Mocne alibi sprawcy może uwolnić od skazania

W przedmiotowej sprawie wyrokiem nakazowym Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego kradzieży zestawu kosmetyków o wartości 24,99 zł, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn wymierzono mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem świadczenia nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin. Na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzeczono wobec obwinionego obowiązek zapłaty równowartości skradzionego mienia, tj. kwoty 24,99 zł na rzecz pokrzywdzonego. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.

Od powyższego prawomocnego wyroku kasację w trybie art. 110 § 1 k.p.w. wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił przedmiotowemu orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w. Polegało ono na niesłusznym przyjęciu, że okoliczności popełnienia czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości i rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym. Skutkiem tego było wydanie wyroku nakazowego, na mocy którego obwinionego uznano za winnego popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., podczas gdy wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności wskazujące, że obwiniony od dnia 16 czerwca 2014 r. odbywał karę pozbawienia wolności, uzasadniały powzięcie wątpliwości co do jego sprawstwa, przez co wyłączały dopuszczalność nakazowego trybu rozpoznania sprawy i nakazywały skierowanie sprawy na rozprawę celem ich wyjaśnienia.

Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie.

Wyrok Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy orzekł, iż kasacja okazała się zasadna.

Warunkiem wydania wyroku nakazowego w sprawie o popełnienie wykroczenia jest to, by okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły wątpliwości (art. 93 § 2 k.p.w.). Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą Sądu Najwyższego brak owych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień oraz innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. Poza sporem jest, że postępowanie nakazowe to instytucja prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu.

W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia. W toku czynności ustalono, że osobą, która miała dokonać kradzieży kosmetyków w sklepie był właśnie obwiniony (identyfikacja na podstawie pseudonimu wskazanego przez świadka kradzieży). Uzyskano jednak w toku postępowania jednoznaczną informację, że osoba ta od dnia 16 czerwca 2014 r. przebywa w Zakładzie Karnym. Nie ustalono jednak, czy w dniu 3 grudnia 2014 r. skazany przebywał poza terenem zakładu karnego. Pomimo tego jednak przesłuchany w charakterze osoby, co do której istnieje podstawa do skierowania wniosku o ukaranie przyznał się do dokonania przedmiotowej kradzieży.

Zapewne to oświadczenie procesowe spowodowało stan braku wątpliwości sądu meriti, co do winy sprawcy. Jednak nie dokonano rzeczy podstawowej, tj. sprawdzenia czy osadzony feralnego dnia faktycznie opuszczał Zakład Karny. Gdyby poczynić w tym zakresie dalej idące ustalenia okazałoby się, że dnia 3 grudnia 2014 r. osadzony był transportowany. Oznacza to, że nie mógł on popełnić zarzucanego wykroczenia. Motywacja osadzonego, który przyznał się do popełnienia czynu nie ma znaczenia, skoro "fizycznie" jego sprawstwo nie było możliwe.

http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia3/V%20KK%20112-18.pdf