Progi transakcyjne w cenach transferowych

Obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej dla transakcji z podmiotami powiązanymi uzależniony jest od obrotów podatnika (2 mln euro) oraz wartości transakcji (50 tyś euro). Od początku funkcjonowania przepisów o cenach transferowych najwięcej problemów przysparzała podatnikom właściwa interpretacja przepisów, dotyczących progów transakcyjnych.

Wydana przez Ministra Finansów w dniu 24 stycznia 2018 r. ogólna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie wyjaśniła wątpliwości w tym zakresie. Spowodowała tylko jeszcze większą konsternację podatników.

Progi transakcyjne do końca 2016 r.

W stanie prawnym do końca 2016 r. w ustawie o CIT obowiązywały trzy progi transakcyjne. Uzależnione były od rodzaju transakcji oraz kapitału zakładowego spółki:

  • 100.000 euro - jeżeli wartość transakcji nie przekraczała 20% kapitału zakładowego,
  • 30.000 euro - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych,
  • 50.000 euro - w pozostałych przypadkach.

Grupowanie i sumowanie wartości transakcji przed ich przyrównaniem do poszczególnych progów transakcyjnych było przedmiotem licznych interpretacji podatkowych oraz wyroków sądów administracyjnych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. (II FSK 2849/12): „w celu ustalenia obowiązku dokumentowania transakcji z podmiotem powiązanym, należy zsumować wszystkie transakcje występujące w ramach konkretnej grupy (świadczenie usług, sprzedaż lub udostępnianie wartości niematerialnych i prawnych, pozostałe przypadki). Takie interpretowanie progów transakcyjnych było niekorzystne dla podatników. Bardziej uzasadnionym z punktu widzenia celowościowej wykładni przepisów wydawało się być kategoryzowanie poszczególnych transakcji. Na przykład różnego rodzaju usług przed przyrównaniem ich wartości do danego progu transakcyjnego.

Obecnie obowiązujące progi transakcyjne

Obecnie obowiązuje jednolity próg transakcyjny, niezależny od rodzaju transakcji (50.000 euro), który ulega zwiększeniu wraz ze wzrostem obrotów przedsiębiorstwa. Co to oznacza w praktyce? Otóż, im większe przychody danego przedsiębiorstwa, tym wyższy dotyczy go próg transakcyjny. A próg ten obliguje do sporządzenia dokumentacji podatkowej transakcji z podmiotem powiązanym. Poniższa tabela przedstawia przykładowe wartości obrotów przedsiębiorstwa oraz właściwe dla nich progi transakcyjne.

Obroty spółki w roku podatkowymWartość transakcji lub zdarzeń jednego rodzaju w skali roku
2.000.000 – 3.000.000 euro50.000 euro
6.000.000 – 7.000.000 euro70.000 euro
10.000.000 – 11.000.000 euro90.000 euro
14.000.000 – 15.000.000 euro110.000 euro
16.000.000 – 17.000.000 euro120.000 euro
18.000.000 – 19.000.000 euro130.000 euro
20.000.000 – 30.000.000 euro140.000 euro
30.000.000 – 40.000.000 euro185.000 euro
40.000.000 – 50.000.000 euro230.000 euro
powyżej 100.000.000 euro500.000 euro

 

Nie bez znaczenia pozostaje jednak w dalszym ciągu kwestia ustalenia, co należy rozumieć przez transakcje lub zdarzenia jednego rodzaju. Nowelizacja przepisów o cenach transferowych nie wyjaśniła tej kwestii.

Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 24 stycznia 2018 r.

W dniu 24 stycznia 2018 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną  w sprawie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej (DCT.8201.1.2018DCT.8201.1.2018). Zawiera ona wyjaśnienia w zakresie identyfikacji transakcji objętych obowiązkiem dokumentacyjnym.

W interpretacji słusznie stwierdzone zostało, że próg transakcyjny odnoszący się do wartości transakcji lub innych zdarzeń należy odnosić osobno do każdego rodzaju transakcji lub do każdego rodzaju innego zdarzenia. W konsekwencji jeżeli wartość danego, jednego rodzaju transakcji (innych zdarzeń) nie będzie przekraczać tego progu, to podatnik nie będzie miał obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej dla takiego rodzaju transakcji (innych zdarzeń). Innymi słowy podatnik nie ma obowiązku sumowania wartości różnych rodzajów transakcji lub różnych rodzajów innych zdarzeń w celu określenia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej.

Trudno się jednak zgodzić z kuriozalnymi wnioskami Ministra Finansów dotyczącymi sposobu ustalania progów transakcyjnych dla transakcji zawieranych z różnymi podmiotami powiązanymi. Otóż zdaniem Ministra Finansów w celu ustalenia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej podatnik jest zobowiązany do odniesienia progów transakcyjnych do wartości stanowiącej sumę wartości transakcji jednego rodzaju lub innego zdarzenia jednego rodzaju zawartej z poszczególnymi podmiotami powiązanymi, a nie do wartości transakcji jednego rodzaju z jednym konkretnym podmiotem powiązanym.