Nowe usługi opiekuńcze dla bezdomnych

Od marca 2018 roku gminy i organizacje pozarządowe będą mogły tworzyć placówki dla osób bezdomnych, które wymagają częściowej opieki. Projekt dotyczy uporządkowania i doprecyzowania obowiązujących przepisów o pomocy społecznej dotyczących placówek udzielających tymczasowego schronienia osobom bezdomnym. Wprowadzony zostanie dodatkowy typ placówki: schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.

Nowa instytucja schronisk z usługami opiekuńczymi

Dotychczas istniały trzy rodzaje instytucji udzielających bezdomnym tymczasowego schronienia. Są to ogrzewalnie, noclegownie i schroniska. Po wejściu w życie zmian dołączy do nich schronisko z usługami opiekuńczymi. Poprzednie placówki są przeznaczone dla osób zdolnych do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu innych bezdomnych.

W systemie wsparcia brakowało instytucji dla osób, które nie wymagają całodobowej opieki, np. w domu pomocy społecznej lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, a jedynie częściowej. Tę lukę mają wypełnić schroniska z usługami opiekuńczymi. Takie placówki będą mogły też mieć miejsca dla bezdomnych, którzy są samodzielni.

Nowe rozwiązania ustawowe

Najważniejsze rozwiązania, które przewiduje przyjęty przez Radę Ministrów projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej to:

  • wprowadzenie schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi jako dodatkowego typu placówki;
  • w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie bezdomnej, która posiada decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej możliwość przyznania schronienia na czas oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej – jednak nie dłużej niż 4 miesiące;
  • rezygnacja z wymogu zawarcia kontraktu socjalnego – ma to na celu usprawnienie udzielania pomocy osobie bezdomnej w miejscu jej pobytu (do tej pory istniał obowiązek do zawierania takiego kontraktu) ;
  • „rejestr placówek zapewniających miejsca noclegowe” zastąpi „rejestr miejsc udzielenia tymczasowego schronienia”, prowadzony przez wojewodę, ma na celu zapewnienie maksymalnego dostępu do informacji o miejscach tymczasowego schronienia dla osób bezdomnych i wszystkich potrzebujących wsparcia w tej formie.

Nowa forma placówki umożliwi świadczenie usług opiekuńczych osobom wymagającym częściowej (nie przez całą dobę) pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych i opieki higienicznej. Schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi będą zapewniały tymczasowe schronienie wraz z usługami opiekuńczymi oraz usługami ukierunkowanymi na wzmacnianie aktywności społecznej, a w miarę możliwości – także na wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.

Projektowane przepisy przewidują również wydłużenie terminu dostosowywania do standardów ogrzewalni, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych do 31 grudnia 2020 roku.