Czym jest umowa dożywocia?

Umowa dożywocia to instytucja zawierana pomiędzy osobą fizyczną, która zbywa swoje prawo własności nieruchomości, na rzecz nabywcy. W zamian oczekuje on zobowiązania  się drugiej strony do zapewnienia „dachu nad głową”, jedzenia, pomocy w czasie choroby i opieki na odpowiednim poziomie.

Nabywca ma wtedy możliwość  ustanowić na rzecz tzw. „dożywotnika” prawo użytkowania lub służebność osobistą, która obciąża nieruchomość będącą obiektem nabycia. Każda ze stron nie jest ograniczona liczbą zainteresowanych. Tak więc, może zaistnieć wielość „dożywotników” lub analogicznie wielość nabywców. Odpowiedzialność za zobowiązanie jest solidarna (każdy podmiot odpowiada tak samo).

Losowość i jej następstwa…

Cechą szczególną umowy dożywocia jest losowość. Wiąże się z tym niepewność, w jakiej wartość zostaną spełnione świadczenia na rzecz „dożywotnika”. Jeżeli zbywca nieruchomości umrze, umowa wygasa, a nabywca zostaje zwolniony z zobowiązania. Może wystąpić również taka sytuacja, że wygaśnie ona wcześniej z powodu pojawienia się takich stosunków, które uniemożliwiają dalsze skuteczne działanie umowy (np. nieodpowiednia opieka nad „dożywotnikiem” lub zła wola po stronie zobowiązanego).

Akt notarialny

Drugą cechą istotną do poprawnego zrealizowania umowy jest sporządzenie jej w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Prawo to może zostać uwzględnione w księdze wieczystej zbytej nieruchomości, co skutkuje odzwierciedleniem jej stanu prawnego. Jednakże nawet bez tego nieruchomość jest obciążona wobec każdorazowego właściciela.

Uprawnienia i roszczenia zawarte w umowie

Główną funkcją tej instytucji jest stosunek alimentacyjny. Treść i zakres uprawnień lub roszczeń, które przysługują „dożywotnikowi” muszą zostać zawarte w umowie. Może on zostać ograniczony przez strony (np. zapewnienie jedynie miejsca zamieszkania). Warto również wiedzieć, że obciążona nieruchomość znacznie traci na swojej wartości i czyni egzekucję z niej praktycznie niemożliwą.