Czy kierując z 0,5 ‰ popełnił przestępstwo?

Stan nietrzeźwości – ile wynosi stężenie we krwi, aby móc zostać posądzonym o popełnienie przestępstwa – nikt nie ma wątpliwości. Jednak co w sytuacji, gdy stężenie alkoholu wynosi w punkt 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu?

Absolutnie nie ma żadnych wątpliwości, co też jest potwierdzone wprost w świetle przepisów kodeksu karnego, że stan nietrzeźwości zachodzi, gdy stężenie alkoholu przekracza 0,25 mg/I w wydychanym powietrzu. Jazda samochodem w takim stanie jest zatem przestępstwem.

Sytuacja, która trafiła na kanwę rozważań Sądu Najwyższego dotyczy przypadku, w którym mężczyzna prowadził samochód osobowy – będąc w stanie nietrzeźwości. Nietrzeźwość ta wynosiła równowartość 0,25 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Co mówią przepisy?

Zgodnie z art. 178a § 1 k.k. kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega: grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Sąd Rejonowy wydał wyrok, którym skazał oskarżonego za popełnienie przestępstwa. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron.

Kasacja na korzyść oskarżonego

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść oskarżonego. Domagał się on uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Według Rzecznika – wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego był wadliwy.  Sąd Rejonowy nie powinien więc był go uwzględnić. Wśród licznych zarzutów kasacji, postawionych przez Rzecznika, znalazł się m.in. zarzut dotyczący uznania oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. W ocenie autora kasacji, Sąd Rejonowy niezasadnie uznał oskarżonego za winnego popełnienia tego przestępstwa, gdyż 0,25 mg/I stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu nie może być uznany za stan nietrzeźwości.

Sąd Najwyższy:  kasacja uznana za zasadną

W dniu 15 listopada 2017 roku Sądu Najwyższego wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżony wyrok. Sprawę przekazał on natomiast Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż Sąd Rejonowy wydał wobec oskarżonego wyrok skazujący, mimo iż we wniosku prokuratora popełniony został rażący błąd. Takim błędem było przyjęcie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa jazdy samochodem w stanie nietrzeźwości, podczas gdy nie było podstaw do takiej oceny.

Według art. 115 § 16 k.k. stan nietrzeźwości zachodzi, gdy:

1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub

2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Sąd Najwyższy podkreślił, że skoro powołany wyżej przepis uznaje za stan nietrzeźwości sytuację, gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, to nie można mówić o stanie nietrzeźwości, jeśli wartość ta jest równa 0,25 mg lub nie prowadzi do jej przekroczenia”. Tak było w niniejszej sprawie. Nie było więc podstaw do skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.