Rządowy projekt nowelizujący ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

9 czerwca 2018 r., wchodzi w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem.

Dyrektywa o tajemnicy przedsiębiorstwa i know-how stanowi podsumowanie prac prowadzonych w celu harmonizacji przepisów dotyczących standardów ochrony informacji poufnych przedsiębiorstwa. Ma ona służyć ustanowieniu minimalnego standardu w zakresie zasad ochrony informacji poufnych przedsiębiorstwa, jako narzędzia zarządzania konkurencyjnością oraz innowacyjnością. W celu transpozycji dyrektywy Sejm obraduje obecnie nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw.

Tajemnica przedsiębiorstwa - nowa definicja 

Dyrektywa o tajemnicy przedsiębiorstwa i know-how wprowadza definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Brzmi ona inaczej niż aktualnie obowiązująca w polskim prawie definicja. Wobec tego rządowy projekt zakłada nowelizację art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W myśl nowych przepisów -  przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje: techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne - posiadające wartość gospodarczą. Informacje te jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Warto zapoznać się z wymogami dotyczącymi informacji, które określane są mianem tajemnicy przedsiębiorstwa. O tajemnicy przedsiębiorstwa mówimy wtedy, gdy informacje:

  • są poufne,
  • mają wartość handlową, dlatego że są poufne,
  • poddane zostały, rozsądnym w danych okolicznościach, działaniom dla utrzymania ich poufności.

Tajemnica przedsiębiorstwa - kiedy mówimy o bezprawiu?

Czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Tak więc nowa regulacja zakłada sankcjonowanie działania polegającego również na pozyskiwaniu takich informacji.

Przede wszystkim bezprawne będzie pozyskanie informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa w każdym przypadku, jeżeli nastąpiło to bez zgody uprawnionego do rozporządzania informacjami. Jednocześnie musi ono wynikać z: nieuprawnionego dostępu, przywłaszczenia lub kopiowania dokumentów, przedmiotów, materiałów, substancji i plików elektronicznych.

Ponadto, bezprawne wykorzystanie lub ujawnienie informacji będzie miało miejsce, w każdym przypadku, gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i jednocześnie stanowi naruszenie obowiązku ograniczenia wymienionych działań, wynikającego z przepisów ustawy, czynności prawnej lub innego aktu, albo gdy wskazane działania podejmowane są przez osobę, która pozyskała informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa bezprawnie.

Co istotne, stworzono ramy prawne dla konstruowania odpowiedzialności nie tylko tego, kto pozyskuje, ujawnia lub wykorzystuje informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa, ale również tego, kto w dalszej kolejności wchodzi w posiadanie tych informacji, ujawnia je lub wykorzystuje, pozostając w złej wierze. Jednocześnie rozszerzono odpowiedzialność także na te osoby, które pozyskały informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w dobrej wierze. Jeżeli czynność prawna, na podstawie której nastąpiło pozyskanie, była nieodpłatna.

Ustawa sankcjonuje działania polegające na: produkowaniu, oferowaniu oraz wprowadzaniu do obrotu, a także przywozie, wywozie lub przechowywaniu w tych celach towarów, których właściwości, w tym właściwości estetyczne i funkcjonalne, proces ich produkcji lub wprowadzania na rynek zostały znacznie ukształtowane w następstwie czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na ujawnieniu, wykorzystaniu lub pozyskaniu cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Tajemnica przedsiębiorstwa - działania zgodne z prawem 

Pozyskiwanie tajemnicy przedsiębiorstwa uznaje się za zgodne z prawem, gdy tajemnicę przedsiębiorstwa pozyskano w wyniku niezależnego odkrycia lub wytworzenia. Ponadto, gdy nastąpiło to w wyniku: obserwacji, badania, rozłożenia na części, testowania przedmiotu dostępnego publicznie lub posiadanego zgodnie z prawem przez osobę, która pozyskała informacje i której uprawnienie do pozyskania informacji nie było ograniczone w chwili ich pozyskania. Należy również pamiętać, że w polskim systemie prawnym norma art. 3 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji w stosunku do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jest jedynie działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.

Kolejny katalog wyłączeń obejmuje sytuacje, gdy wymienione działania są uzasadnione ze względu na określone wartości. Wartościom tym ustawodawca europejski przyznaje prymat. Tak więc pozyskanie, ujawnienie oraz wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, jeżeli:

  • nastąpiło w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem lub
  • nastąpiło w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi, lub
  • nastąpiło w ramach ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa w celu ochrony interesu publicznego, lub
  • ujawnienie przedmiotowych informacji wobec przedstawicieli pracowników w związku z wykonywaniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji.