Nowelizacja pakietu ustaw podatkowych-domiar podatku

24 września 2018
/

Spodziewać się można, że od przyszłego roku organy podatkowe będą mogły żądać dodatkowych opłat za unikanie opodatkowania. Będzie to tzw. instytucja domiaru. Wysokość domiaru będzie zależna od kwoty korzyści podatkowej stwierdzonej w postępowaniu. Maksymalna jej wartość może wynieść nawet 120%. To jedna ze zmian, jakie zakłada projekt nowelizacji ustawy o podatkach dochodowych oraz ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu możemy przeczytać, że nadrzędnym celem projektowanej sankcji jest penalizowanie podatników za stosowanie nierynkowych mechanizmów prowadzących do zaniżania podstawy opodatkowania.

Korzyść podatkowa

Projekt zakłada, że dodatkowe zobowiązanie wyniesie 40% kwoty korzyści podatkowej. Termin "korzyść podatkowa" również jest scharakteryzowany w projekcie. Przez to pojęcie rozumie się skutek postępowania podatnika, polegający m.in na powstaniu nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku, albo ich zwiększeniu, niepowstaniu zobowiązania podatkowego lub jego obniżeniu albo odroczeniu, braku powstania obowiązku pobrania podatku przez płatnika, bądź powstaniu straty podatkowej lub jej zwiększeniu. Projekt przewiduje również, że jeżeli wydawana będzie decyzja w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych lub osób prawnych i dochód będzie podstawą opodatkowania, dodatkowe zobowiązanie podatkowe wyniesie 10% sumy elementów wynikających z tej decyzji. Na kwotę domiaru składać się będą również inne nieprawidłowości, które wykażą wyniki weryfikacji rozliczeń podatkowych. Przykładem tego może być nieprawidłowe zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Podwojenie stawki zobowiązania podatkowego

Projekt zakłada również możliwość podwojenia stawek. W świetle projektowanego art. 58a par. 4 ordynacji podatkowej stawki w wysokości 40% oraz 10% ulegają podwojeniu, jeżeli:

  • podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego przekracza 15 mln zł – w zakresie nadwyżki ponad tę kwotę,
  • nie upłynęło 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym podatnikowi lub płatnikowi doręczono ostateczną decyzję – w zakresie podstawy ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego związanej z zastosowaniem tych środków,
  • strona nie przedłożyła organowi podatkowemu dokumentacji podatkowej w zakresie cen transferowych o której mowa w art. 9a ustawy o CIT lub art. 25a ustawy o PIT – w zakresie tej części podstawy ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, która dotyczy transakcji, dla której nie przedłożono dokumentacji podatkowej.

Należy zaznaczyć, że nie będzie to wywierało negatywnych skutków, jeżeli podatnik złoży niekompletną dokumentację i po otrzymaniu wezwania przez odpowiedni organ podatkowy uzupełni ją w pełnym zakresie oraz złoży w określonym terminie. Regulacja ta jest głównie kierowana do podatników, którzy stosują optymalizacje podatkowe, dające korzyści podatkowe przez wiele lat. Celem tej zmiany jest również zniechęcenie podatników, którzy przeprowadzają agresywne optymalizacje podatkowe, jeżeli organy podatkowe wcześniej zakwestionowały ich działania.

Nawet 120% zobowiązania podatkowego, czyli potrojenie stawki

Jak wynika z projektu, w niektórych sytuacjach stawka zobowiązania podatkowego będzie mogła być powiększona nawet trzykrotnie. Przesłanką do zastosowania potrojonej stawki będzie sytuacja, w której podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego przekroczy wartość 15 mln zł oraz strona nie dostarczy organowi podatkowemu dokumentacji w zakresie cen transferowych.

Jaki jest cel wprowadzanych zmian?

MF sądzi, że obecnie istniejące instrumenty sankcyjne przewidziane w art. 19 ust. 4 ustawy o CIT oraz art. 30d ust. 1 ustawy o PIT nie penalizują tego, co powinny, tj. instrumenty te de facto sankcjonują podatników za nieposiadanie dokumentacji cen transferowych, natomiast nie sankcjonują podatników za stosowanie w rozliczeniach nierynkowych mechanizmów. Najprościej rzecz ujmując, w polskim prawie obecnie nie istnieje żadna podstawa do karania podatnika, który mimo posiadania pełnej dokumentacji cen transferowych, nie przestrzega zasady ceny rynkowej oraz zaniża podstawę opodatkowania. Płaci on tylko podstawową stawkę podatku dochodowego od kwoty dochodu.