Podniesienie zarzutu przedawnienia jako nadużycie prawa

Zastosowanie art. 5 k.c. obejmuje podniesienie zarzutu przedawnienia. Zastosowanie art. 5 k.c. w związku z zarzutem przedawnienia może mieć jednak miejsce tylko w wypadkach wyjątkowych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w maju 2018 roku wydał wyrok dotyczący kwestii:

- Szkody, jako pozbawienie właściciela możliwości wykonywania przysługujących mu uprawnień.

- Skutku podniesienia zarzutu przedawnienia.

- Podniesienia zarzutu przedawnienia jako nadużycie prawa.

- Wymagalności szczególnego roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 160 § 6 k.p.a.

W swoim wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, iż:

W odniesieniu do instytucji przedawnienia, oceny czy powołanie się na nie przez pozwanego narusza zasady współżycia społecznego, powinno się dokonywać z dużą ostrożnością. Podniesienie takiego zarzutu może być uznane za nadużycie prawa jedynie zupełnie wyjątkowo. Aby w danym przypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego musi być w szczególności jasne, że bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczeń była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami.

Podniesienie zarzutu przedawnienia

Zastosowanie art. 5 k.c. obejmuje podniesienie zarzutu przedawnienia. Zastosowanie art. 5 k.c. w związku z zarzutem przedawnienia może mieć jednak miejsce tylko w wypadkach wyjątkowych. Wyjątkowość tą można wiązać z przyczynami dotyczącymi osoby dochodzącej roszczenia, jak i w wypadku opóźnienia w dochodzeniu roszczenia spowodowanego przyczynami niezależnymi od obu stron. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. Znaczenie ma zwłaszcza charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania.

Zarzut przedawnienia jest to zarzut wymierzony przeciwko prawu powoda. Zarzut, który jednocześnie wiąże się z tym prawem. Powstaje on po stronie zobowiązanego do uczynienia zadość roszczeniu w chwili upływu terminu. Jest to uprawnienie konstruowane przez ustawodawcę jako przeciwwaga dla uprawnienia drugiej strony. Zarzut paraliżuje, czasowo lub definitywnie, cudze uprawnienie. Zarzut ten zalicza się do uprawnienia kształtującego. W razie ich podniesienia przez uprawnionego, a zatem w wyniku jednostronnego aktu, sytuacja prawna przeciwnika ukształtowuje się. Również wbrew jego woli. Skutkiem podniesienia zarzutu przedawnienia jest wyłączenie możliwości przymusowego wyegzekwowania powinnego zachowania się osoby zobowiązanej.