Przeniesienie pracownika do innej pracy z powodu choroby zawodowej

20 maja 2020
hello world!

Pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika na inne stanowisko pracy, jeżeli zostanie u niego stwierdzona choroba zawodowa lub pracownik ulegnie wypadkowi przy pracy. Obowiązek taki nakładają na pracodawcę przepisy Kodeksu pracy, które regulują przeniesienie pracownika.

Przeniesienie pracownika do innej pracy

Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej jako „kp”) w razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego, w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu, przenieść pracownika do innej pracy nienarażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy. Przeniesienie pracownika ma na celu poprawę jego zdrowia przez usunięcie działania czynnika, który wywołał objawy choroby zawodowej. Co istotne, samo przeniesienie nie powoduje przekształcenia treści stosunku pracy. Wprowadza tylko jedynie zawieszenie postanowień umowy dotyczących rodzaju świadczonej pracy do czasu ustania przyczyny, która spowodowała odsunięcie pracownika od poprzedniej pracy. Po upływie terminu oznaczonego w orzeczeniu lekarskim pracownik wraca na swoje poprzednie stanowisko.

Przeczytaj również:
Czym jest choroba zawodowa?

Czy muszę zgodzić się na przeniesienie?

Co do zasady obowiązek przeniesienia pracownika do innej pracy ma charakter bezwzględny. Należy jednak mieć na uwadze, że pracownik nie jest obowiązany do tego, aby bez żadnych zastrzeżeń podporządkować się decyzji pracodawcy. Zgodnie bowiem z art. 10 kp (każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy) i art. 65 Konstytucji RP (każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy), każdy ma wolność wyboru pracy.

Możliwe jest zatem zaistnienie sytuacji, w której pracownikowi nie odpowiada stanowisko pracy zaproponowane przez pracodawcę. Tym bardziej że przepis nie gwarantuje, iż praca, którą pracodawca powierzy pracownikowi na skutek przeniesienia, będzie odpowiadała jego kwalifikacjom. W takim stanie rzeczy pracownik ma prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 55 § 1 kp) ze skutkiem prawnym takim, jakby umowę wypowiedział pracodawca. Przepis ten upoważnia bowiem pracownika do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia nie tylko wtedy, gdy nie przeniesiono go do pracy odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia. Będzie tak bowiem także wówczas, gdy przeniesiono go do pracy nieodpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym.

Pracownik ma prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia także w innej sytuacji. Stanie się tak, gdy lekarz w pierwszym albo w kolejnym orzeczeniu uznał, że pracownik powinien być na stałe przeniesiony do innej pracy. Czasowe odsunięcie go od działania czynnika, który wywołał objawy choroby zawodowej, mogłoby się okazać niewystarczające.

Przeniesienie pracownika - samowolna decyzja jest jednak wykluczona

Niedopuszczalna jest jednak sytuacja, w której pracownik nie wykonuje zgodnego z prawem polecenia z art. 230 § 1 kp i samowolnie pozostaje na dotychczasowym stanowisku (obowiązku przeniesienia pracownika do innej pracy nie może uchylić ani zgoda, ani żądanie przez pracownika pozostania na dotychczasowym stanowisku). Sąd Najwyższy w swym wyroku z 1 grudnia 1999 r. (sygn. I PKN 425/99) stwierdził, że przeniesienie do innej pracy w trybie art. 230 kp należy traktować jako polecenie, którego odmowa wykonania może być uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 kp).

Brak przeniesienia z winy pracodawcy

Nieprzeniesienie pracownika do innej pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy może wystąpić wówczas, gdy sam pracodawca, mimo przedstawienia przez pracownika odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, nie przenosi go do innej pracy, chociaż możliwość taką posiada albo gdy pracodawca nie przenosi pracownika dlatego, że nie ma innych miejsc pracy niż zagrażające zdrowiu pracownika. W obu sytuacjach pracownik może wstrzymać się od wykonywania pracy i uzyskać wynagrodzenie z art. 81 § 1 kp (przeszkodą w wykonywaniu pracy, dotyczącą pracodawcy, jest nieprzeniesienie pracownika do pracy odpowiedniej). Takie też uzasadnienie znajdziemy w wyroku Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2014 r., sygn. I PK 150/13.

Co natomiast w sytuacji, gdy praca stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika? Może on wówczas wstrzymać się od wykonywania dotychczasowej pracy na podstawie art. 210 § 1 kp. Musi to jednak nastąpić z zachowaniem prawa do pełnego wynagrodzenia (art. 210 § 2 kp). Pracownik może także rozwiązać umowę na podstawie art. 55 § 1 kp (rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracownika).

Przeniesienie pracownika - dodatek wyrównawczy

Jeżeli przeniesienie pracownika do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy (art. 230 § 2 kp). Dodatek wyrównawczy, o którym mowa w tym przepisie, stanowi różnicę między wynagrodzeniem z okresu poprzedzającego przeniesienie a wynagrodzeniem po przeniesieniu pracownika do innej pracy. Wynagrodzenie do tych celów oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop.

chevron-down
Copy link