Nowe dowody osobiste już z odciskami palców

19 kwietnia 2021
hello world!

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o nowych dowodach osobistych. Zgodnie z nowelizacją od 2 sierpnia 2021 r. w warstwie elektronicznej dokumentów znajdą się odciski palców. Do warstwy graficznej powróci podpis posiadacza. Wnioski o wydanie takich dowodów nie będą mogły być składane online.

Linie papilarne jako cecha biometryczna człowieka

Cechy biometryczne człowieka to cechy, które pozwalają go scharakteryzować i w efekcie odróżnić od innych osób. Do podstawowych cech biometrycznych należą: tęczówka, linie papilarne, geometria twarzy, geometria żył, rozkład temperatury na twarzy, geometria dłoni, głos oraz inne cechy fizyczne. W przypadku linii papilarnych identyfikacja polega na tym, że linie te (stanowiące maleńkie bruzdy, których układ jest wynikiem marszczenia się skóry w czasie rozwoju płodowego), że jak do tej pory nie znaleziono dwóch identycznych wzorców linii papilarnych (nawet u bliźniaków jednojajowych). A to uzasadnia ich użycie w zakresie ich wykorzystania w roli identyfikatora.

Nie jest to jednak metoda idealna. Linie papilarne nie mają bowiem osłony przed ewentualnym ich uszkodzeniem. Oznacza to, że mimo iż drobne rany zostają zregenerowane, to jednak poważniejsze uszkodzenia mogą spowodować powstanie trwałych zmian we wzorze. Do odczytania służą czytniki linii papilarnych, do których przykłada się palec. System biometryczny porównuje sprawdzane linie z zapamiętanym wcześniej wzorcem. Weryfikacja następuje w samym czytniku lub na serwerze z bazą danych zapamiętanych wzorców.

Ustawodawstwo Unii Europejskiej

Nowelizacja ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw dostosowuje przepisy krajowe do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych. Rozporządzenie Unii Europejskiej nakłada na państwa członkowskie m.in. obowiązek wprowadzenia do dowodów osobistych drugiej cechy biometrycznej, tj. odcisków palców. Chodzi także o konieczność dostosowania wzoru dowodu osobistego do specyfikacji i minimalnych norm dotyczących bezpieczeństwa. Obecnie stosuje się tzw. zdjęcie biometryczne. Rozporządzenie wchodzi w życie 2 sierpnia 2021 r. i do tego czasu państwa członkowskie muszą wprowadzić związane z nim zmiany.

Zmiana w dowodach osobistych

W Polsce projekt ustawy rząd przyjął w lutym. Przyjęte rozwiązania mają na celu przede wszystkim ograniczenie ryzyka fałszowania dokumentów oraz przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Regulacja wprowadzi do e-dowodów (dowodów z warstwą elektroniczną) drugą cechę biometryczną, tj. dwa odciski palców w formatach cyfrowych. Pierwsza cecha, którą zawierają e-dowody wydawane od marca 2019 roku, to wizerunek twarzy. Nie dotyczy to jednak dzieci, które nie ukończyły 12. roku życia. W dokumentach pojawią się także podpisy posiadaczy. Zmieni się też to, że o dowód nie będzie można wnioskować elektronicznie – jak obecnie. Pobieranie odcisków palców będzie bowiem możliwe tylko przy osobistym stawiennictwie w urzędzie gminy podczas składania wniosku.

Nowe dowody osobiste – pobieranie odcisków w urzędzie gminy

Pobieranie odcisków palców powoduje, że wniosek o wydanie dowodu osobistego dla osoby powyżej 12. roku życia będzie można złożyć jedynie osobiście w organie gminy. Możliwość składania wniosku o wydanie dowodu osobistego drogą elektroniczną pozostanie wyłącznie w przypadku dokumentu dla osób do 12. roku życia, od których nie będą pobierane odciski palców. Określono też maksymalny okres przechowywania odcisków palców w Rejestrze Dowodów Osobistych – tj. do dnia odbioru dowodu osobistego. Nie dłużej jednak niż do 90 dni od dnia wydania, tj. personalizacji dowodu osobistego.

Dzieciom do 12. roku życia wydawane będą dowody osobiste z pięcioletnim okresem ważności. Obywatelom po ukończeniu 12. roku życia wydawane będą dowody osobiste z dziesięcioletnim okresem ważności. Obecnie dowód osobisty wydany osobie, która nie ukończyła 5. roku życia, jest ważny przez okres 5 lat od daty wydania. Osobie, która ukończyła 5. rok życia - przez 10 lat. W przypadku, gdy czasowo niemożliwe jest fizycznie pobranie odcisków palców osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego (np. z powodów medycznych – oparzenie lub inny wypadek), przewidziano dwunastomiesięczny okres ważności dokumentu.

Nie warto zwlekać z wymianą dowodu

Jednak jeśli do sierpnia bieżącego roku mamy jeszcze ważny dowód, nie trzeba go wymieniać. Należy jednak pamiętać o konieczności wymiany nieważnego dowodu osobistego. Zgodnie bowiem z art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 332 z późn. zm.) kto uchyla się od obowiązku posiadania lub wymiany dowodu osobistego podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny. Przepis ten stanowi więc o wykroczeniu, które polega na powstrzymywaniu się od złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego, jeżeli przepis prawa materialnego taki obowiązek na osobę nakłada, oraz powstrzymywanie się od uzyskania nowego dowodu osobistego, jeżeli dowód dotychczasowy utracił ważność lub został utracony.

„Uchylanie się” powinno mieć walor zachowania zawinionego. Powinno zatem wynikać ze świadomego powstrzymywania się od uruchomienia postępowania administracyjnego przez osobę, która realnie może (nie napotykając usprawiedliwionych przeszkód) uzyskać dowód osobisty. Nie uchyla się od obowiązku posiadania dowodu osobistego osoba, która nie dopełnia obowiązku posiadania takiego dokumentu wskutek niezłożenia wymaganego wniosku wraz z dokumentami z przyczyn od siebie niezależnych, niedających się przewidzieć lub im zapobiec. Przykładowo, do takich usprawiedliwionych przyczyn nieposiadania dowodu osobistego, które wyłączają penalność powstrzymywania się od uruchomienia stosownego postępowania administracyjnego, należy w szczególności: siła wyższa. Jako siłę wyższą można traktować np. utratę łączności i komunikacji miejsca zamieszkania z siedzibą organu. Będzie to też choroba, niefortunny zbieg niepomyślności losu, takich jak śmierć osoby najbliższej, konieczność sprawowania stałej opieki nad inną osobą.

Przeczytaj również: Jak zastrzec dowód osobisty?

chevron-down
Copy link