Urlop ojcowski

19 maja 2020
hello world!

Od 2010 r. w polskim porządku prawnym funkcjonuje instytucja urlopu ojcowskiego. Urlop ojcowski jest samodzielnym uprawnieniem pracownika – ojca wychowującego dziecko. Jego treścią jest prawo do zwolnienia od pracy w celu opieki nad małym dzieckiem (do ukończenia przez nie 24. miesiąca życia) lub nad dzieckiem starszym w przypadku przysposobienia (do ukończenia przez dziecko 7 albo 10 lat). Wymiar tego urlopu wynosi 2 tygodnie na każde dziecko. W przypadku więc większej liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie wymiar ten będzie stosownie pomnożony.

Komu przysługuje urlop ojcowski?

Do urlopu ojcowskiego uprawniony jest pracownik – ojciec, który jest naturalnym rodzicem dziecka, jak również pracownik – ojciec, który dziecko przysposobił. W obu przypadkach warunkiem udzielenia urlopu jest wychowywanie dziecka. Co istotne, nie jest konieczne, by pracownik będący ojcem pozostawał w związku małżeńskim z matką dziecka. Urlop ojcowski to uprawnienie ściśle związane z pracownikiem – ojcem wychowującym dziecko. Nie może go zatem wykorzystać żadna inna osoba. Dotyczy to także opiekuna dziecka, który przyjął je na wychowanie. 

Wymiar urlopu ojcowskiego

Zgodnie z art. 182(3) § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej jako „kp”) pracownik-ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż:

  1. do ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia albo
  2. do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia. 

Urlop ojcowski można wykorzystać jednorazowo albo nie więcej niż w 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień. Mówi o tym art. 182(3) § 1(1) kp. Nie ma natomiast znaczenia, czy pracownica – matka dziecka korzysta w tym czasie z przysługujących jej uprawnień związanych z wychowywaniem dziecka. Z urlopu ojcowskiego pracownik – ojciec może skorzystać, gdy matka korzysta z urlopu macierzyńskiego czy urlopu rodzicielskiego, jak i po zakończeniu korzystania z nich. Może to nastąpić również po wyczerpaniu przez pracownika – ojca uprawnień do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

Urlop ojcowski udzielany jest na wniosek

Urlop ojcowski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika-ojca wychowującego dziecko. Wniosek ten składa się w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu (art. 182(3) § 2 kp). Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Uprawnienie to ma charakter roszczeniowy. Odmowa udzielenia urlopu lub wymuszenie zmiany treści wniosku będzie zatem wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 5 kp).

Co zawiera wniosek o urlop ojcowski, zgodnie z § 21 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz. U. poz. 2243)? Wniosek ten zawiera przede wszystkim imię i nazwisko pracownika oraz wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop ojcowski albo jego część. Należy również pamiętać o załącznikach. Do wniosku dołącza się także:

  1. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (dzieci) albo kopie tych dokumentów,
  2. kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka, w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia urlopu ojcowskiego albo jego części na dziecko przysposobione,
  3. oświadczenie pracownika-ojca wychowującego dziecko, czy korzystał z urlopu ojcowskiego albo jego części,
  4. kopię prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego, w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka, wobec którego podjęto taką decyzję.

Uprawnienia pracownicze

Z mocy art. 182(3) § 3 kp pracownik – ojciec w okresie urlopu ojcowskiego korzysta z wielu uprawnień pracowniczych przewidzianych dla osoby korzystającej z urlopu macierzyńskiego (odnoszących się w szczególności do: ochrony trwałości stosunku pracy, zasad wykorzystywania urlopów wypoczynkowych, prawa powrotu na wcześniej zajmowane stanowisko). Z tego można wnioskować, że dążeniem prawodawcy jest zrównanie go z urlopem macierzyńskim.

chevron-down
Copy link