Władza ustawodawcza w państwie demokratycznym

7 sierpnia 2020
hello world!

Władza ustawodawcza jest jedną z trzech władz, które są niezbędne do właściwego funkcjonowania państwa. Pozostałe dwie władze to: wykonawcza i sądownicza. Uznaje się, że właściwe funkcjonowanie władzy ustawodawczej jest bardzo ważnym wyznacznikiem stanu państwa.

W państwach demokratycznych parlament ma bardzo duże znaczenie. Jednak w państwach totalitarnych jego rola zanika. Zazwyczaj albo się likwiduje ten organ, albo sprawia się, że przestaje on mieć realny wpływ na rzeczywistość.

Historia parlamentu – Anglia

Historia parlamentu sięga bardzo dawnych czasów. Już w XIII wieku powstał pierwszy parlament. Stało się to w Anglii. Składał się on z rady królewskiej. Należeli do niego arystokraci i wyżsi duchowni. W drugiej połowie XIII wieku stopniowo zaczęli tam zasiadać także przedstawiciele wybierani przez niektóre miasta i rycerstwo. Wiele zmieniło się zaś w wieku XIV. To już wtedy wprowadzono podział na dwie izby: Izbę Lordów i Izbę Gmin. W 1341 roku przyjęto zasadę, że uchwalanie i znoszenie ustaw należy do króla "za zgodą parów i gmin”. W praktyce oznaczało to, że żadna ustawa nie była więc ważna bez zgody króla, Izby Lordów i Izby Gmin. Należy jednak zaznaczyć, że król miał w parlamencie stanowisko równorzędne z Izbą Lordów i Izbą Gmin.

Historia parlamentu – inne kraje

Stosunkowo szybko rozwijał się parlament także w innych państwach Europy. We Francji król od 1302 r. zwoływał Stany Generalne. Składały się one z trzech izb. Należeli do nich przedstawiciele szlachty, duchowieństwa i stanu trzeciego. Tą ostatnią nazwą określamy ogół ludzi wolnych niezaliczających się do szlachty i kleru. W praktyce oznacza to mieszczaństwo i chłopów, zatem była to bardzo zróżnicowana grupa. Stany Generalne były organem doradczym króla. Z kolei na Węgrzech pierwszy parlament został zwołany pod koniec XIII wieku. W Hiszpanii stało się to chwilę później. Od początku XIV występował tam parlament trzyizbowy.

Władza ustawodawcza - kompetencje parlamentu

Parlament ma bardzo wiele funkcji, które odgrywają znaczącą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu państwa. Czasami ten organ określa się mianem legislatyw. Wynika to z faktu, że jego najbardziej podstawową funkcją jest tworzenie prawa. Jeśli przyjrzymy się kompetencjom tego organu bliżej, będziemy mogli wyróżnić pięć podstawowych funkcji: ustrojodawczą, ustawodawczą, kreacyjną, kontrolną i legitymizacyjną. 

Władza ustawodawcza - funkcje parlamentu

Funkcja ustrojodawcza to określenie ustroju państwa. W praktyce przejawia się to w tym, że zostaje ustalona konstytucja, w której zostaje on określony.

Kolejna funkcja – ustawodawcza – polega na wydawaniu aktów prawa. Parlamentarzyści mogą składać projekty ustaw. Jednak to prawo przysługuje także innym organom. To w parlamencie dochodzi do rozpatrzenia projektów i uchwalenia ustaw. Należy pamiętać, że ten proces jest ściśle określony. Bardzo często zapis na ten temat zostaje umieszczony w konstytucji, co świadczy o randze tej kwestii.

Funkcję kreacyjną rozumiemy natomiast na dwa sposoby. Z jednej strony przejawi się ona w tym, że do kompetencji parlamentu należy powoływanie nowych organów państwowych. Z drugiej strony oznacza ona także dokonywanie wyboru osób na różne stanowiska państwowe. Parlament sprawuje także funkcję kontrolną w stosunku do władzy wykonawczej. W praktyce oznacza to, że członkowie parlamentu mogą zadawać pytania rządzącym, na które ci mają obowiązek odpowiedzieć. Może się to odbywać zarówno w formie pisemnej, jak i ustnej. Te pytania określamy mianem interpelacji.

Funkcja legitymizacyjna oznacza z kolei uprawomocnianie. Odnosi się do ustroju państwa, a także decyzji oraz działań różnych organów państwowych.

Przykład – funkcja kreacyjna polskiego parlamentu

Przede wszystkim funkcja kreacyjna polskiego parlamentu przejawia się w uczestnictwie w tworzeniu rządu. Polega ono na udzieleniu wotum zaufania powołanej przez Prezydenta Radzie Ministrów. Może się jednak stać tak, że to sejm samodzielnie wybierze Prezesa Rady Ministrów i proponowany przez niego skład rządu. Ponadto – za zgodą Senatu – powołuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Z kolei na wniosek Prezydenta powołuje Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Do zadań Sejmu należy także powołanie członków Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu oraz części składu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowej Rady Sądownictwa i Rady Polityki Pieniężnej.

Inne możliwe funkcje

Parlamenty mogą sprawować także inne funkcje. Wśród nich wyróżniamy m.in. funkcję arbitrażową i sądowniczą. Pierwsza z nich oznacza, że jeśli dochodzi do konfliktów pomiędzy różnymi organami państwa, to parlament próbuje wypracować jakiś kompromis i załagodzić sytuację. Jeśli zaś chodzi o kompetencje w zakresie sądzenia, to z taką sytuacją mamy do czynienia np. w Stanach Zjednoczonych.

Władza ustawodawcza - struktura parlamentu

Jeśli chodzi o strukturę parlamentu, to przede wszystkim możemy dokonać podziału na dwie grupy. Wyróżniamy parlamenty jednoizbowe i dwuizbowe (zwane też bikameralnymi i unikameralnymi). Obecnie zazwyczaj występują parlamenty dwuizbowe. Jedną izbę tradycyjnie nazywamy niższą, a drugą wyższą. Określenia te mogą być nieco mylące. Można by bowiem pomyśleć, że większe znaczenie – a zatem uprawnienia – ma izba wyższa. Jednak to określenie odnosi się przede wszystkim do historii.

Dawniej w izbach wyższych zasiadali przedstawiciele arystokracji. Jednak z biegiem czasu coraz większe znaczenie zaczęli mieć ci reprezentanci, którzy zostają wybrani przez społeczeństwo. Aktualnie zazwyczaj to izby niższe powołują i kontrolują rządy, zatwierdzają budżety czy odgrywają najważniejszą rolę w stanowieniu prawa. Izby wyższe mają znacznie węższe kompetencje. Zazwyczaj ich rola polega na zgłaszaniu poprawek oraz zatwierdzaniu ustaw. Nie oznacza to jednak, że nie ma wyjątków od tej reguły. Przykładowo we Włoszech obie izby mają takie same kompetencje. Podobnie jest także w Szwajcarii.

Państwa, w których występuje parlament jednoizbowy

Pomimo że zazwyczaj w państwach występuje parlament dwuizbowy, to istnieją także miejsca, w których jest parlament jednoizbowy. Takimi państwami są:

  • Litwa,
  • Łotwa,
  • Estonia,
  • Dania,
  • Finlandia,
  • Islandia,
  • Izrael,
  • Nowa Zelandia,
  • Portugalia,
  • Szwecja,
  • Norwegia,
  • Turcja,
  • Wenezuela.

Władza ustawodawcza - wybory

Wybory są bardzo ważnym momentem dla demokracji. To wtedy bowiem wszyscy obywatele mają szansę na wybranie swoich przedstawicieli, a zatem decydują o przyszłości kraju. Parlament jest wyłaniany w drodze wyborów, które odbywają się według określonych reguł. Reguły te są powszechnie znane i zazwyczaj pozostają niezmienne. Zostają zapisane w tekście ustawy – ordynacji wyborczej. Z niej dowiadujemy się tego, jak zgłasza się kandydatów czy kto jest odpowiedzialny za przeprowadzenie wyborów.

Przykład

W Polsce takim tekstem prawnym jest ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. –  Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Dowiadujemy się stamtąd, kto zarządza wybory (art. 9) lub co dzieje się w przypadku skrócenia kadencji (art. 10). Mamy także dokładny opis przebiegu głosowania, który znajduje się w rozdziale 8. Bardzo duże znaczenie ma również rozdział 10. Zostały w nim bowiem zawarte informacje dotyczące ważności wyborów oraz protestów wyborczych. Możemy także dowiedzieć się, co dzieje się w sytuacji, gdy okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy okręgowej nazwisko kandydata na posła (art. 153).  Dzięki zawarciu tak wielu informacji zostały przewidziane niemalże wszystkie możliwe sytuacje, jakie mogą się zdarzyć.

Artykuł 9:

1. Wybory zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze postanowienia, nie później niż na 90 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu, wyznaczając wybory na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 30 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, Prezydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w ustawie (kalendarz wyborczy). 

Artykuł 10:

1. W razie skrócenia kadencji Sejmu na mocy jego uchwały lub na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Prezydent zarządza wybory, wyznaczając ich datę na dzień przypadający nie później niż w ciągu 45 dni od dnia wejścia w życie uchwały Sejmu o skróceniu swojej kadencji lub od dnia ogłoszenia postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej o skróceniu kadencji Sejmu. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu wyborów podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia jego podpisania. Przepis art. 9 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Wybory, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w ustawie, z tym że:

1) ustalone ustawą następujące terminy wykonania czynności wyborczych ulegają skróceniu: (…)

3) losowania jednolitych numerów dla list komitetów wyborczych, o których mowa w art. 150 ust. 1 i art. 151 ust. 1, przeprowadza się jedynie dla list komitetów wyborczych, które w poprzednich wyborach nie zarejestrowały list kandydatów. Komitety, które uczestniczyły w poprzednich wyborach i w obecnych zarejestrowały swoje listy, zachowują numery wówczas im przyznane. 

Artykuł 153:

1. Okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy okręgowej nazwisko kandydata na posła, który zmarł, utracił prawo wybieralności lub złożył komisji oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandydowanie.

2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z zarejestrowanej listy nastąpiło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że na liście tej pozostaje mniej kandydatów niż liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym, komisja zawiadamia osobę zgłaszającą listę o możliwości zgłoszenia nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów; w takim wypadku przepisu art. 142 ust. 1 nie stosuje się.

3. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z listy nastąpiło z innej przyczyny niż śmierć kandydata lub lista nie została uzupełniona z uwzględnieniem terminu, o którym mowa w ust. 2, a na liście pozostaje mniej kandydatów niż liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym, komisja unieważnia rejestrację tej listy. Od postanowienia wydanego w tej sprawie nie przysługuje środek prawny.

4. W razie rozwiązania komitetu wyborczego w trybie, o którym mowa w art. 106 ust. 3, okręgowa komisja wyborcza unieważnia rejestrację listy tego komitetu Przepis ust. 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

5. O skreśleniu kandydata i postanowieniach, o których mowa w ust. 2–4, okręgowa komisja wyborcza zawiadamia niezwłocznie osobę zgłaszającą listę i Państwową Komisję Wyborczą oraz wyborców, w formie obwieszczenia. 

Ustalanie wyników wyborów

Istnieją 2 podstawowe sposoby ustalania wyników wyborów. Może występować albo system większościowy, albo system proporcjonalny. System większościowy jest nazywany także ordynacją większościową. W tym przypadku mandat zdobywa ten kandydat, który uzyskał najwięcej głosów w danym okręgu wyborczym. Można go zastosować zarówno w okręgach jednomandatowych, jak i wielomandatowych. W tej ostatniej sytuacji dojdzie do wyboru kilku osób, które będą miały najwięcej głosów. Nieco inaczej jest natomiast w systemie proporcjonalnym. Tu mandaty są bowiem dzielone między różne ugrupowania biorące udział w wyborach. Podział następuje proporcjonalnie do liczby uzyskanych głosów. System proporcjonalny może być zastosowany jedynie w wielomandatowym okręgu wyborczym.

Metody obliczania wyników

O ile w przypadku systemu większościowego wynik jest „widoczny” od razu, o tyle w systemie proporcjonalnym trzeba dokonać pewnych obliczeń. Dopiero wtedy jesteśmy w stanie stwierdzić, jakie są konkretne wyniki wyborów. Istnieją trzy metody: metoda d’Hondta, metoda Hare’a-Niemeyera oraz metoda Sainte-Laguë. Pierwsza z nich jest najlepsza dla silnych ugrupowań. Druga działa na korzyść małych partii. Z kolei przy użyciu ostatniej najbardziej zyskują średnie partie.

Metoda d’Hondta

W tej metodzie cały proces rozpoczyna się od dzielenia uzyskanych głosów przez liczby naturalne. Następnie zestawia się wyniki i wybiera się największe.

Przykładowo: załóżmy, że mamy okręg 5 mandatowy. W wyborach próg wyborczy przekroczyły 3 komitety: A, B, C. Komitet A otrzymał 1000 głosów, B – 720, C – 540, a D – 300.

Dzielniki A B C D

1 1000 720 540 300

2 500 360 270 150

3 333 240 180 100

4 250 180 135 75

Wybieramy 5 największych wyników. Zatem pierwszy mandat otrzyma komitet A – 1000, potem B – 720. Trzeci mandat należy do C – 540, czwarty natomiast do A – 500, a piąty do B – 360. Widzimy zatem, że komitet D nie otrzymał żadnego mandatu, a komitety A i B dostały po 2. Metodę d’Hondta stosuje się m.in. w Polsce, Austrii, Finlandii, Izraelu, Holandii i Hiszpanii.

Metoda Hare’a-Niemeyera

W metodzie Hare’a-Niemeyera obliczenia rozpoczynamy od pomnożenia wyników przez liczbę mandatów, jaka jest do zdobycia. Następnie dzielimy wynik przez liczbę głosów oddanych na wszystkie ugrupowania w danym okręgu.

Przykładowo: załóżmy, że mamy 3 komitety. Wszystkie ugrupowania, na które oddano głosy, przekroczyły próg wyborczy. Komitet A otrzymał 720 głosy, B – 300, zaś C – 480. Do zdobycia było 8 mandatów. W takiej sytuacji oddano łącznie 1500 głosów.

Mnożenie:

A: 720*8 = 5760

B: 300*8 = 2400

C: 480*8 = 3840

Dzielenie:

A: 5760: 1500 = 3,84

B: 2400: 1500 = 1,6

C: 3840: 1500 = 2,56

Na początku rozdzielamy mandaty zgodnie z liczbą stojącą przed przecinkiem. Komitet A otrzymuje 3, B – 1, zaś C – 5. Następnie kolejno rozdajemy pozostałe zgodnie z najwyższą wartością po przecinku. Zatem pozostałe 2 mandaty zostają rozdzielone pomiędzy komitet A i C.

W Polsce metoda Hare'a-Niemeyera była zastosowana w pierwszych wyborach do sejmu w 1991 roku. 

Metoda Sainte-Laguë

Metoda Sainte-Laguë w pewnym sensie przypomina metodę d’Hondta. Obliczenia rozpoczynamy od podzielenia głosów najpierw przez 1 i 4. Następnie dzielimy je przez kolejne liczby nieparzyste (a zatem: 3, 5, 7, 9 itp.). Po podzieleniu postępujemy dokładnie tak samo jak w przypadku metody d’Hondta. Zestawiamy wyniki i wybieramy największe.

Przykładowo: załóżmy, że próg wyborczy przekroczyły dwa komitety. Komitet A uzyskał 150 głosów, zaś B – 100. Do zdobycia są 4 mandaty.

Dzielniki A B

1 150 100

4 37,5 25

3 50 33

5 30 20

Następnie wybieramy te wyniki, które są największe. Pierwszy mandat otrzymuje komitet A – 150, drugi B – 100. Kolejne 2 mandaty otrzyma znów komitet A – 50; 37,5.

Tę metodę stosuje się m.in. w krajach skandynawskich (z wyjątkiem Finlandii).

Nazwy parlamentu

Zarówno nazwy parlamentu, jak i każdej z jego izb mogą się różnić w zależności od państwa.

Nazwa państwa — Nazwa parlamentu — Izba wyższa — Izba niższa

Polska — Parlament — Senat — Sejm

Niemcy — Parlament Związkowy — Bundesrat — Bundestag

Czechy — Parlament — Senat — Izba Poselska 

Hiszpania — Kortezy Generalne — Senat — Kongres Deputowanych 

Szwajcaria — Zgromadzenie Federalne — Rada Kantonów — Rada Narodowa

Wielka Brytania — Parlament Wielkiej Brytanii — Izba Lordów — Izba Gmin

Japonia — Zgromadzenie Narodowe — Izba Radców — Izba Reprezentantów

Indie — Sansad — Rajya Sabha — Lok Sabha

Stany Zjednoczone — Kongres Stanów Zjednoczonych — Senat — Izba Reprezentantów

Rosja — Zgromadzenie Federalne — Rada Federacji — Duma Państwowa

Republika Południowej Afryki — Parlament — Narodowa Rada Prowincji — Zgromadzenie Narodowe

Królestwo Niderlandów — Stany Generalne — Eerste Kamer — Tweede Kamer

Włochy — Parlament — Senat — Izba Deputowanych

Tryby pracy parlamentu

Możemy wyróżnić dwa tryby pracy parlamentu. Są to: tryb sesyjny i tryb permanentny. Jeśli parlament pracuje w trybie sesyjnym, to obraduje tylko w wyznaczonych okresach. Te okresy nazywamy sesjami. Zazwyczaj trwają kilka miesięcy. Jedynie w wyjątkowej sytuacji istnieje możliwość zwołania obrad w innym terminie. Z kolei jeśli parlament pracuje w trybie permanentnym, to kadencja trwa ciągle. Oznacza to, że w dowolnym momencie można zwołać obrady.

Władza ustawodawcza - mandat parlamentarny 

Osoba, która została wybrana, otrzymuje mandat parlamentarny. Jest to upoważnienie, na mocy którego parlamentarzysta reprezentuje wyborców i działa w ich imieniu. Mandat może przyjąć 2 formy. Istnieje mandat wolny i mandat imperatywny (związany). W przypadku pierwszego typu osoby wybrane mają reprezentować cały naród, a nie jedynie obywateli, którzy na nich głosowali. W praktyce oznacza to, że nie są związani wolą swoich wyborców. Ci nie mogą ani udzielać parlamentarzystom instrukcji, ani nie mają mocy, by odwołać ich ze stanowiska w trakcie kadencji. Mogą jedynie poczekać do kolejnych wyborów i oddać głos na inną osobę.

W przypadku mandatu imperatywnego jest nieco inaczej. Wtedy zakładamy bowiem, że istnieje odpowiedzialność wybranej osoby przed wyborcami. To sprawia, że jest on zobowiązany do wykonywania ich instrukcji. W chwili, gdy tego nie robi, mają prawo odwołać go przed upływem kadencji. Współcześnie bardzo rzadko stosuje się jednak mandat imperatywny.

Jak to wygląda w Polsce?

Polscy parlamentarzyści dysponują mandatem wolnym. Do wygaśnięcia mandatu dochodzi w sytuacji, gdy parlamentarzysta zmarł lub utracił prawo wybieralności. Może do tego dojść także w wypadku, gdy zrzekł się funkcji lub został jej pozbawiony orzeczeniem Trybunału Stanu. Ostatnim przypadkiem jest wybranie danego parlamentarzysty w trakcie kadencji na posła Parlamentu Europejskiego.

Władza ustawodawcza - immunitet parlamentarny

Immunitet parlamentarny to najważniejsze uprawnienie posłów i senatorów, które umożliwia, ogranicza lub wyłącza odpowiedzialność prawną deputowanych. Ma on zapewnić ochronę niezależności członków parlamentu oraz zagwarantować im swobodę wykonywania obowiązków. W ten sposób chroni się niezależność i autonomię parlamentu.

Co to oznacza w praktyce? Parlamentarzyści nie mogą odpowiadać przed sądem za swoją działalność wynikającą z wykonywania mandatu ani w trakcie kadencji, ani po jej zakończeniu. Za te działania – czyli np. treść wystąpień parlamentarnych czy sposób głosowania – odpowiadają jedynie przed swoją izbą. Inaczej jest w przypadku naruszenia praw osób trzecich. Tak dzieje się np. w sytuacji, gdy podczas wystąpienia parlamentarnego dojdzie do naruszenia czyjegoś dobrego imienia. Wtedy dana osoba może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej. 

Immunitet formalny i materialny

Możemy wyróżnić dwa rodzaje immunitetu: formalny i materialny. Pierwszy z nich odnosi się do wszystkich czynów parlamentarzysty – nie tylko do tych związanych z wykonywaniem mandatu. Jego podstawową zasadą jest zasada nietykalności. Oznacza ona, że aresztowanie lub zatrzymanie parlamentarzysty jest niemożliwe, chyba że zgodę na to wyrazi odpowiednia izba. Ten rodzaj immunitetu może zostać w każdej chwili uchylony. Przysługuje on parlamentarzyście jedynie w trakcie trwania kadencji. Z kolei immunitet materialny związany jest wyłącznie z działaniami wynikającymi z wykonywania mandatu. Przysługuje on nie tylko na czas kadencji, ale także po jej zakończeniu. W praktyce przejawia się on tym, że nawet jeśli podjęta decyzja będzie miała negatywne skutki, to nie można pociągnąć parlamentarzystów do odpowiedzialności.

Uchylenie immunitetu

W pewnych sytuacjach konieczne jest uchylenie immunitetu. Dzieje się tak, jeśli dany parlamentarzysta dopuścił się złamania prawa. W Polsce ta kwestia jest uregulowana w ustawie o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Zgodnie z nią w sytuacji, w której parlamentarzysta ponosi odpowiedzialność karną w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, składa się wniosek do odpowiedniej izby za pośrednictwem Prokuratora Generalnego. Jeżeli jednak jest to przestępstwo ścigane  z oskarżenia prywatnego, to składa je oskarżyciel prywatny, po wniesieniu sprawy do sądu. Wniosek składa się Marszałkowi Sejmu lub Marszałkowi Senatu. Po jego rozpatrzeniu uchwala się sprawozdanie wraz z propozycją przyjęcia lub odrzucenia wniosku.

W art. 7c ust. 6 stwierdzono, że: Sejm lub Senat wyraża zgodę na pociągnięcie posła lub senatora do odpowiedzialności karnej w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów ustawowej liczby posłów lub senatorów. Nieuzyskanie wymaganej większości głosów oznacza podjęcie uchwały o niewyrażeniu zgody na pociągnięcie posła lub senatora do odpowiedzialności karnej.

Warto pamiętać

W art. 7 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora czytamy, że: Od dnia ogłoszenia wyników wyborów do dnia wygaśnięcia mandatu poseł lub senator nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zgody Sejmu lub Senatu, z zastrzeżeniem art. 8 oraz art. 10b ust. 2.

Warto jednak zauważyć, że ta zasada nie ma zastosowania w sytuacji, gdy mówimy o postępowaniu karnym, wszczętym przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, wobec osoby, która została wybrana na posła lub senatora. Inną istotną informacją jest to, że jeśli parlamentarzysta został ujęty w trakcie popełniania przestępstwa oraz jego zatrzymanie jest konieczne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania, to nie trzeba wnioskować o zgodę sejmu lub senatu. Niemniej nawet wtedy marszałek sejmu/senatu może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego. 

Zdjęcie: Kancelaria Sejmu

chevron-down
Copy link