Split payment – praktyczne problemy | Część IV

Split payment jest rozwiązaniem dobrowolnym dla płacącego za fakturę. To płacący za fakturę decyduje o sposobie płatności.  Może one skorzystać z opcji tradycyjnego przelewu lub wykorzystać rachunek VAT podatnika.

Dla podatnika split payment nie jest zatem wcale dobrowolny. Nie ma on bowiem raczej wpływu na to, w jaki sposób nabywca ureguluje swoje zobowiązanie.  Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby kwestia sposobu regulowania zobowiązania (przelew tradycyjny lub formuła split payment) została określona w umowie.

Płatność w split payment – nie można jej umownie zakazać

Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania. Byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Pamiętać jednak należy, że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna (art. 58 kodeksu cywilnego).

Zapis umowny zakazujący regulowania przez nabywcę swoich zobowiązań w formule split payment należałoby uznać jako nieważny z punktu widzenia art. 58 kodeksu cywilnego. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług umożliwiające regulowanie należności w formule split payment są bowiem nadrzędne w stosunku do uregulowań umownych.

Kara umowna za split payment

Wątpliwe również z punktu widzenia przepisów kodeksu cywilnego wydaje się być zastrzeżenie kary umownej na rzecz podatnika, w przypadku gdyby nabywca zrealizował płatność w formule split payment. Należy bowiem pamiętać, że kara umowna stanowi zryczałtowany substytut naprawienia szkody, która wynika z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego (art. 483 kodeksu cywilnego). Kara umowna może być zastrzeżona w umowie zatem wyłącznie na wypadek niewykonania zobowiązania o charakterze niepieniężnym. Ponadto, trudno mówić w sytuacji otrzymania płatności w split payment o powstaniu szkody po stronie podatnika, który otrzymał część płatności na rachunek VAT.

Korzyści umowne za tradycyjny przelew

Umowa nie może zabraniać stosowania split payment, jak również przewidywać w tym zakresie kar umownych. Niemniej jednak umowa może przewidywać zastosowanie dodatkowego rabatu za zapłatę całej ceny przelewem tradycyjnym lub też inne korzyści w zakresie terminu płatności czy kontynuowania umowy.