Jak wyrobić dowód osobisty?

Dowód osobisty – bezsprzeczna przepustka do dorosłości, a także istotny dokument, określający naszą tożsamość oraz polskie obywatelstwo. Każdy pełnoletni obywatel, który mieszka w kraju, ma obowiązek posiadać dowód osobisty. Jak wyrobić dowód osobisty?

Dowód osobisty musi mieć każdy pełnoletni obywatel, który mieszka w Polsce. Chociaż może go posiadać także osoba, która nie ukończyła jeszcze 18 lat. Przykładem może być tu podróż za granicę do krajów, w których nie jest wymagany paszport.

Jakie dane zawiera dokument?

W dowodzie osobistym możemy znaleźć:

• imię lub imiona i nazwisko,
• nazwisko rodowe,
• imiona swoich rodziców,
• datę i miejsce urodzenia,
• płeć,
• zdjęcie,
• numer PESEL.

Dodatkowo w e-dowodzie są też następujące informacje na temat samego dokumentu:

• jego seria i numer,
• data wydania,
• data ważności,
• kto go wydał.

Dowód wydany do 28 lutego 2015 roku

Znajdziesz w nim identyczne dane, podobnie jak w e-dowodzie. Ponadto zawiera także informacje o wzroście, kolorze oczu, wzorze podpisu, adresie zameldowania. Warto również wskazać, że adres zameldowania figurujący w dowodzie osobistym, nie potwierdza jednak zameldowania. Dlatego, jeśli się przeprowadzisz, nie musisz wymieniać dokumentu. Godne uwagi jest jednak to, że nie znajdziemy w nim numeru CAN, który służy do nawiązywania bezpiecznego połączenia z elektroniczną warstwą dokumentu.

Dowód wydany od 1 marca 2015 do 3 marca 2019 roku

Jeżeli Twój dowód osobisty został wydany w powyższym terminie, to w swoim dokumencie znajdziesz te same dane na swój temat co w nowym e-dowodzie. Choć nie znajdziesz w nim numeru CAN, który wykorzystujemy, by nawiązać bezpieczne połączenie z elektroniczną warstwą dokumentu.

Jak długo ważny jest dokument?

Dowód osobisty (e-dowód) wydany po 4 marca 2019 roku  jest ważny przez 10 lat (dla osób w wieku od 5 lat) oraz 5 lat (dla osób w wieku do 5 lat). Oczywiście, nie ma obowiązku wymiany dotychczasowego dowodu osobistego na e-dowód. Możemy go jednak wymienić, gdy upłynie ważność naszego dowodu osobistego. Bez wątpienia, wniosek o e-dowód możemy złożyć wcześniej. Dowód osobisty wydany od 1 marca 2015 do 3 marca 2019 roku posiada natomiast ważność: 10 lat – dla osób w wieku od 5 lat oraz 5 lat – dla osób w wieku do 5 lat. W przypadku dokumentu wydanego od 1 stycznia 2001 do 28 lutego 2015 roku jego ważność wynosi: 10 lat – dla osób pełnoletnich i 5 lat – dla osób, które w dniu składania wniosku nie miały 18 lat.

Co ciekawe, osoby, które miały 65 lat, jeżeli wyraziły taką chęć, mogły otrzymać swój dowód bezterminowo. Od 1 marca 2015 roku dokumenty ważne bezterminowo nie są już wydawane.

Certyfikaty w e-dowodzie

Są to istotne składniki e-dowodu. To właśnie ważność e-dowodu je warunkuje. Certyfikaty wydaje minister spraw wewnętrznych i administracji, który pozwala je też zweryfikować. Istnieją 4 certyfikaty.

Certyfikat, który pozwala uwierzytelnić się w usługach online

Ma go tylko osoba, która:

• skończyła 13 lat lub
• jest częściowo ubezwłasnowolniona.

By użyć certyfikatu, potrzebujesz 4-cyfrowego kodu PIN 1.

Certyfikat, który pozwala podpisać elektronicznie dokumenty podpisem osobistym

Podpis osobisty jest to zaawansowany podpis elektroniczny, umieszczany w e-dowodzie. Co ważne, w kontakcie z urzędem (podmiotem publicznym) jest tak samo ważny jak podpis własnoręczny. Oczywiście, możemy go używać do załatwiania innych spraw z firmami lub osobami, jeśli zgodzą się na to obie strony. Ty jako jedna strona i inna osoba lub firma – jako druga strona.

Należy zdecydować, czy chcemy go posiadać, kiedy składamy wniosek o dowód osobisty.

Zgodnie z przepisami może mieć go osoba:

• pełnoletnia,
• która skończyła 13 lat; wtedy o taki certyfikat wnioskuje rodzic. Z podpisu może jednak korzystać wyłącznie osoba dorosła – właściciel dowodu, gdy ukończy 18 lat.

Osoby ubezwłasnowolnione częściowo lub całkowicie nie mają tego certyfikatu. By go użyć, potrzebujemy 6-cyrowego kodu PIN 2.

Certyfikat potwierdzania obecności

Jest bez wyjątku w każdym e-dowodzie. By użyć certyfikatu, NIE potrzebujemy żadnego kodu PIN.

Certyfikat kwalifikowanego podpisu elektronicznego

Można go kupić u dostawcy komercyjnego i umieścić w swoim e-dowodzie. Certyfikat będzie ważny przez czas, na jaki został wydany. Nawet gdy w tym czasie twój e-dowód zostanie unieważniony.

Jak wyrobić dowód osobisty?

Wydanie dowodu osobistego nie niesie za sobą żadnych kosztów. Warto wskazać, że dokument jest wydawany na wniosek. Ów wniosek składamy w organie dowolnej gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kiedy składać wniosek?

• Skończyłeś 18 lat.
• Zmieniły się dane osobowe w Twoim obecnym dowodzie.
• Zmienił się Twój wygląd twarzy, co utrudnia albo uniemożliwia rozpoznanie jej.
• Twój obecny dowód zgubił się, został zniszczony lub skradziony.
• Certyfikaty w dowodzie zostały unieważnione.
• Podejrzewasz, że Twoje dane osobowe zostały wykorzystane w nieuprawniony sposób i zawiadomisz organ ścigania.
• Chcesz mieć e-dowód.
• Masz e-dowód bez certyfikatu, podpisu osobistego lub certyfikatu do logowania.

Co zawiera wniosek o dowód osobisty?

Wniosek o wydanie dowodu osobistego zawiera:

• numer PESEL;
• nazwisko i imię (imiona);
• nazwisko rodowe;
• imię ojca;
• imię i nazwisko rodowe matki;
• datę i miejsce urodzenia;
• płeć;
• obywatelstwo;
• powód ubiegania się o wydanie dowodu osobistego;
• adres do korespondencji, opcjonalnie adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;
• własnoręczny czytelny podpis wnioskodawcy, a w przypadku wniosku złożonego w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis osobisty albo podpis zaufany;
• pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie danych;
• informację o wyrażeniu zgody na zamieszczenie w warstwie elektronicznej dowodu osobistego certyfikatu podpisu osobistego;
• informację o wyrażeniu zgody na przekazanie danych do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych.

Ponadto do wniosku o wydanie dowodu osobistego dołącza się aktualną fotografię. Musi ona odzwierciedlać, niewątpliwie w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości, wizerunek twarzy osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego. Oczywiście, osoba ta nie może występować z nakryciem głowy oraz okularami z ciemnymi szkłami.

Wyjątki

Osoba z wrodzonymi lub nabytymi wadami narządu wzroku może załączyć do wniosku fotografię przedstawiającą ją w okularach z ciemnymi szkłami. W tej sytuacji do wniosku załącza się orzeczenie o niepełnosprawności osoby do 16 r.ż. lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności osoby, która ukończyła 16 lat, z powodu wrodzonej lub nabytej wady narządu wzroku. A co w przypadku, gdy osoba nosi nakrycie głowy, zgodnie z zasadami swojego wyznania? Oczywiście, może ona załączyć do wniosku fotografię, która przedstawia ją w nakryciu głowy. Nawet jeśli jej wizerunek twarzy może być w pełni widoczny, bezsprzecznie, osoba ta musi do wniosku załączyć zaświadczenie o przynależności do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Polsce. Co ciekawe, organ gminy może wydać dowód osobisty na wniosek, do którego została dołączona fotografia przedstawiająca osobę z zamkniętymi oczami, innym niż naturalnym wyrazem twarzy lub z otwartymi ustami. Czyni to w uzasadnionych przypadkach.

Jak złożyć wniosek?

Wniosek możemy złożyć na trzy sposoby: przez internet (tu potrzebujemy profilu zaufanego (eGO) lub e-dowodu), w urzędzie lub poza urzędem (jeżeli ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inny powód nie możemy osobiście udać się do urzędu, jesteśmy uprawnieni do złożenia wniosku o dowód w miejscu swojego przebywania; w tym wypadku warto skontaktować się z urzędem gminy).

Jak wyrobić dowód osobisty – internet

• login z hasłem do profilu zaufanego i telefon komórkowy lub podpis kwalifikowany albo e-dowód,
• zdjęcie w formie elektronicznej i – jeśli jesteś na zdjęciu w ciemnych okularach lub w nakryciu głowy – załącznik z odpowiednim zaświadczeniem,
• potwierdzenie w formie dokumentu elektronicznego, że zawiadomiłeś organ ścigania (np. policję, prokuraturę) o podejrzeniu nieuprawnionego wykorzystania twoich danych osobowych albo decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych stwierdzającą naruszenie twoich danych osobowych – jeśli ubiegasz się o wymianę dowodu osobistego z powodu nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych (kradzież tożsamości). Jeśli nie możesz dostać takiego dokumentu w formie elektronicznej, dołącz jego odwzorowanie cyfrowe, np. skan.

Złożenie wniosku przez internet – co musisz zrobić?

1. Wejdź na stronę gov.pl.
2. Profilem zaufanym zaloguj się na „Mój gov”.
3. Kliknij przycisk „Złóż wniosek o dowód osobisty”.
4. Przeniesiesz się na stronę login.gov.pl. Wybierz sposób logowania.
5. Dokonaj wyboru powodu ubiegania się o dowód.
6. Wybierz dowolny urząd, w którym odbierzesz gotowy dowód.
7. Zaznacz, czy chcesz mieć podpis osobisty.
8. Informacje o podpisie osobistym znajdziesz w sekcji „Co to jest podpis osobisty”.
9. Dołącz zdjęcie oraz w razie potrzeby inny załącznik. Szczegóły znajdziesz w sekcji „Co musisz przygotować”.
10. Sprawdź, czy dane na wzorze dowodu są poprawne – znajdziesz je potem na oryginalnym dowodzie (imię lub imiona, nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę urodzenia, płeć).
11. Uzupełnij brakujące dane kontaktowe. Upewnij się, że masz w swoim wniosku poprawny e-mail. Otrzymasz na niego numer wniosku wraz z nazwą urzędu, w którym odbierzesz dowód.
12. Po wypełnieniu formularza system przekieruje cię do usługi e-podpis na stronie pz.gov.pl.
13. Sprawdź i podpisz wniosek elektronicznie. Możesz to zrobić na 3 sposoby: podpisem zaufanym, e-dowodem oraz certyfikatem kwalifikowanym.
14.  Potwierdzenie złożenia wniosku otrzymasz na swoją skrzynkę ePUAP i e-mail podany we wniosku.
15.  Odbierz dowód. Szczegóły znajdziesz w sekcjach Ile będziesz czekać i Jak odbierzesz dokument.

Jeśli w twoim wniosku urzędnik stwierdzi braki lub błędy – dostaniesz wiadomość na skrzynkę ePUAP. Sprawdzaj swoją skrzynkę – jeśli odpowiesz na wiadomość urzędnika, przyspieszysz załatwienie sprawy.

Złożenie wniosku przez internet – jak odebrać dokument?

Dowód odbierasz w urzędzie, który został przez ciebie wskazany podczas wypełniania wniosku. Przy odbiorze pokaż dotychczasowy dowód osobisty lub ważny paszport – jeśli masz. Osoby, które dostały polskie obywatelstwo, powinny przedstawić dokument podróży (na przykład paszport) lub inny dokument stwierdzający tożsamość. Jeśli nie możesz osobiście odebrać dowodu osobistego z powodu choroby, niepełnosprawności lub z innego ważnego powodu, który wystąpił po złożeniu wniosku, skontaktuj się z urzędem, który przyjął wniosek. Urzędnik odwiedzi cię w miejscu, w którym przebywasz, i zapewni ci odbiór dowodu osobistego. Dowód możesz odebrać w miejscu swojego pobytu, jeśli znajduje się ono w gminie, która przyjęła wniosek.

Podczas odbioru dowodu z warstwą elektroniczną (e-dowodu) możesz ustalić kody PIN:

• do logowania – 4-cyfrowy kod PIN 1,
• do podpisu osobistego – 6-cyfrowy kod PIN 2 – jeśli we wniosku zaznaczono odpowiednie pole.

Możesz też to zrobić później, w dowolnym urzędzie gminy. Razem z e-dowodem dostaniesz kod PUK do niego. Możesz też nie odebrać kodu. Kod będzie czekał na ciebie w urzędzie, który wydał twój dowód. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o kodzie PUK lub kodach PIN, na przykład jak je później zmienić, przeczytaj informacje zamieszczone na e-dowod.

Jak wyrobić dowód osobisty – urząd

• wniosek o wydanie dowodu osobistego – otwórz plik w nowym oknie – pobierz i wypełnij. Taki sam wniosek możesz dostać też w urzędzie gminy. Pamiętaj, że w urzędzie możesz poprosić urzędnika, żeby wydrukował wypełniony wniosek z systemu,
• jeśli chcesz mieć w swoim e-dowodzie podpis osobisty, zaznacz to we wniosku.
• kolorowe zdjęcie na papierze fotograficznym i – jeśli jesteś na zdjęciu w ciemnych okularach lub w nakryciu głowy – odpowiednie zaświadczenie. Pamiętaj, że jeśli zdjęcie nie będzie spełniać wymagań, urzędnik odmówi ci wydania dowodu,
• dotychczasowy dowód osobisty lub ważny paszport – jeśli masz,
• jeśli jesteś osobą, która dostała polskie obywatelstwo – dokument podróży (na przykład paszport) lub inny dokument stwierdzający tożsamość,
• jeśli ubiegasz się o wydanie dowodu osobistego z powodu nieuprawnionego wykorzystania twoich danych osobowych (kradzież tożsamości) – potwierdzenie, że zawiadomiłeś organ ścigania (np. policję, prokuraturę) o podejrzeniu nieuprawnionego wykorzystania twoich danych osobowych albo decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych stwierdzającą naruszenie twoich danych osobowych.

Złożenie wniosku w urzędzie – co musisz zrobić?

• Przygotuj potrzebne dokumenty.
• Złóż dokumenty w urzędzie.
• Odbierz gotowy dowód osobisty.

Złożenie wniosku w urzędzie – jak odebrać dokument?

Dowód odbierasz w urzędzie, który przyjął twój wniosek. Pamiętaj, że musisz odebrać dowód osobiście. Jeśli masz dotychczasowy dowód osobisty, weź go ze sobą do urzędu.

Jeśli nie możesz osobiście odebrać dowodu osobistego z powodu choroby, niepełnosprawności lub z innego ważnego powodu, który wystąpił po złożeniu wniosku, upoważnij inną osobę, by odebrała w twoim imieniu dowód. Pamiętaj, żeby powiadomić o tym urząd, który przyjął twój wniosek.

Podczas odbioru dowodu w urzędzie możesz ustalić kody PIN:

• do logowania – 4-cyfrowy kod PIN 1,
• do podpisu osobistego – 6-cyfrowy kod PIN 2 (jeśli we wniosku zaznaczono odpowiednie pole).

Możesz też to zrobić później, w dowolnym urzędzie gminy. Razem z dowodem dostaniesz kod PUK do niego. Możesz też nie odebrać kodu. Kod będzie czekał na ciebie w urzędzie, który wydał twój dowód osobisty.

Jeśli twój dowód odbiera pełnomocnik, to i tak musisz osobiście przyjść do urzędu, jeśli chcesz:

• ustalić kod lub kody PIN,
• odebrać kod PUK.

Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o kodach PIN, na przykład jak je później zmienić, albo o kodzie PUK, przeczytaj informacje na e-dowod.

Jak wyrobić dowód osobisty – poza urzędem

• wniosek o wydanie dowodu osobistego – otwórz plik w nowym oknie – pobierz i wypełnij. Taki sam wniosek możesz dostać też w urzędzie gminy. Pamiętaj, że w urzędzie możesz poprosić urzędnika, żeby wydrukował wypełniony wniosek z systemu,
• jeśli chcesz mieć w swoim e-dowodzie podpis osobisty, zaznacz to we wniosku.
• kolorowe zdjęcie na papierze fotograficznym i – jeśli jesteś na zdjęciu w ciemnych okularach lub w nakryciu głowy – odpowiednie zaświadczenie. Pamiętaj, że jeśli zdjęcie nie będzie spełniać wymagań, urzędnik odmówi ci wydania dowodu,
• dotychczasowy dowód osobisty lub ważny paszport – jeśli masz,
• jeśli jesteś osobą, która otrzymała polskie obywatelstwo – dokument podróży (na przykład paszport) lub inny dokument stwierdzający tożsamość,
• jeśli ubiegasz się o wydanie dowodu osobistego z powodu nieuprawnionego wykorzystania twoich danych osobowych (kradzież tożsamości) – potwierdzenie, że zawiadomiłeś organ ścigania (np. policję, prokuraturę) o podejrzeniu nieuprawnionego wykorzystania twoich danych osobowych albo decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych stwierdzającą naruszenie twoich danych osobowych.

Złożenie wniosku poza urzędem – co trzeba zrobić?

• Skontaktuj się z najbliższym urzędem gminy.
• Wyjaśnij urzędnikowi, że nie możesz osobiście udać się do urzędu. Podaj swoje dane.
• Wydrukuj wniosek i wypełnij samodzielnie albo poproś wcześniej urzędnika, żeby wydrukował wypełniony formularz z systemu.
• Przygotuj potrzebne dokumenty.
• Urzędnik odwiedzi cię w umówionym terminie.

Złożenie wniosku poza urzędem – jak odebrać dokument?

Masz 2 możliwości:

• dowód możesz odebrać w urzędzie, który przyjął twój wniosek – weź ze sobą dotychczasowy dowód osobisty, jeśli go masz,
• dowód może za ciebie odebrać ktoś inny. Wyznacz wtedy pełnomocnika. Dowiedz się w urzędzie, jak załatwić sprawę przez pełnomocnika. Pamiętaj, żeby pełnomocnik zabrał twój dotychczasowy dowód osobisty, jeśli go masz.

Podczas odbioru dowodu z warstwą elektroniczną (e-dowodu), możesz ustalić kody PIN:

• do logowania – 4-cyfrowy kod PIN 1,
• do podpisu osobistego – 6-cyfrowy kod PIN 2 (jeśli we wniosku zaznaczono odpowiednie pole).

Możesz też to zrobić później, w dowolnym urzędzie gminy. Razem z e-dowodem dostaniesz kod PUK do niego. Możesz też nie odebrać kodu. Kod będzie czekał na ciebie w urzędzie, który wydał twój dowód.

Jeśli pełnomocnik odbiera twój dowód, to i tak musisz osobiście przyjść do urzędu, jeśli chcesz:

• ustalić kod lub kody PIN,
• odebrać kod PUK.

Ile będziemy czekać na wydanie dowodu osobistego?

Dowód osobisty otrzymamy w terminie do 30 dni od dnia złożenia wniosku. Oczywiście, termin ten może się wydłużyć w szczególnych przypadkach – poinformuje cię o tym urzędnik.

Kto wydaje dowód osobisty?

Zgodnie z ustawą o dowodach osobistych, dokumenty wydają organy gminy. Warto wskazać, że zadania związane z dowodami osobistymi są realizowane przez tę jednostkę samorządu terytorialnego w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.

Opracowano na podstawie: www.gov.pl