem przedłużony do 6 miesięcy. Jeżeli kierujący nadal nie dostosowuje się do zakazu, straci wszelkie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Prawo jazdy będzie mógł otrzymać dopiero wtedy, gdy odbędzie szkolenie podstawowe na wybraną kategorię prawa jazdy oraz po zdaniu egzaminu w WORD.

Tymczasem egzaminy na prawo jazdy są coraz trudniejsze. Dlatego warto byłoby to mieć na uwadze za każdym razem, kiedy wsiadamy za kółko.

A co w przypadku, kiedy prawo jazdy zabrano kierowcy, który jest jedynym żywicielem rodziny? Na chwilę obecną nie występuje w polskim prawie żaden paragraf, który by regulował tę kwestię. To wyłącznie od starań samego kierowcy oraz adwokata zależy to, w jaki sposób sąd podejdzie do jego sprawy.

Przekroczenie prędkości bez utraty prawa jazdy – wyjątek od reguły

Popełnienie wykroczenia, jakim jest przekroczenie prędkości, nie musi zawsze skutkować utratą prawa jazdy.
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 24/15) kierowca, który udowodni, że działał w stanie wyższej konieczności, może uniknąć odpowiedzialności karnej.

TK wskazał, że w prawie administracyjnym – podobnie jak ma to miejsce w prawie karnym i prawie wykroczeń – powinien być uwzględniany przypadek kolizji dóbr, wartości i interesów usprawiedliwiający niezastosowanie się przez jednostkę do nakazów i zakazów ustanowionych przepisami prawa, których naruszenie jest sankcjonowane przez prawo. […] To oznacza, że powołanie się na stan wyższej konieczności uzasadniający odstąpienie od zatrzymania prawa jazdy osobie, która nadmiernie przekroczyła prędkość, powinno być zastrzeżone przez ustawodawcę tylko dla takiej sytuacji, gdy owo przekroczenie prędkości usprawiedliwione jest potrzebą ratowania życia i zdrowia.

W rezultacie jeżeli Twoja żona zaczyna rodzić, wioząc ją do szpitala, możesz jechać z prędkością większą niż 50 km/h na terenie zabudowanym.

Przeczytaj również:
Stan wyższej konieczności

chevron-down
Copy link