Nowe przepisy dotyczące PGK – szansa na lepsze narzędzie optymalizacji podatkowej

Zgodnie z uzasadnieniem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawy o CIT), celem zmian przepisów dotyczących Podatkowej Grupy Kapitałowej (PGK) było uatrakcyjnienie i ułatwienie dostępności tego narzędzia optymalizacji podatkowej. Czy tak się rzeczywiście stało?

Zasady zakładania oraz funkcjonowania PGK opisane zostały w art. 1a ustawy o CIT. PGK mogą tworzyć wyłącznie polskie spółki kapitałowe. Spółki tworzące PGK zawierają w tym zakresie umowę w formie aktu notarialnego, która jest rejestrowana w drodze decyzji przez właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Co skłania/ło do zakładania PGK?

Zaletą utworzenia PGK jest w pierwszej kolejności możliwość wspólnego rozliczenia zysków i strat pomiędzy spółkami tworzącymi taką Grupę. Przyjmuje się fikcję, że PGK jest jednym podatnikiem. Uchodzi to za dosyć istotną zaletę w przypadku grup kapitałowych, w których jedne spółki są dochodowe, a inne zaś generują straty.

Inną korzyścią płynącą z założenia PGK była do tej pory możliwość kształtowania poziomu cen za poszczególne produkty i usługi świadczone pomiędzy spółkami tworzącymi PGK w sposób dowolny. Zgodnie jednak z nowelizacją ustawy o CIT, która weszła w życie w 2018 r. uchylony został pkt 1) w ust. 8 art. 11 ustawy o CIT. Stanowi on, że przepisów o szacowaniu nie stosuje się w stosunku do świadczeń między spółkami tworzącymi PGK. W konsekwencji, transakcje realizowane pomiędzy podmiotami powiązanymi tworzącymi PGK będą mogły stanowić przedmiot kontroli, co do ich zgodności z zasadą rynkowości. Będą podlegały one szacowaniu na zasadach przewidzianych w art. 11 ustawy o CIT.

Istotne zmiany w warunkach funkcjonowania PGK

W stanie prawnym obowiązującym do końca 2017 r. naruszenie przez PGK warunków jej funkcjonowania skutkowało utratą przez nią statusu podatkowej grupy kapitałowej. Miało to miejsce od momentu tego naruszenia. Zmienione przepisy wprowadzą rozwiązanie przesuwające skutki utraty statusu PGK na cały okres trwania umowy o utworzeniu PGK. Przyjmować się będzie fikcję, według której PGK nigdy nie istniała. Na spółkach wchodzących w skład PGK ciążyć będzie w takim przypadku obowiązek odrębnego rozliczenia się z podatku za okres objęty istnieniem.

Jako korzystne zmiany w zakresie funkcjonowania PGK uznać należy:

  • limit ujęcia w kosztach uzyskania przychodów usług doradczych (art. 15e ustawy o CIT) nie będzie miał zastosowania do spółek tworzących PGK (patrz artykuł);
  • limity dotyczące finansowania dłużnego określone w art. 15c ustawy o CIT odnosić się będą do całej grupy kapitałowej nie zaś do poszczególnych spółek (patrz artykuł) PGK.

Zakładanie PGK – ma być łatwiej

Zmiany przepisów mające ułatwić zakładanie PGK dotyczą:

  • obniżenia z 1.000.000 do 500.000 złotych przeciętnej wysokości kapitału zakładowego, jaki muszą posiadać spółki tworzące PGK,
  • obniżenia z 95% do 75% wysokości bezpośredniego udziału, jaki spółka dominująca musi posiadać w kapitale spółek zależnych,
  • obniżenia z 3% do 2% poziomu dochodowości PGK.

Należy jednak dodać, że wskazane wyżej zmiany przepisów, dotyczące tworzenia i funkcjonowania PGK, nie wpłyną raczej na zwiększenie zainteresowania podatników tym narzędziem optymalizacji podatkowej.