Zasady podróżowania ze zwierzętami towarzyszącymi w granicach Unii Europejskiej

Zasady podróżowania ze zwierzętami towarzyszącymi w granicach Unii Europejskiej zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r.

Rozporządzenie ma zastosowanie do zwierząt domowych. Za zwierzęta domowe uznaje się te należące do gatunków psów, kotów, fretek, bezkręgowców (z wyjątkiem pszczół i trzmieli oraz mięczaków i skorupiaków), ozdobnych zwierząt wodnych, płazów, gadów, ptaków oraz gryzoni i królików (innych niż przeznaczone do produkcji żywności), które towarzyszą swojemu właścicielowi lub osobie upoważnionej podczas przemieszczania o charakterze niehandlowym. Podczas takiego przemieszczania za wyżej wymienione zwierzęta odpowiedzialny jest właściciel lub osoba upoważniona.

Przemieszczanie o charakterze niehandlowym

Zgodnie z Rozporządzeniem przemieszczenie o charakterze niehandlowym oznacza każde przemieszczanie, którego celem nie jest sprzedaż ani przeniesienie własności zwierzęcia domowego. Motywem wprowadzenia Rozporządzenia było zapewnienie wystarczającego poziomu bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożeń dla zdrowia publicznego oraz dla zdrowia zwierząt, związanych z takim przemieszczaniem o charakterze niehandlowym. Powodem było także usunięcie wszelkich nieuzasadnionych przeszkód w takim przemieszczaniu.

Identyfikacja zwierząt

Przede wszystkim zwierzęta muszą być oznakowane. Psy, koty i fretki znakuje się poprzez wszczepienie transpondera lub za pomocą wyraźnie czytelnego tatuażu wykonanego przed dniem 3 lipca 2011 r. Transponder oznacza przeznaczone wyłącznie do odczytu pasywne urządzenie identyfikujące wykorzystujące określoną częstotliwość radiową ("mikroczip").

Szczepienie przeciwko wściekliźnie

Ponadto zwierzęta muszą zostać poddane szczepieniu przeciwko wściekliźnie spełniającemu wymogi określone w załączniku nr III Rozporządzenia. Szczepionka musi zostać podana przez upoważnionego lekarza weterynarii. Wiek zwierzęcia domowego w dniu, w którym zostało zaszczepione, powinien wynosić co najmniej dwanaście tygodni. W przypadku pierwszego szczepienia wykonanego u zwierzęcia w wieku powyżej 12 tygodnia życia szczepienie uzyskuje ważność po upływie 21 dni od jego dokonania. W przypadku kolejnych szczepień, przeprowadzanych regularnie, uzyskuje ono ważność w dniu podania dawki przypominającej szczepionki.

Rozporządzenie przewiduje również odstępstwa od konieczności szczepienia przeciwko wściekliźnie w odniesieniu do młodych psów, kotów i fretek. Państwa członkowskie mogą udzielać zezwoleń na przemieszczanie, jeżeli zwierzęta te są w wieku poniżej 12 tygodni i nie zostały zaszczepione przeciwko wściekliźnie albo są w wieku od 12 do 16 tygodni i zostały zaszczepione przeciwko wściekliźnie, ale nie spełniają wymogów dotyczących ważności.

Zezwolenie może zostać wydane tylko wówczas, jeżeli właściciel lub osoba upoważniona dostarczą podpisane oświadczenie. W piśmie należy wykazać, że od urodzenia do chwili przemieszczenia zwierzęta domowe nie miały żadnego kontaktu z dzikimi zwierzętami należącymi do gatunków podatnych na wściekliznę. W oświadczeniu można również wykazać, że zwierzętom domowym towarzyszy ich matka, od której są w dalszym ciągu zależne.  Na podstawie dokumentu identyfikacyjnego matki można natomiast ustalić, że poddano ją wcześniej szczepieniu przeciwko wściekliźnie.

Ponadto, państwa członkowskie mogą umożliwić przemieszczanie się psów, kotów i fretek bez ważnego szczepienia przeciwko wściekliźnie do poszczególnych państw członkowskich na podstawie wspólnego wniosku zainteresowanych państw członkowskich.

Dokument identyfikacyjny

Podczas podróżowania z psami, kotami lub fretkami należy mieć przy sobie należycie wypełniony i wystawiony paszport zwierzęcia. Wzór paszportu wydawanego w UE został określony w Części 1 Aneksu nr III rozporządzenia wykonawczego komisji nr 577/2013 z dnia 28 czerwca 2013 r. W paszporcie znajdują się m.in. informacje dotyczące: umiejscowienia transpondera lub tatuażu oraz daty jego wszczepienia lub naniesienia. Oprócz tego są tam również takie dane jak: imię, gatunek, rasa, płeć, data urodzenia i wszelkie cechy charakterystyczne zwierzęcia. Nie może tam także zabraknąć: imienia i nazwiska, danych kontaktowych oraz podpisu właściciela. Ważne są również informacje dotyczące szczepienia przeciwko wściekliźnie, które muszą być poświadczone podpisem upoważnionego lekarza weterynarii.

Paszport wystawia upoważniony lekarz weterynarii. Najpierw musi on sprawdzić, czy zwierzę domowe oznakowano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wystawienie paszportu nastąpi po należytym uzupełnieniu stosownych pozycji w dokumencie identyfikacyjnym, a także po podpisaniu dokumentu identyfikacyjnego przez właściciela zwierzęcia.

Ponadto, jeżeli zwierzę podróżuje w towarzystwie osoby niebędącej jej właścicielem, niezbędne jest wystawione przez właściciela pisemne upoważnienie do przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierzęcia domowego. Natomiast, jeżeli liczba zwierząt przekracza 5 sztuk, niezbędne jest odpowiednie świadectwo zdrowia.

Dodatkowe wymogi państw członkowskich

Zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji nr 1152/2011 z dnia 14 lipca 2011 r., w przypadku przemieszczania psów do Wielkiej Brytanii, Irlandii, Finlandii, Malty i Norwegii zwierzęta te obowiązuje profilaktyka przeciwko tasiemcom. Ponadto, niektóre kraje członkowskie nie zezwalają na wwóz na swoje terytorium ras psów lub psów w typie ras określanych powszechnie jako niebezpieczne.

Pozostałe zwierzęta domowe towarzyszące

Dla pozostałych zwierząt domowych, takich jak m.in. króliki czy chomiki nie zostały określone stosowne wymagania. Nie ma również dokumentacji dotyczącej zasad podróżowania ze zwierzętami towarzyszącymi w granicach Unii Europejskiej. Zgodnie z Rozporządzeniem, państwa członkowskie mogą stosować przepisy krajowe do przemieszczania o charakterze niehandlowym na ich terytorium z innego państwa członkowskiego zwierząt należących do gatunków zwierząt domowych innych niż psy, koty, fretki, jeżeli są stosowane proporcjonalnie do zagrożeń dla zdrowia publicznego lub dla zdrowia zwierząt oraz nie są bardziej rygorystyczne niż przepisy stosowane do handlu zwierzętami należącymi do  tych gatunków zgodnie z dyrektywami 92/65/EWG lub 2006/88/WE.