Umowa zlecenie - najważniejsze informacje

2 sierpnia 2018
/

Umowa zlecenie jest czynnością prawną konsensualną i dwustronnie zobowiązującą. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. 

W umowie zlecenie występują dwie strony: dający zlecenie – podmiot, który zleca drugiej stronie dokonanie pewnej czynności prawnej - oraz przyjmujący zlecenie – podmiot, który zobowiązuje się te czynności wykonać.

Umowa zlecenie - przedmiot umowy

Przedmiotem umowy może być np. zawarcie umowy, złożenie oferty, ale także prowadzenie przez profesjonalnego pełnomocnika sprawy klienta przed sądem lub urzędem.

Zlecenie, w myśl przepisów Kodeksu cywilnego, nie obejmuje szeroko pojętych i bardzo rozpowszechnionych umów o świadczenie usług. Do takich umów zaliczamy m.in. umowy o korepetycje, czy umowy o leczenie. W tym przypadku świadczenie, do którego zobowiązuje się usługodawca, nie ma charakteru czynności prawnej. Natomiast w oparciu o treść przepisu art. 750 Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, że do umów o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, jeżeli dana umowa nie podlega regulacjom innej umowy nazwanej (np. umowy o dzieło).

Umowa zlecenie - umowa starannego działania

Cechą charakterystyczną umowy zlecenia jest również to, że zlecenie jest umową starannego działania, nie zaś rezultatu. Dokonując czynności prawnej, przyjmujący zlecenie zobowiązuje się tym samym tylko do dokonania określonej czynności prawnej. Nie odpowiada on natomiast za zamierzony przez dającego zlecenie rezultat.

Przyjmujący zlecenie, będący profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym, nie odpowiada za wygranie sprawy przed sądem. Analogicznie - przenosząc się na grunt umów o świadczenie usług: nauczyciel udzielający korepetycji nie odpowiada za niezdanie matury przez ucznia.

Zakwalifikowanie umowy zlecenie do umów starannego działania oznacza, że przyjmujący zlecenie powinien dołożyć należytej staranności, aby osiągnąć cel zamierzony przez dającego zlecenie.

Indywidualizacja

Kolejną cechą charakterystyczną umowy zlecenia jest indywidualizacja.  Jest to nic innego jak - dokładne określenie czynności zleconych oraz możliwość samodzielnego ustalania sposobu ich wykonania przez przyjmującego zlecenie.

W związku z tym, że wykonanie zleconej czynności prawnej wiąże się z ingerencją przyjmującego zlecenie w sferę praw i obowiązków dającego zlecenie, wyróżniamy dwie formy prawne działania przyjmującego zlecenie. Są to:

  • sytuacja, gdy przyjmujący zlecenie dokonuje czynności prawnej w imieniu własnym na rachunek dającego zlecenie. Jest to tzw. zastępstwo pośrednie, przyjmujący zlecenie nabywa prawa lub obowiązki, a później przenosi je na dającego zlecenie;
  • sytuacja, gdy przyjmujący zlecenie dokonuje czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie. Dający zlecenie bezpośrednio nabywa zatem prawa i obowiązki poprzez odpowiednie działania przyjmującego zlecenie.

Umowa zlecenie - różne warianty

Umowa zlecenie może mieć charakter zarówno odpłatny, jak i nieodpłatny. Należy jednak zastrzec, że w przypadku nieodpłatności nie traci ona charakteru dwustronnie zobowiązującego. Z reguły umowa zlecenie, jak i umowa o świadczenie usług są umowami odpłatnymi. Zgodnie z art. 735, w przypadku, gdy w umowie nie została bezpośrednio zastrzeżona nieodpłatność, ani nie wynika ona z innych okoliczności, czynność prawna nabiera charakteru odpłatnego. Wysokość wynagrodzenia ustala się natomiast według obowiązującej taryfy, a w jej braku – zasądza się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy.