Nowa matryca stawek VAT

Do tej pory identyfikacja towarów i usług na potrzeby podatku VAT odbywała się przy zastosowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008). Zgodnie z nowymi przepisami klasyfikację PKWiU zastąpi Nomenklatura scalona CN w zakresie towarów. Nowa matryca stawek VAT będzie miała zastosowanie od 1 kwietnia 2020 r. Nowe przepisy mają zapobiec sytuacjom opodatkowania podobnych do siebie towarów według różnych stawek.

Ustawa o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT) przewiduje stosowanie trzech stawek tego podatku. Mowa o stawce podstawowej – obecnie w wysokości 23% oraz dwóch stawkach obniżonych w wysokości 5% oraz 8%. Towary opodatkowane stawką 5% wymieniono w załączniku nr 10 do ustawy o VAT. Natomiast towary i usługi opodatkowane stawką 8% wymieniono w załączniku nr 3 do ustawy o VAT.

Nomenklatura scalona CN zamiast PKWiU 2008

Nomenklatura scalona CN to klasyfikacja celna, która porządkuje wszystkie towary znajdujące się w obrocie. Każdy towar podlega klasyfikacji w odpowiednim grupowaniu CN (dział, pozycja, podpozycja, kod). Jej strukturę określa Światowa Organizacja Celna oraz Komitet Kodeksu Celnego Unii Europejskiej.

Zbudowanie nowej matrycy stawek podatku VAT oparto na założeniu przyjęcia jednej (takiej samej) stawki podatku dla całych działów CN. Efektem zastąpienia PKWiU przez nomenklaturę scaloną CN jest znaczące zmniejszenie liczby pozycji w nowych załącznikach nr 3 i nr 10 do ustawy o VAT. Wykaz towarów i usług załącznika nr 3 ustawy o VAT przewiduje obecnie 73 pozycje. Do tej pory było 150 pozycji. Zaś załącznik nr 10 ustawy o VAT przewiduje obecnie 24 pozycje. Wcześniej istniało 35 pozycji.

Likwidacja różnych stawek dla podobnych produktów

Główną korzyścią wprowadzenia nowej matrycy stawek VAT jest likwidacja pewnych niekonsekwencji w dotychczasowym stosowaniu stawek VAT. Dotychczasowe przepisy umożliwiały bowiem czasem opodatkowanie podobnych towarów (towarów takiej samej kategorii) według różnych stawek (owoce – 5% i 8%, prasa – 5%, 8% i 23%, produkty piekarnicze – 5%, 8% i 23%).

Obecnie produkty piekarnicze (takie jak pieczywo i wyroby ciastkarskie) objęto stawką podatku w wysokości 5% (dział 19 CN – „przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka; pieczywa cukiernicze”). Do tej pory pieczywo i produkty ciastkarskie objęte były trzema stawkami 5%, 8% i 23%. W przypadku świeżego pieczywa, w zależności od daty przydatności do spożycia (graniczny termin – 14 dni), obowiązywała stawka 5% lub 8%. Wyroby ciastkarskie natomiast objęte były stawkami 8% i 23%, w zależności od daty przydatności do spożycia (termin graniczny – 45 dni).

Klasyfikacja usług nadal według PKWiU

Nomenklatura scalona CN zastosowanie znajduje jedynie w odniesieniu do towarów. Brak możliwości jej zastosowania w odniesieniu do usług spowodował, że identyfikuje się je na potrzeby podatku VAT nadal przy wykorzystaniu PKWiU. Niemniej jednak obecnie obowiązujące przepisy ustawy o VAT, a tym samym klasyfikacja usług, odwołują się do nowej klasyfikacji PKWiU 2015 (w miejsce PKWiU 2008).