Zaległość podatkowa musi istnieć w dniu złożenia wniosku o jej umorzenie

1 czerwca 2021
hello world!

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł 5 maja 2021 r. (sygn. I SA/Gd 56/21), że ocena istnienia zaległości podatkowej musi odnosić się do stanu istniejącego w dacie zgłoszenia wniosku o jej umorzenie.

Stan faktyczny sprawy

Sprawa dotyczyła skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Spółka wniosła o umorzenie podatku od nieruchomości (zaległości w podatku od nieruchomości) w związku z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2 oraz ogłoszonym w dniu 19 marca 2020 r. tzw. Pakietem Wsparcia Przedsiębiorców. Większość najemców przestała opłacać czynsz i inne opłaty z tytułu umów najmu, w związku z niemożnością prowadzenia działalności handlowych i wprowadzonych ograniczeń. Spółka podkreśliła, że straty podmiotów występujących na rynku najmu lokali w centrach handlowych są nieuniknione. Spółka nie posiada środków finansowych na regulowanie podatku od nieruchomości.

Prezydent miasta (organ pierwszej instancji) odmówił jednak wszczęcia postępowania. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej również jako „o.p.”) może umorzyć wyłącznie zaległość podatkową. Obowiązujące przepisy nie dają podstaw do występowania z wnioskiem o umorzenie podatku. Zatem wnioski o umorzenie podatku złożone przed upływem terminu płatności nie mogą zostać rozpatrzone. W tym przypadku organ podatkowy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania.

Skarżący natomiast złożył wniosek o umorzenie rat podatku od nieruchomości przed terminem jego płatności. Tym samym w dniu złożenia wniosku spółka nie posiadała zaległości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego – uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. Organ wskazał, że wniosek podatnika organ podatkowy rozpatrzył. Wskazuje na to wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W okolicznościach sprawy organ pierwszej instancji nie miał podstaw, aby po jego wydaniu podejmować dalsze czynności procesowe oraz wydawać kolejne rozstrzygnięcie. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do sądu administracyjnego – zdaniem skarżącej spółki nie zachodziły bowiem podstawy do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Brak zaległości podatkowej równoznaczny z niemożliwością umorzenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania; sąd wskazał, że prezydent nie zastosował instytucji umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ nie istniał ku temu podstawowy warunek. Na dzień złożenia wniosku nie było bowiem żadnej zaległości. Tym samym skierowane do organu żądanie można uznać za bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że zasada istnienia zaległości podatkowej w dniu składania wniosku o jej umorzenie jest utrwalona w orzecznictwie. Przykład może stanowić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2009 r. (sygn. II FSK 1413/07). Natomiast ocena istnienia zaległości podatkowej musi odnosić się do stanu istniejącego w dacie zgłoszenia wniosku. Skoro więc był on bezprzedmiotowy już w chwili jego wniesienia, to organ miał obowiązek odmówić wszczęcia postępowania.

Odmowa wszczęcia i umorzenie postępowania niemożliwe

Z kolei decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia późniejszych zaległości w sprawie organ wydał kolejne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku, który został już wcześniej załatwiony ostatecznym postanowieniem. Sąd wskazał, że prezydent miasta nie mógł wydać decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy nastąpiło już wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Skoro bowiem postępowanie nie było wszczęte, to nie mogło zostać umorzone. Tym samym doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję samorządowego kolegium odwoławczego i stwierdził nieważność decyzji prezydenta miasta.

Przeczytaj również: Kiedy sąd może zastosować warunkowe umorzenie postępowania?

chevron-down
Copy link