Pewność zdarzenia, szkoda, rozpoznanie osoby odpowiedzialnej – od kiedy biegnie termin przedawnienia

Sąd Najwyższy podjął w marcu 2016 roku uchwałę dotyczącą istotnej kwestii jaką jest moment uzyskania pewności co do związku przyczynowego między zdarzeniem a jego skutkiem w postaci szkody w innym postępowaniu sądowym jako początek biegu terminu przedawnienia. Ponadto podjął uchwałę dotyczącą oceny sądu cywilnego, czy popełnione zostało przestępstwo.

Sąd Najwyższy wskazał, iż powzięcie wiadomości co do osoby obowiązanej do naprawienia szkody nie może być utożsamiane z momentem, w którym poszkodowany,.w innym postępowaniu sądowym, znajduje potwierdzenie prawomocnym wyrokiem swojego wcześniejszego przekonania i swojej wcześniejszej wiedzy,.że zgon pracownika był następstwem wypadku przy pracy.

Skoro poszkodowany złożył w organie rentowym wniosek o rentę rodzinną wypadkową, w którym uzasadnieniem jego żądań jest twierdzenie,.że konkretne zdarzenie było wypadkiem przy pracy, tzn. że zgon członka rodziny (pracownika) nastąpił w związku z pracą, a następnie odwołał się do sądu od decyzji odmownej, to znaczy,.że powziął już wiadomość co do osoby sprawcy i związku przyczynowego między tą osobą (pracodawcą) a szkodą co najmniej w dacie wniosku,.a najpóźniej w dacie odwołania od decyzji organu rentowego.

Roszczenie do sądu pracy

Pogląd ten ma zastosowanie także do złożenia przez poszkodowanego pozwu do sądu pracy o ustalenie,.że zdarzenie, z którego wywodzi swoje roszczenia, było wypadkiem przy pracy. Początkiem biegu trzyletniego terminu przedawnienia z art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c. (aktualnie art. 4421 § 1 zdanie pierwsze k.c.) jest chwila dowiedzenia się przez poszkodowanego pracownika o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia,.a nie moment uzyskania pewności co do związku przyczynowego między zdarzeniem a jego skutkiem w postaci szkody w innym postępowaniu sądowym.

W sytuacji, w której w postępowaniu karnym nie stwierdzono popełnienia przestępstwa,.sąd cywilny jest uprawniony do dokonania własnej oceny, czy popełnione zostało przestępstwo, aby możliwe było zastosowanie do terminu przedawnienia art. 4421 § 2 k.c., który przewiduje dłuższy termin przedawnienia roszczeń z deliktu, jeżeli szkoda jest wynikiem zbrodni lub występku. Stwierdzenie przez sąd cywilny, że popełnione zostało przestępstwo,.wymaga dokonania własnych ustaleń dotyczących istnienia podmiotowych i przedmiotowych znamion przestępstwa, według zasad przewidzianych w prawie karnym.

Sąd cywilny może dokonać własnych ocen co do popełnienia przestępstwa,.ale może tego dokonać jedynie w granicach stanu faktycznego (twierdzeń, faktów i dowodów) przedstawionych przez powoda. Same stwierdzone w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy zaniedbania w zakresie BHP nie stanowią jeszcze o popełnieniu przestępstwa,.nie oznaczają automatycznie (bez dokonania pogłębionych ocen), że doszło do popełnienia występku z art. 220 k.k.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2016 r., I PK 85/15