Opodatkowanie zagranicznych dochodów z pracy

12 października 2020
hello world!

W dobie swobodnego przepływu pracowników pomiędzy poszczególnymi państwami pracę można wykonywać w dowolnym państwie. Uzyskiwane za granicą dochody z pracy mogą, ale nie muszą, być opodatkowane w państwie źródła ich powstania. W jakich sytuacjach dochód opodatkowany jest zarówno w państwie źródła, jak i rezydencji podatnika? W jaki sposób unika się podwójnego opodatkowania? Jak wygląda w praktyce opodatkowanie zagranicznych dochodów?

Podstawowe zasady opodatkowania zagranicznych dochodów opisano w poszczególnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z poszczególnymi państwami. Zasadniczo konstrukcja każdej z zawartych umów jest bardzo podobna. Kwestie opodatkowania dochodów z pracy co do zasady reguluje bowiem zazwyczaj artykuł 15 umowy.

O tym, gdzie i w jakim zakresie nasze dochody z pracy podlegają opodatkowaniu, decyduje przede wszystkim tzw. rezydencja podatkowa (miejsce zamieszkania dla celów podatkowych). Jako przykład w dalszej treści artykułu posłużymy się postanowieniami polsko-niemieckiej umowy z dnia 14 maja 2003 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. 2005 Nr 12, poz. 90).

Zasady opodatkowania zagranicznych dochodów

Stosownie do art. 15 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej wynagrodzenia za pracę, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Chyba że praca najemna wykonywana jest w drugim umawiającym się państwie. Jeżeli tak się dzieje, to otrzymywane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim państwie.

Wyjątki

Przepis art. 15 ust. 2 tej umowy określa wyjątki od powyższej zasady. Zgodnie z tym przepisem, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu, wynagrodzenie, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z pracy najemnej, wykonywanej w drugim umawiającym się państwie, podlega opodatkowaniu tylko w pierwszym państwie, jeżeli:

  • odbiorca przebywa w drugim państwie przez okres lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni podczas dwunastomiesięcznego okresu, rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym, i
  • wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim państwie, i
  • wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim państwie.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. umowy wynagrodzenie pracownika za pracę wykonywaną w drugim państwie (w Niemczech) mającego miejsce zamieszkania na terenie Polski podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że wykonywanie pracy odbywa się na terytorium Niemiec. W takim przypadku opodatkowanie dochodu może nastąpić zarówno w Niemczech, jak i w państwie rezydencji, czyli w Polsce.

Natomiast art. 15 ust. 2 umowy określa sytuację, w której nasz dochód z wynagrodzenia za pracę opodatkowany jest tylko w państwie naszej rezydencji. Wynagrodzenie pracownika za pracę wykonywaną w drugim państwie (np. w Niemczech) podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji, czyli w Polsce. Należy jednak łącznie spełnić określone w tym artykule warunki. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, iż wynagrodzenie pracownika podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 umowy, czyli w państwie, w którym praca jest wykonywana (w Niemczech) oraz w państwie miejsca zamieszkania podatnika (w Polsce).

Metody unikania podwójnego opodatkowania

Jeżeli polski rezydent uzyskuje dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą (np. w Niemczech), które mogą być również opodatkowane w drugim państwie, podwójnemu opodatkowaniu tego dochodu zapobiega się poprzez zastosowanie właściwej metody unikania podwójnego opodatkowania wskazanej zazwyczaj w art. 24 każdej umowy.

Metoda wyłączenia z progresją

Jest to zdecydowanie korzystniejsza metoda unikania podwójnego opodatkowania. Polega ona na uwzględnieniu zagranicznego dochodu tylko w celu określenia stopy procentowej opodatkowania dochodu. Metodę tę stosuje się w zakresie dochodów z pracy uzyskiwanych przez polskiego rezydenta podatkowego m.in. w Niemczech, Norwegii czy Francji.

Przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją podatnik ma obowiązek składania zeznania rocznego, tylko jeżeli:

  • osiągnie inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce według skali podatkowej,
  • będzie chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rocznego (złoży zeznanie łącznie z małżonkiem).

Metoda proporcjonalnego zaliczenia

Metoda ta polega na odjęciu od obliczonego podatku kwoty równej podatkowi zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym. Metodę taką stosuje się w zakresie dochodów z pracy uzyskiwanych przez polskiego rezydenta podatkowego w m.in. Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii czy Irlandii. Co ważne, metoda ta ma również zastosowanie, jeżeli Polska nie zawarła z danym państwem umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

W przypadku tej metody obowiązek wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego za granicą istnieje zawsze. Ma to miejsce bez względu na to, czy oprócz dochodów z zagranicy podatnik uzyskał inne dochody opodatkowane w Polsce według skali podatkowej.

Opodatkowanie zagranicznych dochodów – zeznanie roczne w Polsce

Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, należy złożyć PIT-36. Chyba że nie uzyskaliśmy w Polsce dochodu i korzystamy z metody wyłączenia z progresją. Załącznikiem do powyższego zeznania podatkowego jest formularz PIT/ZG. W załączniku PIT/ZG podatnik wykazuje dochody z zagranicy oraz podatek zapłacony za granicą, rozliczane w danym zeznaniu podatkowym.

chevron-down
Copy link