Jak obliczać termin przy czynnościach cywilnoprawnych?

W prawie cywilnym pojęcie terminu nie ma jednolitego znaczenia. Z jednej strony jest on traktowany jako element stanowiący zastrzeżenie, przez które czynność prawna zostaje poddana ograniczeniu. Z drugiej strony może on być rozumiany jako moment lub odcinek czasu, z którym wiązane są pewne konsekwencje prawne.

Ważnymi pojęciami przy dokonywaniu czynności prawnych są pojęcia terminu początkowego i terminu końcowego. Wraz z upływem tego pierwszego powstają skutki. Przykładem będzie zawiązanie umowy od dnia 15.11.2017 roku, którą podpisano tydzień wcześniej. Jest to tzw. warunek zawieszający, ponieważ do tego konkretnego dnia zobowiązanie ulega zawieszeniu. Upływ drugiego terminu polega na ustaniu skutków czynności prawnej. Można posłużyć się przykładem – umowa najmu mieszkania ulegnie rozwiązaniu w dniu 17.12.2017 roku w związku z tym, że właśnie wtedy upłynie termin zawarty w umowie.

Sposoby obliczania terminu

Istotne znaczenie w umowach cywilnoprawnych ma sposób, w jaki obliczamy termin. Najkrótszą czasową jednostką jest doba. Można z tego wnioskować, że jego upływ nastąpi po godzinie 24.00 ostatniego dnia. Wartym zauważenia jest pewien fakt. Ustawodawca nie uwzględnia w odliczaniu tego dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stające się początkiem trwania jakiejś czynności prawnej. Jako przykład można tutaj podać wypowiedzenie umowy.

Ciągłość terminu

Zdarza się, że termin może posiadać charakter ciągły, czyli oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach. Co wiąże się z tym, że zakończenie przypadnie wraz z upływem dnia, który swoją nazwą lub konkretną datą odpowiada początkowemu dniowi, od którego zaczął biec termin (np. umowa podpisana 1 stycznia 2017 r. mająca roczny termin wygaśnie dnia 2 stycznia 2017 r. o godzinie 24.00). Wyjątkiem jest stwierdzenie wieku osoby fizycznej. Wtedy to upływ terminu stwierdza się z początkiem dnia, a nie z jego końcem (np. osoba urodzona 20.08.1999 r. staje się pełnoletnia 19.08.2017 r. o godzinie 24.00).

Co jeszcze warto wiedzieć o terminie?

Istnieje możliwość, że terminu nie oznaczono na konkretny dzień. Przypada on jedynie na początek, środek lub koniec miesiąca. W takim wypadku zawsze należy rozumieć to kolejno: jako pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień wspomnianego miesiąca. W wypadku kiedy wymaga się ciągłości, a termin oznaczono w miesiącach lub latach, za miesiąc rozumie się 30 dni, a rok jako 365 dni.

Jeśli ostatni dzień terminu (np. odstąpienia od umowy) przypada na ustawowy dzień wolny od pracy, koniec przypada na pierwszy dzień przypadający po tym dniu. Zgodnie z prawem dniem wolnym od pracy nie jest sobota, a jedynie niedziela i niektóre święta państwowe.