Akcja – cechy, pojęcie, funkcja. Encyklopedia Prawa

 ENCYKLOPEDIA PRAWA

AKCJA

(rodzaje akcji)

Akcje to najbardziej znane papiery wartościowe. Najprościej ujmując, akcje to papiery wartościowe emitowane przez spółki akcyjne, które reprezentują część ich kapitału zakładowego. Posiadanie akcji jest dowodem potwierdzającym udziały posiadacza, czyli akcjonariusza w spółce akcyjnej. Osoba, która nabywa akcje, staje się akcjonariuszem spółki akcyjnej. Oznacza to współudział w majątku spółki.


Jeśli jakimiś akcjami znudzili się nawet analitycy, to znak, że czas zacząć je kupować.

Peter Lynch


Akcja i podstawowe prawa akcjonariuszy

Akcjonariusze, nabywając akcje spółki, mają w związku z tym określone prawa. Podstawowym z nich jest prawo do udziału w zysku (dywidenda), który spółka wypracuje. Kolejnym prawem akcjonariusza jest prawo do udziału w podziale majątku, w przypadku likwidacji spółki.

Ważne! W przypadku upadłości spółki akcjonariusze są na końcu kolejki do podziału majątku. Osoba posiadająca akcje spółki ma prawo do udziału oraz głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Oznacza to, że każdy akcjonariusz może wpływać na losy spółki.

Ważnym prawem akcjonariuszy jest również prawo poboru, czyli pierwszeństwo do zakupu nowo wyemitowanych przez spółkę akcji. Prawo poboru można również sprzedać na giełdzie.

Rodzaje akcji – podstawowy podział

Akcję dzielimy również na akcje:

  • imienne;
  • na okaziciela.

Akcje imienne to akcje zawierające imię i nazwisko akcjonariusza. Najczęściej ich posiadaczami są założyciele spółki. Cechą charakterystyczną akcji imiennych jest ograniczenie w ich rozporządzaniu. Zbycie takich akcji odbywa się pisemnie – poprzez oświadczenie woli, które umieszcza się na akcji lub w dodatkowym dokumencie. Posiadaczy akcji imiennych wpisuje się do rejestru spółki.

Akcje na okaziciela nie powodują ścisłego powiązania konkretnego akcjonariusza ze spółką. Najprościej mówiąc, akcje na okaziciela przysługują temu akcjonariuszowi, który je posiada. Tego rodzaju akcje dużo łatwiej jest sprzedać. Akcje na okaziciela są przedmiotem obrotu na giełdzie.

Akcja a kodeks spółek handlowych (KSH)

Kodeks spółek handlowych wyróżnia również inny podział akcji. Występuje tutaj rozróżnienie na akcje:

  • niepieniężne;
  • pieniężne.

Akcje niepieniężne (bezgotówkowe, aportowe) to takie, które można dostać w zamian za przedmioty wniesione do majątku spółki np. wartości niematerialne i prawne czy nieruchomości. Wspomniane akcje (znane również jako: akcje bezgotówkowe) są akcjami imiennymi do tego czasu, gdy zatwierdzi je walne zgromadzenie. Należy pamiętać, że nie mogą być one zbywane lub zastawiane do momentu akceptacji.

Akcje pieniężne (gotówkowe) są akcjami wydawanymi w zamian za wpłaty pieniężne. Są pokryte wkładem pieniężnym.

Akcja uprzywilejowana i akcja zwykła

Akcje możemy podzielić również na akcje uprzywilejowane i zwykłe. Zwykłe są emitowane przez spółki i reprezentują one część udziału w kapitale własnym spółki. Akcje uprzywilejowane natomiast to akcje o szczególnych uprawnieniach. Zostały one przedstawione poniżej.

  • pierwszeństwo przy wypłacie dywidendy
  • większe znaczenie głosu na walnym zgromadzeniu
  • większy udział w podziale majątku (w razie likwidacji spółki)

Ważne! Wyjątkowym rodzajem akcji uprzywilejowanej jest akcja złota. Osoby posiadające tę akcję mają szczególne uprawnienia, np. prawo weta w niektórych sprawach spółki. Celem tych akcji jest wyróżnienie osób zasłużonych dla spółki.

Akcja – kto może ją posiadać?

Emitentami akcji mogą być tylko dwa rodzaje osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą. Są to: spółki akcyjne oraz spółki komandytowo-akcyjne. Akcja jest dokumentem, który powinien być sporządzony na piśmie. Dokument ten musi zawierać takie dane jak:

  • firma, adres i siedziba spółki;
  • data rejestracji spółki;
  • nr KRS;
  • rodzaj akcji;
  • wartość nominalną akcji;
  • seria i numer,
  • podpisy członków zarządu i pieczęć firmowa.