Czym jest kryminologia?

5 października 2020
hello world!

Istnieje wiele dziedzin nauki, które – mimo że nie są dziedzinami stricte prawniczymi – to jednak są z prawem nieodłącznie związane. Jedną z takich dziedzin jest właśnie kryminologia.

Termin kryminologia wywodzi się od łacińskiego łacińskiego crimen –przestępstwo, i greckiego logos – nauka. Oznacza to zatem, iż jest to nauka o przestępstwie i szeroko pojętej przestępczości. Zakres zainteresowań badawczych kryminologii dotyczy przestępstwa, przestępcy, a także przestępczości jako zjawiska społecznego. Kryminologia bada również funkcjonowanie środków przeciwdziałania przestępczości. Jest to nauka społeczna. Korzysta ona z dorobku wielu nauk takich jak: psychologia, socjologia, pedagogika, historia czy ekonomia.

Czym zajmuje się kryminologia?

Niekiedy samo precyzyjne wyjaśnienie, czym właściwie jest przestępstwo, przysparza wielu problemów. Tymczasem kryminologia to nauka, która próbuje sprecyzować tę definicję, wyjaśniając także, jak doszło do popełnienia tego przestępstwa. Kryminologia związana jest także z problematyką przestępczości w społeczeństwie, liczby i rodzaju popełnianych przestępstw, rozwoju przestępczości, a także miejsc jej występowania.

Przede wszystkim jednak kryminologia próbuje odpowiedzieć również na pytanie: kim jest przestępca? Co powoduje, że jedna osoba staje się przestępcą, a inna nie? Kryminologia zajmuje się także ofiarami przestępstwa (wiktymologia). Ma to miejsce poprzez badanie i opisywanie potencjalnych czynników, które mogą sprawić, że pewna grupa osób staje się bardziej podatna na możliwość stania się ofiarą przestępstwa.

Ponadto kryminologia opisuje także, jak odbywa się proces wiktymizacji. Bada, jakie są jego skutki zarówno dla ofiar, jak i dla społeczeństwa. W kręgu zainteresowań kryminologii leży również badanie reakcji na przestępstwo, funkcjonowanie instytucji, a także obserwacja i opisywanie metod zapobiegania i zwalczania przestępczości. Kryminolodzy często zajmują się badaniami oddziaływania sankcji karnych na sprawców przestępstw i funkcjonowania polityki karnej w praktyce. 

Metody i techniki badań w kryminologii

Do najpopularniejszych technik badawczych wykorzystywanych w naukach społecznych – w tym w pracach o charakterze kryminologicznym – należy wywiad kwestionariuszowy i swobodny, obserwacja, w tym uczestnicząca, a także eksperymenty – laboratoryjny, naturalny oraz quasi-eksperyment, badanie dokumentów, w tym przede wszystkim akt prokuratorsko-sądowych, analiza danych wtórnych, case study, badania monograficzne). Istotne są tu ponadto rodzaje i dobór próby, sposoby konstrukcji narzędzi pomiaru oraz ich weryfikacji, prowadzenie badań w terenie oraz metody analizy i prezentacji uzyskanych rezultatów.

Jak zostać kryminologiem?

Obecnie wiele uczelni oferuje kształcenie na kierunku kryminologia. Kryminolog musi mieć w sobie cechy naukowca, socjologa i psychologa. Jego zadaniem będzie bowiem prowadzenie badań empirycznych nad rozmiarami, etiologią oraz skutkami przestępczości, a także nad osobowością przestępców i ofiar. Do codziennej pracy kryminologa będzie należało sporządzanie analiz i ekspertyz kryminologicznych wykonywanych na potrzeby poszczególnych instytucji. W tym przede wszystkim na potrzeby sądów, organów ścigania, zakładów karnych czy placówek resocjalizacyjnych. Kryminolog musi wykorzystywać całą swoją wiedzę i doświadczenie w celu umiejętnego zapobiegania oraz zwalczania przestępczości.

Po otrzymaniu dyplomu z zakresu kryminologii można znaleźć pracę w laboratoriach technicznych. Wielu absolwentów ubiega się także o posadę w policji. Tutaj jednak wymagane jest pozytywne przejście całego procesu rekrutacyjnego oraz specjalistyczny, policyjny kurs. Kryminolodzy wykonują także zadania na posadach funkcjonariuszy więziennych, pracowników rządowych i samorządowych komórek zajmujących się bezpieczeństwem, kuratorów, badaczy problemów społecznych, obrońców praw człowieka czy nawet dziennikarzy. W zakres ich obowiązków wchodzą także badania dotyczące przestępczości oraz jej społeczno-demograficznych uwarunkowań*. 

Kryminologia a kryminalistyka

Kryminologia często mylona jest z kryminalistyką. Są to jednak dwie zupełnie różne dziedziny. Kryminalistyka to nauka o taktycznych zasadach i sposobach oraz o technicznych metodach i środkach rozpoznawania, a także wykrywania prawnie określonych, ujemnych zjawisk społecznych. W szczególności mowa tu o przestępstwach i ich sprawcach. Udowadnia przy tym istnienie lub brak związku między osobami a zdarzeniami.

Z kolei kryminologia jest nauką multidyscyplinarną. Ma ona istotne związki począwszy od nauk humanistycznych, po nauki ścisłe, takie jak właśnie m.in. kryminalistyka (a także cybernetyka, prawo karne, medycyna, proces karny, biologia, penitencjarystyka, filozofia, socjologia, psychologia, psychiatria, statystyka, penologia, ekonomia, pedagogika, genetyka, medycyna, interna, neurologia, farmacja, toksykologia i inne). Wspomniane związki nie tylko sugerują, ale przede wszystkim umożliwiają niezbędne interdyscyplinarne badania zjawiska przestępczości.

* źródło: https://www.praca.pl/poradniki/rynek-pracy/kryminolog-czym-sie-zajmuje,specyfika-pracy,zarobki_pr-2329.html 

chevron-down
Copy link