prof. dr hab. Brunon Hołyst - rozmowa o kryminalistyce

13 listopada 2018
/

Prof. dr hab. Brunon Hołyst jest polskim specjalistą zajmującym się m. in. kryminalistyką i kryminologią. Redakcja kruczek.pl postanowiła zaprosić go na krótki wywiad, w którym opowiada, jak zaczęła się jego przygoda w świecie poznawania umysłów przestępców i ich ofiar. Poznaliśmy też jego zdanie na temat polskiej kryminalistyki.

Panie Profesorze, jest Pan specjalistą w dziedzinie kryminalistyki, kryminologii, psychologii kryminalistycznej, suicydologii i wiktymologii cenionym w Polsce i na świecie. Co skłoniło Pana do zainteresowania się wspomnianymi dziedzinami?

W okresie (moich) studiów były bardzo ciężkie czasy, gdzie nauka była bardzo koniunkturalna. Chciano, żebym specjalizował się w prawie karnym. Wtedy prawo karne miało charakter polityczny, więc wybrałem takie dziedziny, które były uniwersalne, pozbawione stygmatu politycznego i miały zastosowanie we wszystkich krajach świata. Chęć podróżowania, połączona z pragnieniem zrobienia kariery zadecydowały o wyborze tychże kierunków. Są to przede wszystkim ciekawe nauki, które kształcą wszechstronnie i wymagają rozległego zasobu wiedzy z różnych dziedzin. Wkraczają one w zakres psychologii, biologii, fizyki i filozofii. Próbują odpowiadać na pytania dlaczego ludzie popełniają przestępstwa i co skłania ich do działalności przestępczej. Dla mnie ważne było również to, że uniwersalność tych przedmiotów pozwalała na korzystanie z z nich na terenie całego świata, czego nie można osiągnąć studiując przykładowo prawo karne lub cywilne, które ma zastosowanie tylko w jednym kraju.

Na jednym z wykładów prowadzonym dla studentów Uczelni Łazarskiego powiedział Pan, że kryminalistyk jest twórcą, a nie jedynie marnym krytykiem oceniającym miejsce zbrodni. Czy mógłby Pan Profesor określić rolę twórczą kryminalistyka w otaczającym nas świecie?

Pracownicy naukowi zajmujący się dziedzinami kryminalistycznymi, jak również śledczy muszą twórczo opracowywać każdy przypadek. Żeby ustalić sprawcę potrzeba dużej wiedzy, jak również wyobraźni kryminalistycznej. Do tego wszystkiego potrzebna jest również umiejętność logicznego myślenia. To wszystko wpływa na to, co nazywamy twórczym myśleniem, twórczym działaniem, podejściem do zagadnień życia społecznego. W pewnym sensie jest to miłość do tego rodzaju nauki i możliwe jest by zmieniło się w powołanie dla dobra ludzi. Ja sam traktuje to jak powołanie.

Co sądzi Pan o polskiej kryminalistyce? Czy stoi ona odpowiednio wysokim poziomie? Czy w Polsce jest wystarczająco dużo specjalistów z dziedziny kryminalistyki?

Jeszcze jest nas mało. Mało jest profesorów kryminalistyki. Jest to hermetyczna dziedzina i wielu młodych ludzi chcących robić karierę prawniczą na ogół wybiera prawo cywilne, karne, administracyjne. Przydałoby się więcej katedr kryminalistyki na uniwersytetach i więcej specjalistów, jednakże polska kryminalistyka stoi na bardzo wysokim poziomie. Pod względem wyposażenia nie ustępujemy najlepszym laboratoriom na świecie: francuskim, angielskim, niemieckim, a nawet amerykańskim.

Jak wygląda zaangażowanie młodych ludzi w tym kierunku?

Studenci wykazują duże zainteresowanie kryminalistyką. Moim zdaniem jest to dobra prognoza, że ta nauka będzie się rozwijać. Każdy chcący w przyszłości pełnić zawód prokuratora lub sędziego powinien być zaznajomiony z kryminalistyką. Nie jest to tylko dziedzina dla policji, ale i prawników. Ważna jest również profilaktyka kryminalistyczna, którą znać powinny szerokie kręgi społeczeństwa.

Co sądzi Pan o instytucji Polskiego Archiwum X? Czy spełnia oczekiwania jej twórców?

Uważam, że jest to bardzo pożyteczna instytucja. Pracują tam policjanci z dużym doświadczeniem, dużą wiedzą i dużą determinacją. Dzięki nim nawet po upływie wielu lat od chwili popełnienia przestępstwa możliwe jest wykrycie i osądzenie sprawcy. Archiwum X ma bardzo dobre wyniki, co jest jak najbardziej pożądane.

Czy wraz z rozwojem kryminalistyki i wzrastającym doświadczeniem zaangażowanych w nią specjalistów istnieje szansa, że pojęcie przestępstwa zniknie ze słowników?

Przestępstwo będzie zawsze. Jest ono związane z pewnym złem, wadą człowieka, który wybiera zło zamiast dobra. Zazwyczaj taki człowiek chcę osiągnąć zyski z wejścia na drogę bezprawia. Mam tu na myśli mafie, zorganizowane grupy przestępcze, których źródłem dochodu, życia i jego stylem jest przestępstwo.