Jak powstrzymać niezasadną egzekucję komorniczą

25 stycznia 2018
/

Jednym ze sposobów obrony przed egzekucją jest instytucja powództwa przeciwegzekucyjnego, uregulowana w art. 840 - 843 Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawodawca wprowadzając powyższe przepisy, miał na celu ochronę dłużnika przed niezgodną z przepisami egzekucją, zarówno w przedmiocie jej dopuszczalności jak i również zasadności. Możemy wyróżnić dwa rodzaje powództw przeciwegzekucyjnych - powództwo opozycyjne, które przysługuje dłużnikowi oraz powództwo ekscydencyjne, które przysługuje osobie trzeciej.

Powództwo opozycyjne

Ze skutecznym powództwem opozycyjnym może wystąpić tylko dłużnik. Przesłanki zastosowania tej instytucji określone są w art. 840 k.p.c. Po pierwsze, dłużnik może posłużyć się powództwem opozycyjnym jeśli udowodni, że treść zawarta w tytule wykonawczym nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Na tej podstawie można podnosić m.in. zarzut nieważności tytułu egzekucyjnego. Inną możliwością jest wykazanie, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (np. przedawnienie roszczenia). Ostatnią możliwością jest wytoczenie powództwa przez małżonka dłużnika, który z momentem nadania przeciw niemu klauzuli wykonalności staje się dłużnikiem egzekwowanym. Małżonkowi przysługują zarzuty z własnego prawa, jak również także te których wcześniej jego małżonek jako dłużnik nie mógł podnieść. W praktyce najczęstszym argumentem w takiej sytuacji, jest zarzut nieważności czynności prawnej dokonanej przez współmałżonka, który bez zgody swojej drugiej połówki, zawarł umowę przekraczającą zwykły zarząd majątkiem wspólnym.

Powództwo ekscydencyjne

Drugą możliwością obrony przed egzekucją jest wytoczenie powództwa ekscydencyjnego (art. 841 k.p.c). Z takim powództwem może wystąpić osoba trzecia, której prawa zostały naruszone wskutek wszczęcia egzekucji. Osobą trzecią jest w tym przypadku każda osoba inna niż dłużnik wymieniony w tytule wykonawczym np. współwłaściciel, który nie jest dłużnikiem. Cechą charakterystyczną dla powództwa ekscydencyjnego jest podjęcie próby wyłączenia spod egzekucji składnika majątku osoby trzeciej, do którego została skierowana egzekucja. Wystąpienie z powództwem o zwolnienie z egzekucji następuje w momencie zajęcia takiego przedmiotu, z którego nie przysługuje wierzycielowi prawo zaspokojenia wierzytelności. Powództwo ekscydencyjne objęte jest terminem o charakterze prekluzyjnym (nieprzekraczalnym oraz nieprzywracalnym). Osoba trzecia powinna wytoczyć powództwo w przeciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o naruszeniu jej prawa.

Powództwo przeciwegzekucyjne rozpatruje sąd właściwy rzeczowo, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Co do zasady powództwo wytacza się przeciwko wierzycielowi. Formułując powództwo należy pamiętać, aby wymienić w nim wszystkie podnoszone zarzuty, w przeciwnym wypadku strona narażona jest na utratę prawa korzystania z nich w dalszej fazie postępowania (o czym stanowi art. 843 § 3 k.p.c.). Należy również mieć na uwadze, że samo wniesienie powództwa opozycyjnego nie powoduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W pozwie należy zatem wnioskować o zabezpieczenie powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części lub całości. Stosując takie rozwiązanie zabezpieczamy się przed podejmowaniem czynności egzekucyjnych przez organ (komornika), aż do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia powództwa przez Sąd.