Ponaglenie – przewlekłość postępowania administracyjnego lub bezczynność organu administracji publicznej

Stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. W przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej powinno to mieć miejsce nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony. Musi on przy tym podać przyczyny zwłoki. Kolejnym krokiem jest wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenie o prawie do wniesienia ponaglenia.

Bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej

W przypadku gdy organ administracji publicznej nie działa wnikliwie i szybko oraz zgodnie z terminami wskazanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych można mówić o bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłości postępowania administracyjnego.

Przez bezczynność należy rozumieć niezałatwienie sprawy w terminach określonych w k.p.a. lub przepisach szczególnych. Natomiast przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W takich sytuacjach stronie przysługuje instytucja ponaglenia.

Instytucja ponaglenia

Ponaglenie stanowi swoisty środek prawny. Został on wprowadzony od dnia 1 czerwca 2017 roku. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki. Musi się to odbyć jednak nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy oraz  ustosunkowaniem się do treści ponaglenia.

Organ wyższego stopnia rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Po rozpoznaniu ponaglenia, organ wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Natomiast w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości właściwy organ zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia. Ponadto, organ ten zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

 Odpowiedzialność pracownika winnego zaniedbania

Stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości przez organ rozpatrujący ponaglenie stanowi przesłankę pociągnięcia do odpowiedzialności pracownika winnego zaniedbania. Pracownik organu administracji publicznej podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa, jeżeli z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub prowadził postępowanie dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.