Zwalczanie dezinformacji w Internecie

W piśmie z maja 2017 r. przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker powierzył komisarz ds. gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego Marii Gabriel zadanie określenia stojących przed naszymi demokracjami wyzwań w zakresie dezinformacji związanych z platformami internetowymi oraz zainicjowania reakcji UE na te wyzwania.

W lutym 2018 r. Komisja przyjęła listę zaleceń z myślą o wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. Wezwała w nich właściwe organy krajowe do określenia, na podstawie doświadczeń państw członkowskich, najlepszych praktyk w określaniu zagrożeń dla przebiegu wyborów w postaci cyberataków i dezinformacji, przeciwdziałaniu takim zagrożeniom i zarządzaniu nimi.

Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. nieprawdziwych informacji i dezinformacji doradzała Komisji w zakresie zwalczania dezinformacji w internecie. Wnioski i zalecenia grupy zostały opublikowane 12 marca 2018 r.

Grupa zadaniowa East StratCom

Jeszcze przed podjęciem tych inicjatyw Unia Europejska już aktywnie zwalczała dezinformacje. W 2015 r., zgodnie z decyzją Rady Europejskiej z marca tego roku, ustanowiono grupę zadaniową East StratCom pod egidą wysokiej przedstawiciel/wiceprzewodniczącej Federiki Mogherini. Ma ona na celu przeciwstawienie się trwającym kampaniom dezinformacyjnym prowadzonym przez Rosję. Grupa zadaniowa działa w ramach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych od września 2015 r. i skutecznie informuje o polityce UE wobec jej wschodniego sąsiedztwa, wzmacniając ogólne środowisko medialne we wschodnim sąsiedztwie, w tym wspierając wolność mediów i media niezależne. Działania grupy zwiększają zdolność UE do prognozowania, podejmowania działań i upowszechniania wiedzy na temat prorosyjskich działań dezinformacyjnych.

26 kwietnia 2018 roku Komisja zaproponowała wprowadzenie środków w celu zwalczania dezinformacji w Internecie, w tym ogólnounijny kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji, wsparcie niezależnej sieci weryfikatorów faktów oraz szereg działań mających na celu promowanie wysokiej jakości dziennikarstwa oraz umiejętności korzystania z mediów.

Dezinformacja nie jest nowym narzędziem

Niedawne doniesienia na temat Facebooka / Cambridge Analytica ujawniły, w jaki sposób dane osobowe mogą być wykorzystywane w kontekście wyborów. Stanowi to aktualny przykład, że niezbędne są dalsze działania, aby zapewnić odporne procesy demokratyczne. Komisja Europejska podejmuje dziś kroki w walce z dezinformacją w celu zapewnienia ochrony europejskich wartości oraz bezpieczeństwa.

Andrus Ansip, wiceprzewodniczący Komisji do spraw jednolitego rynku cyfrowego, powiedział: Dezinformacja nie jest nowym narzędziem wywierania wpływu politycznego. Dzięki internetowi nowe technologie, zwłaszcza cyfrowe, są w stanie bardziej dotkliwie działać na szkodę naszej demokracji i społeczeństwa. Zaufanie w internecie łatwo jest zburzyć, a trudno odbudować, dlatego branża musi współpracować z nami w tej kwestii. Platformy internetowe odgrywają ważną rolę w zwalczaniu kampanii dezinformacyjnych organizowanych przez osoby indywidualne i państwa, które chcą zagrozić naszej demokracji.

Marija Gabriel, komisarz do spraw gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego, powiedziała: Wzywamy wszystkie podmioty, w szczególności platformy i sieci społecznościowe, które są do tego wyraźnie zobowiązane, do podjęcia działań w oparciu o plan działania zakładający wspólne europejskie podejście, tak aby obywatele stali na silniejszej pozycji i byli skutecznie chronieni przed dezinformacją. Będziemy uważnie śledzić postępy i do grudnia być może zaproponujemy dalsze działania, w tym środki o charakterze regulacyjnym, jeżeli wyniki okażą się niezadowalające.

Dezinformacja staje się bronią

Komisarz ds. unii bezpieczeństwa, sir Julian King dodał: Fałszywe informacje i dezinformacja w internecie stają się bronią, która stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa naszych społeczeństw. Wykorzystywanie zaufanych kanałów w celu rozpowszechniania treści szkodliwych i stwarzających podziały wymaga wyraźnej odpowiedzi, która bazuje na większej przejrzystości, identyfikowalności i odpowiedzialności. Platformy internetowe odgrywają istotną rolę w zwalczaniu nadużywania ich infrastruktury przez wrogie podmioty oraz zapewnianiu bezpieczeństwa użytkowników i społeczeństwa.

W oparciu o niezależne sprawozdanie, opublikowane w marcu 2018 r. przez grupę wysokiego szczebla ds. nieprawdziwych informacji i dezinformacji w internecie, jak również w oparciu o szersze konsultacje przeprowadzone w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, Komisja definiuje dezinformację jako możliwe do zweryfikowania nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje, tworzone, przedstawiane i rozpowszechniane w celu uzyskania korzyści gospodarczych lub zamierzonego wprowadzenia w błąd opinii publicznej, które mogą wyrządzić szkodę publiczną.

Badania Eurobarometru

W ostatnim badaniu Eurobarometr 83 proc. respondentów stwierdziło, że fałszywe informacje stanowią zagrożenie dla demokracji. Ich niepokój budzi w szczególności zamierzona dezinformacja, mająca na celu wywieranie wpływu na wybory i politykę imigracyjną. W badaniu podkreślono również znaczenie wysokiej jakości środków przekazu. Respondenci postrzegają media tradycyjne jako najbardziej wiarygodne źródło informacji (radio – 70 proc., telewizja – 66 proc., prasa drukowana – 63 proc.). Za najmniej wiarygodne uznano internetowe źródła informacji i internetowe serwisy wideo, w przypadku których poziom zaufania wynosi odpowiednio 26 i 27 proc.

Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej opublikowało badanie na temat fałszywych informacji i dezinformacji. Zwrócono w nim uwagę, że dwie trzecie czytelników wiadomości w internecie woli mieć do nich dostęp za pośrednictwem opartych na algorytmach platform, takich jak wyszukiwarki i czytniki wiadomości, oraz serwisów społecznościowych. Stwierdzono również przesunięcie siły rynkowej i źródeł dochodów z wydawców wiadomości na operatorów platform, którzy posiadają dane umożliwiające dopasowanie czytelników, artykułów i reklam.

Środki zwalczania dezinformacji w internecie

W odpowiedzi na te obawy i tendencje Komisja proponuje zastosowanie szeregu środków w celu zwalczania dezinformacji w internecie. Obejmują one następujące elementy:

Kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji

W pierwszej kolejności, do lipca bieżącego roku, platformy internetowe powinny opracować i stosować wspólny kodeks postępowania w celu:

  • zapewnienia przejrzystości w odniesieniu do treści sponsorowanych, w szczególności reklamy politycznej, a także ograniczenia opcji ukierunkowania reklamy politycznej i ograniczenia dochodów podmiotów będących źródłem dezinformacji;
  • zapewnienia większej jasności co do funkcjonowania algorytmów oraz umożliwienia weryfikacji przez osoby trzecie;
  • ułatwienia użytkownikom odkrywania i dostępu do różnych źródeł wiadomości przedstawiających alternatywne poglądy;
  • wprowadzenia środków służących identyfikacji i zamykaniu fałszywych kont oraz rozwiązywaniu problemów związanych z botami;
  • umożliwienia podmiotom weryfikującym fakty, naukowcom i organom publicznym stałego monitorowania dezinformacji w internecie.

Niezależna europejska sieć podmiotów weryfikujących fakty

Pozwoli ona na ustalenie wspólnych metod pracy, wymianę najlepszych praktyk oraz pracę w celu osiągnięcia jak najszerszego zakresu korekt merytorycznych w całej UE; weryfikatorzy zostaną wybrani spośród unijnych członków międzynarodowej sieci weryfikacji faktów, która ściśle przestrzega swojego kodeksu postępowania.

Zabezpieczona europejska platforma internetowa dotycząca dezinformacji

Jej celem jest wsparcie sieci podmiotów weryfikujących fakty i naukowców akademickich zajmujących się tym zagadnieniem, dzięki umożliwieniu gromadzenia i analizy danych transgranicznych oraz dostępu do danych ogólnoeuropejskich.

Pozostałe propozycje

  • Poprawa umiejętności korzystania z mediów: wyższy poziom umiejętności korzystania z mediów pomoże Europejczykom identyfikować dezinformację w internecie i krytycznie podchodzić do treści internetowych. W tym celu Komisja będzie zachęcać weryfikatorów faktów i organizacje społeczeństwa obywatelskiego do dostarczania szkołom i nauczycielom materiałów edukacyjnych oraz zorganizuje Europejski tydzień umiejętności korzystania z mediów.
  • Wsparcie dla państw członkowskich w zapewnianiu odporności wyborów na coraz bardziej złożone zagrożenia cybernetyczne, w tym dezinformację i cyberataki cybernetyczne;
  • Promowanie dobrowolnych internetowych systemów identyfikacji w celu poprawy identyfikacji dostawców informacji oraz promowania większego zaufania do interakcji internetowych, informacji i ich źródeł oraz ich wiarygodności;
  • Wsparcie zróżnicowanych informacji wysokiej jakości: Komisja wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia dla wysokiej jakości dziennikarstwa, aby zapewnić pluralistyczne, zróżnicowane i zrównoważone środowisko medialne. W 2018 r. Komisja ogłosi zaproszenie do składania wniosków dotyczących tworzenia i.rozpowszechniania wysokiej jakości treści informacyjnych na tematy unijne za pośrednictwem mediów informacyjnych opartych na danych;
  • W ramach skoordynowanej polityki w zakresie komunikacji strategicznej, opracowanej przez służby Komisji, łączącej obecne i przyszłe inicjatywy UE i państw członkowskich dotyczące eliminowania dezinformacji w internecie,.określone zostaną działania informacyjne mające na celu zwalczanie fałszywych narracji dotyczących Europy i zwalczanie dezinformacji w UE i poza nią.

Forum współpracy

Komisja zwoła wkrótce wielostronne forum, w celu:

  • stworzenia ram skutecznej współpracy między odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym platformami internetowymi, branżą reklamową i największymi reklamodawcami,
  • uzyskania zobowiązanie do koordynowania i zwiększania wysiłków na rzecz zwalczania dezinformacji.

Pierwszym działaniem forum powinno być opublikowanie do lipca 2018 r. ogólnounijnego kodeksu postępowania.w zakresie zwalczania dezinformacji, tak aby osiągnąć wymierne efekty do października 2018 r.

Do grudnia 2018 r. Komisja przedstawi sprawozdanie z poczynionych postępów. W sprawozdaniu zbadane zostanie również zapotrzebowanie na dalsze działania w celu zapewnienia stałego monitorowania i oceny określonych działań.

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-3370_en.htm