Podział majątku po rozwodzie

20 grudnia 2019
hello world!

Dokonanie podziału majątku możliwe jest zarówno przed rozwodem, jak i w czasie jego trwania, Strony najczęściej jednak decydują się na ten krok dopiero po rozwodzie, gdy wyrok już zapadł. Istnieją dwa sposoby podziału majątku po rozwodzie. Pierwszym z nich jest zawarcie ugody z byłym małżonkiem, a drugim – sprawa sądowa.

Ustanie wspólności majątkowej

Podział majątku wchodzącego w skład małżeńskiej wspólności majątkowej podczas jej trwania nie jest możliwy. Wymagane jest do tego przerwanie wspólności. Najczęściej ustanie wspólności następuje wraz z uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego. Ten sam skutek wiąże się z sądowym orzeczeniem separacji, ubezwłasnowolnieniem jednego z małżonków (całkowitym lub częściowym), a także z ogłoszeniem upadłości jednego z małżonków.

Istnieje możliwość dokonania umownego zniesienia wspólności majątkowej również poprzez zawarcie tzw. intercyzy. Zawierana jest przed notariuszem. Co istotne, umowa ta może zostać podpisana także jeszcze przed zawarciem małżeństwa. W takim przypadku strony mogą od razu wyłączyć powstanie pomiędzy nimi wspólności majątkowej małżeńskiej. Zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej możliwe jest także na drodze sądowej.

Ugoda

Ugoda stanowi szybszy i tańszy sposób podziału majątku po rozwodzie. Co więcej, profesjonalnie przeprowadzone negocjacje mogą stronom przynieść więcej korzyści niż długie postępowanie sądowe. Natomiast, co istotne, jeżeli sprawa ostatecznie trafi do sądu, wcześniejsze propozycje ugodowe nie są wiążące. Oznacza to, że strony nie mogą powoływać się na uzgodnienia poczynione podczas rozmów ugodowych. Innymi słowy, jeśli ostatecznie do ugody nie doszło, propozycje w niej zawarte tracą aktualność. Nie oznacza to jednak, że nie można ich ponowić w sprawie sądowej. Następnie można także doprowadzić do zawarcia ugody sądowej.

Przedsądowe wezwanie do podziału majątku wspólnego

Przed złożeniem przedsądowego wezwania do podziału majątku należy dokładnie ustalić, co wchodzi w jego skład majątku. Przede wszystkim trzeba określić, jaka jest jego wartość. W sytuacji, gdy strony są zgodne co do tej kwestii, sąd z reguły przystaje na przyjętą wartość majątku podaną przez strony. Z pewnością warto jednak uprawdopodobnić przyjęte szacunki. Jeżeli jednak pojawią się wątpliwości co do przyjętej przez strony wartości, sąd może z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego. To generuje dodatkowe koszty dla strony. Powołanie biegłego będzie miało miejsce także wtedy, gdy strony pozostają w sporze co do wartości całego majątku wspólnego lub jego poszczególnych składników.

Podział majątku krok po kroku

Podziału majątku wspólnego można dokonać przed rozwodem, w trakcie sprawy o rozwód, w czasie jego trwania, ale w osobnej sprawie, a także już po rozwodzie. Podział ten dokonywany jest w sądzie lub w ramach zawartej z drugą stroną ugody. Jeśli strony decydują się na drogę sądową i nie robią tego w ramach sprawy rozwodowej, są zobowiązane do złożenia odpowiedniego wniosku o podział majątku do sądu. Wniosek ten należy opłacić.

Natomiast w sytuacji, gdy małżonkowie są zgodni co do sposobu rozdzielenia między siebie majątku, podpisują oni umowę sporządzoną przez notariusza w formie aktu notarialnego. Takie porozumienie jest szczególnie korzystne. Pozwala ono bowiem oszczędzić zarówno czas, jak i pieniądze. Istnieje także możliwość sporządzenia nienotarialnej umowy o podziale majątku wspólnego w formie pisemnej, podpisanej przez obie strony. Można ją także zawrzeć wraz z umową o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, np. bezpośrednio po orzeczeniu przez sąd wyroku rozwodowego czy separacji. Umowę taką można spisać jedynie wtedy, gdy w skład majątku wspólnego nie wchodzi żadna nieruchomość. Jeżeli znajduje się w nim np. mieszkanie czy działka, sporządzenie umowy w formie aktu notarialnego stanie się konieczne.

W przypadku gdy małżonkowie nie mogą zgodnie ustalić kwestii podziału zgromadzonych wspólnie dóbr i pieniędzy, wówczas możliwe jest rozpoczęcie postępowania sądowego. Ma ono na celu podział majątku wspólnego. Na ogół jednak proces jest drogi i długotrwały. Koszt samego założenia sprawy wyniesie ok. 1000 zł (lub 300 zł w przypadku zgodnego podziału, gdy strony osiągnęły porozumienie we wszystkich kwestiach z nim związanych). Konieczne będzie także ustalenie składu majątku i dokonanie jego wyceny. To jest zadaniem rzeczoznawcy. Strony powinny także ustanowić swoich pełnomocników.

Majątek osobisty

W przypadku majątku osobistego (czyli dóbr pozyskanych przed ślubem) jednego z małżonków, drugi małżonek nie może dochodzić żadnego prawa do jakiejkolwiek jego części. Nie może też żądać podziału przedmiotów nabytych na drodze dziedziczenia, zapisu lub darowizny (nieważne, czy uzyskanych przed, czy po ślubie). Chyba że spadkodawca lub darczyńca zaznaczył, że zapis dotyczy obojga małżonków. Podziałowi nie podlegają także nagrody za osobiste osiągnięcia, prawa autorskie (i pokrewne) oraz kwoty i przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała, wywołanie uszczerbku na zdrowiu lub będące zadośćuczynieniem za krzywdę. Nie dotyczy to jednak renty z powodu całkowitej lub częściowej utarty zdolności do pracy.

Do majątku osobistego zaliczają się także rzeczy służące wyłącznie do zaspokojenia potrzeb osobistych. Stanowią je rzeczy związane z wykonywanym hobby i zainteresowaniami danej osoby (np. sprzęt sportowy), okulary, biżuteria i zegarki oraz odzież. Co istotne, to na małżonku twierdzącym, że dany przedmiot wchodzi w skład jego majątku osobistego, spoczywa ciężar dowodowy.

chevron-down
Copy link