Kredyt vs pożyczka: gdzie są różnice?

25 września 2018
/

Umowa kredytu i umowa pożyczki są w istocie często ze sobą mylone. Kredyt zazwyczaj kojarzy się z „kredytem na dom” czy „kredytem na samochód”. Pożyczki natomiast z tzw. „chwilówkami”. Są to jednak znacznie różniące się od siebie instytucje w prawie cywilnym. Zatem na czym polega różnica?

Obydwie instytucje definiuje zarówno Kodeks cywilny, jak i ustawa Prawo bankowe z dnia 27 sierpnia 1997 roku (Dz.U. 1997 Nr 140, poz. 939 z późn. zm). Choć na podstawie różnych kryteriów, które zostaną wspomniane w niniejszym artykule, można wykazać wyraźne różnice, warto wspomnieć, że pożyczce mogą zostać nadane cechy kredytu. Taka sytuacja zachodzi, gdy pożyczki udziela bank. Reguluje to art. 78 ustawy Prawo bankowe z dnia 27 sierpnia 1997 roku o brzmieniu następującym:

Do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu.

W tym kontekście pożyczkę zalicza się do czynności bankowych sensu largo, które nie zostały zastrzeżone dla banku.

Kryterium podmiotu

Mając powyższe na uwadze, od razu wskazane zostało pierwsze kryterium różniące kredyt i pożyczkę, a jest nim kryterium podmiotu. Kredytu może udzielić tylko i wyłącznie bank tudzież inna instytucja do tego upoważniona na podstawie ustawy. Pożyczki natomiast może udzielić każdy podmiot.

Cel

Kolejnym kryterium jest cel. Bank udziela kredytu na wyraźnie i jasno wskazany cel, przy czym podmiot udzielający pożyczki nie ma obowiązku udzielania jej na konkretny cel. Ponadto, kredyt jest zawsze odpłatny - bank otrzymuje wynagrodzenie w postaci prowizji tudzież odsetek. Przy umowie pożyczki nie ma zastrzeżenia odnośnie odpłatności umowy.

Przedmiot umowy

Warto wspomnieć też o kryterium przedmiotu umowy. Przedmiotem umowy kredytu są zawsze środki pieniężne. W przypadku umowy pożyczki, nomen omen właśnie najczęściej kojarzona z szybkim przypływem gotówki, wcale nie musimy mieć do czynienia ze środkami pieniężnymi. Równie dobrze przedmiotem umowy może stać się bowiem rzecz oznaczona co do gatunku.

Kluczowa różnica tkwi jednak w charakterze świadczenia obydwóch umów. Świadczenie kredytodawcy polega na przekazaniu środków pieniężnych we władanie kredytobiorcy, co kwalifikuje kredyt jako świadczenie ciągłe. W przeciwieństwie do umowy kredytu, pożyczkodawca przenosi własność przedmiotu umowy pożyczki na pożyczkobiorcę, zatem jest to świadczenie jednorazowe. Różnicę tę zobrazować można, zestawiając ze sobą art. 720 KC oraz art. 69 ustawy Prawo bankowe.