Rząd przyjął projekt ustawy o zatorach płatniczych

Rząd przyjął projekt ustawy o zatorach płatniczych. Nowelizacja umożliwia Prezesowi UOKiK nałożenie kary na przedsiębiorców, którzy w kolejnych trzech miesiącach będą mieli zaległości w realizacji zobowiązań na sumę 5 mln złotych. Problemy z płynnością finansową dotyczą nawet połowy przedsiębiorców. Pierwotnie projekt zakładał 500 tys. złotych.

Autorem projektu jest Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Główne założenia nowelizacji to:

  • wprowadzenie terminu zapłaty wynoszącego 60 dni w tzw. transakcjach asymetrycznych, czyli między dużymi a małymi przedsiębiorcami,
  • wprowadzenie 5 mln zł jako progu zaległości zobowiązaniowych, powyżej którego Prezes UOKiK uzyskuje uprawnienia do skontrolowania firmy,
  • udostępnienie Prezesowi UOKiK danych Krajowej Administracji Skarbowej,
  • wprowadzenie ulgi za złe długi.

Prezes UOKiK skontroluje przedsiębiorstwo

– Prezes UOKiK będzie mógł skontrolować i ewentualnie ukarać firmę, która w ciągu trzech kolejnych wybranych miesięcy ma zaległości na poziomie 5 mln zł. Po dwóch latach obowiązywania przepisów limit ten spadnie do  2 mln zł – mówi Marek Niedużak, wiceminister przedsiębiorczości. Pierwotnie projekt zakładał limit w wysokości 500 tys. złotych. Zmianę wprowadzono, ponieważ twórcy chcą, żeby UOKiK zajął się najpierw największymi zaległościami. Z szacunków resortu wyszło, że przy zaległościach na poziomie 5 mln zł do kontroli może być potencjalnie 20-30 tys. firm, a przy 2 mln zł – 60 tys. podmiotów.

UOKiK będzie mógł skorzystać z pomocy KAS

Pierwotny projekt ustawy przewidywał, że to Krajowa Administracja Skarbowa będzie kontrolowała firmy. Jest bowiem do tego lepiej przygotowana. Ostatecznie jednak to UOKiK otrzymał takie uprawnienia, gdyż ingerencja fiskusa w relacje między przedsiębiorcami budziła spore kontrowersje. Zgodnie z ustawą Prezes UOKiK będzie miał możliwość pozyskiwania danych z Krajowej Administracji Skarbowej, zarówno konkretnej firmy, jak i przekrojowe. Ponadto otrzyma 110 nowych etatów. Będzie miał zatem nie tylko narzędzia, ale i ludzi do wywiązywania się ze swoich nowych uprawnień i walki z nadużyciami.

Jak będzie to wyglądać w rzeczywistości, czas pokaże. Eksperci mają wątpliwości, czy uda się obsadzić wszystkie vacaty, gdyż już teraz UOKiK boryka się z brakami kadrowymi. Dużo czasu zajmie też ich odpowiednie przeszkolenie i wdrożenie. To również mogło być powodem podwyższenia limitu z 500 tys. zł do 5 mln zł.

Połowa polskich przedsiębiorców ma problemy z płatnościami

Zgodnie z Europejskim Raportem Płatności z 2017 roku aż 52% polskich firm zostało zmuszonych do zaakceptowania dłuższych terminów płatności, niż wynikałoby to z umowy. Kolejne 23% płatności regulowane jest już po upływie terminu zapłaty. Wydłużeniu uległ również okres zalegania z płatnościami. Obecnie wynosi on średnio 3 miesiące i 14 dni. 13,6% przedsiębiorców zalega z płatnościami ponad rok. Największe zaległości są w branży budowlanej i transportowej – ponad 60% firm w tych sektorach spotkało się z tego typu problemem. Szacunki wskazują, że zaległości między polskimi przedsiębiorcami wynoszą aż 30 mld złotych.

Pozostałe zmiany

Nowelizacja wprowadza też szereg innych zmian. Przede wszystkim wprowadza bezwzględny zakaz uzgadniania terminu zapłaty powyżej 60 dni w tzw. transakcjach asymetrycznych, czyli odbywających się między dużym a małym przedsiębiorcą. Duże przedsiębiorstwa do 31 stycznia będą musiały złożyć do ministra przedsiębiorczości raport o należnościach i zobowiązaniach. To będzie podstawą do zgłoszenia do UOKiK firmy, która kwalifikuje się do kontroli. Ponadto powstanie publicznie dostępna lista dużych przedsiębiorców.

Projekt wprowadza też ulgę za złe długi. Ulga ta umożliwi pomniejszenie przez wierzyciela podstawy opodatkowania o kwotę wierzytelności, jeżeli dłużnik nie ureguluje należności w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności. Dłużnik natomiast będzie musiał doliczyć nieuregulowane zobowiązanie do podstawy opodatkowania. Ulga za złe długi nie będzie przysługiwała podmiotom powiązanym kapitałowo.

Projektem zajmie się teraz Sejm.