Kategoria: Akty prawne

Akty prawne są rezultatem tworzenia prawa przez właściwe do tego organy państwowe. Zamiarem tworzenia, znoszenia lub nowelizowania tychże dokumentów jest wywołanie skutków w konkretnym stosunku prawnym. Mogą one być zarówno jednostronne, dwustronne, konstytutywne lub deklaratoryjne.

W polskim prawie możemy wyróżnić zarówno akty prawne powszechnie obowiązujące, jak i te wewnętrznie obowiązujące. Te pierwsze dotyczą nieograniczonego podmiotowo kręgu adresatów, zaś te drugie skierowane są do konkretnego podmiotu lub pewnej grupy.

Akty prawne składają się z części nieartykułowanej i części artykułowanej. W pierwszej znajdziemy określenie rodzaju aktu prawnego, datę jego uchwalenia, pełną nazwę i tytuł, jak również preambułę. Te ostatnie zazwyczaj spotykamy w ustawach posiadających szczególną doniosłość prawną, np. w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W części artykułowanej akty prawne dzielą się na przepisy:

  • ogólne – zakres stosunków społecznych normowanych przez akt;
  • szczegółowe – konkretne normy regulujące stosunki społeczne;
  • przejściowe i dostosowujące – regulacja wpływu nowego prawa na obowiązujące już normy;
  • końcowe – przepisy dotyczące terminu wejścia aktu w życie (vacatio legis) i wygaśnięcia mocy prawnej innych aktów;

W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej znajdziemy wymienione różne akty prawne, jak również odniesienie, które podkreśla ich hierarchię. Pierwszeństwo mają oczywiście normy konstytucyjne, zaś zaraz po nich mamy ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy, rozporządzenia na końcu - akty prawa miejscowego.

Ważne! Warunkiem wejścia aktu w życie jest jego publikacja. Akty ogłaszane są w następujących dziennikach urzędowych: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskie, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B”, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, dzienniki resortowe (urzędowe ministrów), dzienniki urzędowe urzędów centralnych, wojewódzkie dzienniki urzędowe