TSUE: Internauci muszą w sposób wyraźny zgodzić się na instalowanie cookies

3 października 2019
/

Internauta powinien wiedzieć, jak długo pliki cookies będą działać. Zgoda na instalowanie ciasteczek nie jest zaś ważna, jeśli została udzielona przy pomocy domyślnego zaznaczenia okienka, które znajduje się na stronie korzystającej z ciasteczek. Do takich wniosków doszedł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z dnia 1 października 2019 r. (C-673/17).

Niemiecki sąd pyta TSUE o cookies

Wyrok TSUE jest następstwem pytania przedstawionego w trybie prejudycjalnym przez niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny. Wspomniane pytanie dotyczyło sposobu wyrażenia zgody na instalowanie popularnych ciasteczek (cookies), w świetle dyrektywy 2002/58/WE, traktującej o ochronie prywatności oraz przepisów RODO. Obecnie cookies odrywają bardzo istotną rolę szczególnie w procesach marketingowych. Przy ich pomocy sklepy internetowe mogą m.in. polecać produkty związane z preferencjami osób odwiedzających ich stronę. 

W całej sprawie, która legła u podstaw orzeczenia wydanego przez TSUE, chodziło o loterię przeprowadzoną w internecie. Jej organizator, firma Planet49, potrzebował danych gromadzonych przez ciasteczka dla firmy oferującej usługi reklamowe, z którą pomysłodawca loterii współpracował. Regulamin przewidywał, że aby wziąć udział we wspomnianej loterii, użytkownik musi zgodzić się na instalację plików cookies bądź zgodzić się na kontakt w celach marketingowych. Aby wyrazić zgodę na kontakt z firmami reklamowymi, trzeba było samodzielnie zaznaczyć okienko oznaczające zgodę. Okienko wyrażające zgodę na cookies było już natomiast domyślnie zaznaczone. Taki stan rzeczy doprowadzał do sytuacji, w której każdy, kto wziął udział w loterii, automatycznie zgadzał się na instalację ciasteczek. 

Pliki cookies instalowane na urządzeniach mobilnych zawierały m.in. numer przypisany do danych rejestracyjnych użytkownika czyli imienia oraz nazwiska, a także adresu zamieszkania. Połączenie numeru ze wspomnianymi danymi powodowało zaś personalizację danych, które przechowują pliki cookies. Tym samym doszło do przetwarzania danych osobowych. 

Takie praktyki nie spodobały się niemieckiej organizacji chroniącej prawa konsumentów. Na skutek pozwu złożonego przez wspomnianą organizację sprawa ostatecznie trafiła na wokandę Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. 

Przeczytaj również:
Piractwo komputerowe i nielegalne oprogramowanie - czy za pobranie gry można iść do więzienia?

Zgoda musi zostać złożona w sposób dobrowolny i konkretny 

Rozpatrując sprawę, niemiecki sąd powziął pewne wątpliwości dotyczące materii wyrażania zgody na przetwarzanie danych osobowych, w szczególności mając na uwadze przepisy RODO. Wątpliwości dotyczyły również informacji, jakiej powinien udzielić organizator loterii, zgodnie z art. 5 ust. 3 dyrektywy o ochronie prywatności. 

Rozpoznając sprawę, TSUE doszło do wniosku, że aby zgoda na instalowanie cookies była ważna, musi zostać złożona w sposób dobrowolny. Jeśli zatem okienko zezwalające na instalację ciasteczek jest już domyślnie zaznaczone, nie dojdzie do ważnego udzielenia zgody. Prawo unijne musi bowiem chronić użytkowników przed ingerencją w ich prywatność. Chodzi w szczególności o ryzyko wprowadzenia do ich urządzeń, bez ich wiedzy, ukrytych identyfikatorów lub innych podobnych narzędzi. Co więcej, trybunał podkreślił, że zgoda wyrażona przez użytkownika musi mieć charakter konkretny. W opisywanym przypadku oznacza to, że aktywacja przez użytkownika przycisku potwierdzającego udziału w loterii nie wystarcza do uznania, że miało miejsce skuteczne wyrażenie zgody na zainstalowanie plików cookies. 

TSUE podkreślił nadto, że na firmie instalującej ciasteczka spoczywa również obowiązek informacyjny, czy osoby trzecie bedą miały dostęp do plików. Jeśli tak, należy wskazać odbiorców takich informacji. Co więcej, na firmie ciąży również obowiązek wskazania, jak długo pliki cookies będą działać na urządzeniu mobilnym. 

Źródło:

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 1 października 2019r. (C-673/17).