Przemoc w rodzinie - Premier odesłał projekt do poprawy. Znęcanie się to coś więcej niż tylko pobicie.

3 stycznia 2019
/

Jednorazowe pobicie nie będzie przemocą domową a niebieska karta zostanie założona tylko za zgodą ofiary. Takie kontrowersyjne przepisy można było znaleźć w projekcie nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zdaniem obywateli jest to ewidentnie niebezpieczna zmiana i z pewnością nie pomoże ofiarom poczuć się bezpieczniej. Rząd zdecydował się wycofać z projektu, ponieważ zgadza się z reakcją obywateli. Co miało się zmienić?

Niesławny artykuł nr 2 a przemoc w rodzinie

Największym problemem okazała się interpretacja art. 2 projektu nowelizacji wspomnianej ustawy. Zgodnie z jego treścią przemoc to powtarzające się umyślne działanie. Choć należy odróżnić jednorazowe pobicie od faktu znęcania się, w tym przypadku tekst przepisu może stworzyć niebezpieczną lukę prawną. W tym miejscu warto poznać kwalifikację karną zarówno pobicia, jak i znęcania się.

Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. (...) Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. (...) Jeżeli czyn (..) połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Jeżeli następstwem czynu określonego jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

(art. 207 - Kodeks Karny)

Przemoc domowa dopiero za drugim razem?

Zmiana przepisu doprowadziłaby do tego, że jednorazowy atak na osobę najbliższą nie byłby uznawany za przemoc domową, a jedynie za pobicie.

Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 (spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu) lub w art. 157 (spowodowanie średniego i lekkiego uszczerbku na zdrowiu) (...) podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. (...) Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. (...) Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

(art. 158 - Kodeks Karny)

Kara - choć nadal surowa - jest zdecydowanie mniej straszna od tej przyznawanej za znęcanie się. Ofiary przemocy domowej nie mogą czuć się bezpieczniej, jeżeli sprawca będzie żył ze świadomością, że jego czyn przestępny może zyskać mniejszą kwalifikację karną. Zgodnie z nowelizacją projektu przemocą domową będzie można określić nie jednorazowe a powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie.

Niebieska karta tylko za zgodą ofiary

Zaskakującym faktem jest również chęć zmiany przyznawania tzw. niebieskiej karty sprawcom przemocy domowej. Dla wyjaśnienia, niebieska karta jest dokumentem o charakterze służbowym, który wypełnia funkcjonariusz policji. Niebieska karta powstaje podczas stwierdzenia przemocy w rodzinie. Dokument służy do zapisywania faktów związanych z konkretną rodziną i osobą, która jest sprawcą przemocy. Niebieska karta służy również do oceny zagrożenia przemocą w przyszłości.

Przez wzgląd, że ofiary przemocy często w obawie przed utratą zdrowia lub nawet życia swojego i swoich najbliższych boją się ujawniać fakty związane ze znęcaniem się. Tym bardziej kontrowersyjnym faktem jest, że projekt nowelizacji zakładał powstanie niebieskiej karty dla sprawcy jedynie za zgodą ofiary. Może to doprowadzić do zwiększenia się aktów agresji w domach. Stać się może tak, przez wzgląd że sprawca wywołuje zbyt wielką presję na członkach swojej rodziny. Innymi słowy, przerażona ofiara nie zdecyduje się wyrazić zgody na wyrobienie niebieskiej karty dla swojego oprawcy.

Wszczęcie procedury niebieskiej karty może nastąpić bez zgody osoby doznającej przemocy domowej pod warunkiem, że grupa diagnostyczno-pomocowa w trakcie realizacji tej procedury uzyska pisemną zgodę tej osoby. W razie nieuzyskania zgody następuje zakończenie procedury.

(tekst projektu nowelizacji ustawy)

Przemoc w rodzinie i jej ofiary. Czy zawsze są to kobiety?

Ponieważ na Twitterze pojawił się wpis Pana Sebastiana Figaja, członka Rady Dzielnicy Białołęka dotyczący wspomnianego projektu zakończony słowami: ten rząd jest wrogiem kobiet, chcielibyśmy przypomnieć, że prawo nie rozróżnia takich podziałów. Zadaniem państwa jest chronić istotę ludzką. Nie ma tu znaczenia jej pochodzenie, płeć, rasa, wyznanie i orientacja seksualna. Ze strony prawniczej kontrowersyjny projekt dotknąłby nie tylko kobiety, ale również mężczyzn, którzy także padają ofiarami przemocy domowej. Nie trzeba zaznaczać także, że ofiarami są również osoby małoletnie.

Faktem jest, że więcej sprawców to mężczyźni. Wynika to z ilości założonych niebieskich kart i ujawnionych przypadków przemocy w rodzinie. Nie jest to jednak reguła i warto o tym pamiętać. Ze statystyki policyjnej wynika, że w 2017 roku uzasadnione podejrzenie o bycie ofiarą przemocy w rodzinie wystąpiło u:

  • 67 984 kobiet;
  • 13 515 dzieci;
  • 11 030 mężczyzn.

W tym samym roku niebieska karta została została założona w liczbie 75 662 egzemplarzy.

Rząd rezygnuje z projektu

Pod napływem negatywnych (słusznie) reakcji rząd Rzeczpospolitej Polskiej odesłał ustawę do wnioskodawców. Celem ma być wyeliminowanie wszelkich wątpliwych zapisów. Premier Mateusz Morawiecki tłumaczył, że przeciwdziałanie przemocy domowej jest priorytetem rządu. Państwo będzie dążyć do tego by prawo było klarowne i chroniło ofiarę nie sprawcę. Co będzie w przyszłości, czas pokaże. Jak widać, stanowcza reakcja społeczeństwa może wszystko.

Oficjalne Oświadczenie Ministerstwa Rodziny

Obowiązujące przepisy wymagają zmian, na co zwróciła uwagę Najwyższa Izba Kontroli. System przeciwdziałania przemocy musi być skuteczniejszy, a rodzina lepiej chroniona.

Dzisiaj, już wiemy że projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie został przedwcześnie umieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej.

Projekt jeszcze nie został skierowany do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych, a tylko uzgodnione projekty ustaw mogą być przedmiotem prac Komitetu Społecznego Rady Ministrów i Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Każda osoba, której prawa lub dobra osobiste zostały naruszone w wyniku przemocy domowej, powinna zostać zdefiniowana jako jej ofiara. Nie ma znaczenia, czy takie działanie było jednorazowe, czy miało uporczywy, powtarzający się charakter. Tylko taka interpretacja powinna znaleźć się w projektowanych przepisach.  

Źródło:

  • akty prawne wymienione w artykule;
  • statystyka.policja.pl;
  • gazetalubuska.pl;
  • www.gov.pl

Akty prawne związane z pojęciem - przemoc w rodzinie, przemoc domowa; pobicie; znęcanie się; niebieska karta

Zobacz również:

Samobójstwo, samobójstwo wspomagane, pozorowanie samobójstwa - jak i dlaczego ludzie odbierają sobie życie?

Obrona konieczna i przekroczenie jej granic