McDonald’s stracił wyłączne prawo do serwowania Big Maca. Co na to konkurencja?

7 lutego 2019
/

Big Mac jednoznacznie kojarzy się z restauracją McDonald’s. Teraz może to ulec zmianie. Przynajmniej w Europie. Właściciel amerykańskiej sieci stracił prawo do nazwy tej słynnej kanapki. Urząd Unii Europejskiej ds. własności intelektualnej w Alicante stwierdził wygaśnięcie uprawnienia do wyłącznego używania jednego z najważniejszych w tej branży znaków towarowych. Burger King skorzystał z okazji i wypuścił nową serię produktów.

W 1996 roku zarząd McDonald’s zgłosił do rejestracji w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) znak towarowy w postaci słownego oznaczenia produktu „Big Mac”. Wniosek dotyczył trzech klas dla wielu produktów i usług. Obejmował kanapki mięsne, konserwowane i gotowane owoce i warzywa, usługi związane z restauracjami i restauracjami franczyzowymi czy usługi planowania budowlanego i doradztwa budowlanego.

Ochrona została udzielona zgodnie z wnioskiem, a więc objęła szerokie spectrum produktów i usług. W praktyce jednak McDonald’s używał zastrzeżonego oznaczenia włącznie w stosunku do słynnych kanapek. Żadne inne towary i przedsięwzięcia nie były w ten sposób określane.

Supermac's kontra Big Mac

Tak monopolistyczne ujęcie uprawnień nie spodobało się irlandzkiej sieci fast foodów Supermac’s, której szefowie pragnęli zaistnieć na rynku międzynarodowym. Dominująca pozycja Amerykanów wstrzymywała ekspansję wyspiarzy. Ci ostatni wszczęli przed EUIPO spór. Oskarżyli McDonald’s o prowadzenie praktyk ograniczających konkurencje ze względu na nadużywanie prawa do rejestracji wspólnotowego znaku towarowego.

Mniejsze przedsiębiorstwo wskazywało na konieczność stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Urząd zgodził się z taką argumentacją. Zwrócono uwagę na treść art. 51 ust. 1 pkt a rozporządzenia rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, gdzie czytamy, że:

Wygaśnięcie prawa właściciela wspólnotowego znaku towarowego stwierdza się na podstawie wniosku do Urzędu lub roszczenia wzajemnego w postępowaniu w sprawie naruszenia w przypadku gdy w okresie pięciu lat znak towarowy nie był w rzeczywiście używany we Wspólnocie w odniesieniu do towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, i że nie istnieją usprawiedliwione powody nieużywania.

Zdaniem urzędników zaniechanie korzystania z prawa ochronnego na znak towarowy w stosunku do większości zarejestrowanych produktów powoduje jego wygaśnięcie w całości. McDonald’s używał nazwy „Bic Mac” wyłącznie do określenia jednej kanapki spośród wielu towarów i usług. Decyzja zatem nie mogła być inna. Można więc powiedzieć, że prawnicy i menadżerowie tego wielkiego koncernu popełnili istotny błąd. Poprzez dokonanie zbyt szerokiej rejestracji i późniejsze zaniechania doprowadzili do wygaśnięcia prawa.

Burger King górą w marketingowym starciu

Od teraz każdy przedsiębiorca z branży spożywczej może w nazwach swoich potraw używać określenia „Big Mac”. Z prawa tego skrzętnie skorzystał najważniejszy konkurent sieci McDonald’s – Burger King. I tak, w europejskich lokalach tego przedsiębiorcy znajdziemy takie kanapki, jak:

  • The Kind of Like a Big Mac, But Juicier and Tastier (Coś jak Big Mac, ale bardziej soczyste i smaczniejsze)
  • The Anything But a Big Mac (Wszystko, tylko nie Big Mac)
  • The Big Mac-ish But Flame Grilled of Course (Big Mac-owski, ale grillowany na ogniu)
  • The Like a Big Mac, But Actually Big (Podobny do Big Maca, ale naprawdę duży)
  • The Burger Big Mac Wished It Was (Burger, którym chciałby zostać Big Mac)

W Polsce Big Mac na razie tylko w restauracji McDonald's

Efekty orzeczenia EUIPO nie są na razie dostrzegalne w Polsce. Warto jednak wspomnieć, że w naszym kraju nie brakowało w przeszłości sporów o znaki towarowe. Batalie z wielkimi zagranicznymi koncernami kończyły się dla naszych rodaków zarówno niekorzystnie (np. odmowa zarejestrowania znaku w postaci „kota lądującego na cztery łapy” – przy sprzeciwie koncernu Puma), jak i korzystnie (pokonanie szwajcarskiej firmy „Rolex” przez producenta rolet okiennych…”Rolex”).