„Dowolność” w ustalaniu wysokości zadośćuczynienia przez sąd

25 października 2018
/

Sąd Apelacyjny w Krakowie w lipcu br. orzekł w kwestii określenia tego, jaka kwota właściwie realizuje funkcję kompensacyjną zadośćuczynienia. W konkretnej, rozstrzyganej przez Sąd sprawie, zostało pozostawione uznaniu sędziowskiemu, mającemu być opartym na rozważeniu wszystkich istotnych z punktu widzenia rozmiaru krzywdy powoda, okoliczności ustalonych w sprawie.

Sąd Okręgowy obowiązkowi temu podołał. Dokonał bowiem takiej oceny. Świadczy o tym bardzo szeroki redakcyjnie wywód, zawarty w części uzasadnienia wyroku, poświęconej temu zagadnieniu. Doprowadził on w konkluzji do określenia należnej pokrzywdzonemu sumy na poziomie 200 000 złotych.

Z zasadnością argumentów tego wywodu skarżący, nie podejmuje w ramach omawianego zarzutu rzeczowej polemiki, poprzestając jedynie, w motywach apelacji na ogólnych stwierdzeniach, nie odnoszących się wprost do sytuacji powoda, którą przez pryzmat zastosowania art. 445 § 1 k.c., Sąd niższej instancji miałby wadliwie ocenić.

Nie jest przy tym wystarczające dla skutecznego zanegowania sposobu zastosowania tej normy przez Sąd, odwołanie się do rozstrzygnięć sądowych powołanych w motywach pozwu, skoro ustalenie wysokości świadczenia kompensacyjnego z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie tych orzeczeń, może być ewentualnie tylko jednym i to jedynie uzupełniającym elementem potencjalnej krytyki poprawności rozstrzygnięcia poddanego kontroli instancyjnej.

Oparcie jej tylko na tym elemencie, ujętym ogólnikowo, czyni te krytykę, przede wszystkim z przyczyn podanych niżej, zupełnie dowolną, a przez to nieskuteczną z punktu widzenia trafności ocenianego zarzutu.

Kontrola instancyjna co do wysokości zadośćuczynienia ma charakter wyjątkowy

Oddanie przez ustawodawcę tej oceny Sądowi ma także i to następstwo, że w ramach kontroli instancyjnej, korekta wielkości świadczenia tego rodzaju może nastąpić jedynie wyjątkowo.

Wtedy, gdy kwota przyznana pokrzywdzonemu, w sposób oczywisty nie odpowiada wymaganiu pojęcia " odpowiedniej sumy ", którą posługują się wszystkie przepisy dotyczące zadośćuczynienia, w tym art. 445 § 1 k.c.

Może to mieć miejsce, gdy kwota ta jest rażąco zawyżona lub zaniżona. Tylko wówczas można zasadnie mówić o tym, że Sąd niższej instancji,.określając wymiar tego świadczenia postąpił w sposób dowolny a nie w granicach dopuszczonego ustawą uznania,.a tym samym naruszył prawo materialne poprzez błąd subsumpcji.

Taka wyjątkowa sytuacja w rozstrzyganej sprawie nie miała miejsca.

Sąd apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji

Dlatego uznając zarzut na którym opiera się konstrukcja apelacji za nietrafny,.Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw z art. 445 § 1 k.c.

Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd zastosował art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw z art. 108 § 1 i 391 § 1 k.p.c. i wynikającą z niego,.dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.

Nie znalazł przy tym żadnych podstaw do tego, aby uwzględnić postulat skarżącego nie obciążania go kosztami tego etapu postępowania, w warunkach uznania apelacji za nietrafną. Zgodnie z utrwalonym i aprobowanym przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę, kierunkiem wykładni normy art. 102 k.p.c., która mogłaby być podstawą dla takiego odstępstwa od ogólnej reguły rządzącej rozliczaniem kosztów procesu,.za jej zastosowaniem muszą przemówić zupełnie wyjątkowe okoliczności.

Okoliczności odnoszące się zarówno do szczególnej sytuacji osobistej i majątkowej podmiotu wobec którego miałaby zostać zastosowana ale także charakteru rozstrzyganej sprawy.

Nie można potwierdzić, że obydwa te elementy występują łącznie po stronie powoda. Przeciwko takiemu wnioskowi przemawia natomiast to,.że zdecydował się na zaskarżenie orzeczenia, mimo,.że z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji jednoznacznie wynikały powody,.dla których świadczenie kompensacyjne w kwocie przekraczającej sumę przyznaną w wyroku jest,.jako wygórowane, pokrzywdzonemu nienależne.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 lipca 2018 r., I ACa 1702/17