Zasiłek wyrównawczy – komu przysługuje?

27 lutego 2020
hello world!

Zasiłek wyrównawczy ma za zadanie wyrównanie straty w zarobkach pracownika, poniesionej z powodu zmniejszenia się jego sprawności do pracy. Komu przysługuje i na jakich warunkach?

Prawo do zasiłku wyrównawczego

Zgodnie z art.  23 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek wyrównawczy przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem ze zmniejszoną sprawnością do pracy, wykonującemu pracę:

  1. w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej,
  2. u pracodawcy na wyodrębnionym stanowisku pracy, dostosowanym do potrzeb adaptacji lub przyuczenia do określonej pracy,

jeżeli jego miesięczne wynagrodzenie osiągane podczas rehabilitacji jest niższe od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. O potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej orzeka wojewódzki ośrodek medycyny pracy lub lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art.  23 ust. 2). Zasiłek wyrównawczy przysługuje zatem tylko pracownikowi. Warunkiem uzyskania zasiłku wyrównawczego jest obniżenie wynagrodzenia pracownika wskutek poddania się rehabilitacji zawodowej w celu adaptacji lub przyuczenia do określonej pracy. Jeżeli konieczność poddania się rehabilitacji zawodowej spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, pracownikowi przysługuje zasiłek wyrównawczy z ubezpieczenia wypadkowego. W pozostałych przypadkach przysługuje natomiast zasiłek wyrównawczy z ubezpieczenia chorobowego.

Okres wypłacania zasiłku wyrównawczego

Zasiłek wyrównawczy wypłacany jest przez okres rehabilitacji. Nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące. Prawo do tego świadczenia może także ustać wcześniej. Będzie tak, gdy dojdzie do zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia pracownika do innej pracy. Może tak również być w sytuacji, gdy z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego będącego pracownikiem rehabilitacja zawodowa stała się niecelowa.

Artykuł 23 ust. 4 ustawy stanowi, iż prawo do zasiłku wyrównawczego ustaje:

  1. z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia do innej pracy, nie później jednak niż po 24 miesiącach od dnia, w którym ubezpieczony będący pracownikiem podjął rehabilitację;
  2. jeżeli z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego będącego pracownikiem rehabilitacja zawodowa stała się niecelowa (orzeka o tym lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

Wysokość zasiłku wyrównawczego

Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem a miesięcznym wynagrodzeniem osiągniętym za pracę w warunkach rehabilitacji zawodowej. Mówi o tym artykuł 24 ustawy. W swoim założeniu świadczenie to ma powodować, że wynagrodzenie pracownika, po "uzupełnieniu" różnicy zasiłkiem wyrównawczym, nie ulegnie obniżeniu. W przypadku, gdy ubezpieczony będący pracownikiem przepracował tylko część miesiąca wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, zasiłek wyrównawczy za ten miesiąc przysługuje w wysokości różnicy między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem, zmniejszonym o jedną trzydziestą część za każdy dzień tej nieobecności, a wynagrodzeniem osiągniętym w tym miesiącu.

Wyłączenie prawa do zasiłku wyrównawczego

Nie wszystkim przysługuje zasiłek wyrównawczy. Nie przysługuje on ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, uprawnionemu do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego (art. 25 ustawy). W literaturze podkreśla się, że łącznemu pobieraniu emerytury i zasiłku wyrównawczego sprzeciwia się zasada niełączenia prawa do świadczeń z różnych tytułów, ale o tym samym charakterze. Z kolei renta pozbawia prawa do zasiłku wyrównawczego. Jest ona bowiem świadczeniem dalej idącym (I. Jędrasik-Jankowska, Ubezpieczenia społeczne, t. 3, Ubezpieczenia chorobowe..., s. 49). Komu zatem przysługuje prawo do zasiłku wyrównawczego? Zasiłek wyrównawczy należy się tylko osobie, która ma zmniejszoną sprawność do pracy, ale nie jest uznana za osobę niezdolną do pracy. 

Zasiłek wyrównawczy nie przysługuje w sytuacji określonej w art. 25 ustawy, jak również:

  1. za okresy niezdolności do pracy z powodu choroby, sprawowania opieki nad chorym albo zdrowym dzieckiem albo innym chorym członkiem rodziny lub pobierania zasiłku macierzyńskiego, a także za okresy usprawiedliwionych nieobecności w pracy z innych przyczyn, za które pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia (art. 36 ustawy),
  2. pracownikowi, który w okresie rehabilitacji zawodowej osiąga wynagrodzenie równe albo wyższe od wynagrodzenia pobieranego poprzednio.
chevron-down
Copy link