To Sąd, a nie pacjent, zwalnia lekarza z obowiązku zachowania tajemnicy

W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego niedopuszczalne jest przesłuchanie lekarza na okoliczności związane z wykonywaniem zawodu, bez zwolnienia go z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej. 

Zachowanie tajemnicy jest powinnością lekarza. Zatem bez uzyskania zwolnienia z niej, nie można wzywać lekarza, by składał zeznania. Jeżeli do tego dojdzie, to lekarz, bez zwolnienia go z tajemnicy, nie może dysponować swoją wiedzą potrzebną organom procesowym.

Grozi odpowiedzialność prawna

Naruszenie przez lekarza zasady poufności rodzi jego odpowiedzialność prawną, począwszy od odpowiedzialności dyscyplinarnej, przez cywilnoprawną, skończywszy na karnej.

Zgodnie z art. 266 kodeksu karnego kto, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawnia lub wykorzystuje informację, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo do 2 lat pozbawienia wolności.

Par. 2 tego przepisu stanowi, że funkcjonariusz publiczny, który ujawnia osobie nieuprawnionej informację niejawną o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” lub informację, którą uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a której ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes, podlega karze do 3 lat pozbawienia wolności.

Pojawiające się wątpliwości prawne

Od 5 sierpnia 2016 roku obowiązują nowe przepisy regulujące tajemnicęlekarską. Tego dnia weszły w życie: art. 40 ustawy z 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 14 ustawy z 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 181 kodeksu postępowania karnego.

Rodzą one szereg problemów praktycznych. Niektóre Sądy uznają bowiem, że prokurator powinien uzyskać zgodę pokrzywdzonego lub jego przedstawiciela ustawowego na zwolnienie lekarza z tajemnicy lekarskiej. W ich ocenie, jeżeli zgoda taka zostanie wydana, to niezasadne jest kierowanie przez prokuratora wniosku do Sądu o zwolnienie lekarza z tajemnicy lekarskiej.

Inne Sądy uważają natomiast, że przesłuchanie lekarza na okoliczności objęte tajemnicą lekarską możliwe jest dopiero po uchyleniu jej przez właściwy Sąd. Według opinii Prokuratury Krajowej to ten drugi pogląd należy uznać za słuszny.

Wniosek o zwolnienie składa prokurator

W postępowaniu przygotowawczym wniosek o przesłuchanie lub zwolnienie lekarza z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej składa prokurator. Takiego wniosku nie może złożyć inny organ prowadzący postępowanie przygotowawcze ani strona postępowania. Po wydaniu przez Sąd decyzji lekarz zwolniony jest z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne z punktu widzenia przedmiotu danej sprawy i zakresu przesłuchania.