Jak sprzedać nieruchomość rolną?

11 czerwca 2018
/

Warunki formalne zbycia nieruchomości rolnej przez jej właściciela nie są tożsame z warunkami zbycia innej nieruchomości. Posiadasz grunty rolne i zamierzasz je sprzedać? Zapoznaj się z instrukcjami dotyczącymi warunków zbycia nieruchomości rolnej.  

Przepisy dotyczące zbycia nieruchomości rolnej są obecne w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego.  Warto jednak dodać, że wspomniana ustawa nie reguluje kwestii prawnych odnoszących się do nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Brak jest również regulacji prawnych dotyczących  innych nieruchomości rolnych wskazanych w art. 1a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Zbycie nieruchomości rolnej - umowa sprzedaży

Ustawa nie wprowadza zakazu zbycia nieruchomości rolnej na drodze umowy sprzedaży. Ogranicza ona jednak możliwość zawarcia umowy w zakresie podmiotów, z którymi właściciel nieruchomości rolnej może zawrzeć taką umowę. Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, nabywcą nieruchomości rolnej może być tylko rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli zaś nieruchomość wejdzie w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, wystarczy by jeden z małżonków był rolnikiem indywidualnym.

W przypadku, gdy nabywca prowadzi gospodarstwo rodzinne, suma powierzchni nabywanej nieruchomości wraz z powierzchnią nieruchomości gospodarstwa rodzinnego nie może przekroczyć 300 ha.

Kiedy nie stosuje się powyższych regulacji?

Powyższych regulacji nie stosuje się w przypadku, gdy nabywcą jest osoba bliska zbywcy lub jednostka samorządu terytorialnego, Skarb Państwa, Krajowy Ośrodek albo spółka prawa handlowego, w której wyłącznym udziałowcem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa, będący operatorem systemu przesyłowego albo posiadająca koncesję na przesyłanie paliw ciekłych, Kościół Katolicki i inne kościoły lub związki wyznaniowe, parki narodowe, jeżeli zakupują nieruchomość na cele związane z ochroną przyrody. Nie stosuje się powyższych ograniczeń również w przypadku nabycia nieruchomości rolnej w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego oraz innych sytuacjach szczególnych wskazanych w art. 2a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Zbycie nieruchomości rolnej kontrahentowi, który nie znajduje się w żadnej z wymienionych grup podmiotów może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażonej w drodze decyzji administracyjnej.

Zgoda jest udzielana na wniosek zbywcy. Musi on jednak wykazać, że nie było możliwości nabycia nieruchomości przez podmioty wskazane wyżej (np. przez rolnika indywidualnego).  Jednocześnie nabywca da rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, a w wyniku nabycia nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Wniosek o udzielenie zgody również może skierować osoba fizyczna, która zamierza utworzyć gospodarstwo rodzinne. Powinna ona wykazać, że posiada kwalifikacje rolnicze oraz daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej. Taka osoba musi również złożyć deklarację odnośnie swego miejsca zamieszkania. W takim przypadku należy bowiem mieszkać co najmniej 5 lat (liczonych od dnia nabycia nieruchomości) na terenie gminy, w której jest położona dana nieruchomość rolna.

Gdy zabraknie zgody...

Co, jeżeli Dyrektor Generalnego Krajowego Ośrodka nie wyrazi zgody? Zbywca może w terminie miesiąca złożyć pisemne żądanie do złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości rolnej za zapłatą równowartości pieniężnej odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej przez Krajowy Ośrodek.

Może się zdarzyć, że wysokość zaproponowanej przez Krajowy Ośrodek kwoty pieniężnej nie będzie odpowiadać zbywcy. Wówczas jest on uprawniony do wystąpienia do sądu o ustalenie wartości nieruchomości rolnej. Może on również złożyć oświadczenie o wycofaniu wniosku.