Przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody

W dniu 25 maja br. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej zagadnień prawnych w sprawach o sygn. III CZP 108/17 oraz III CZP 116/17,  podjął dwie uchwały dotyczące przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody.

Treść uchwał była następująca:

Przepis art. 442[1] § 2 k.c. ma zastosowanie także wtedy, gdy wobec sprawcy czynu niedozwolonego, ponoszącego odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 k.c., zachodzą okoliczności wskazane w art. 31 § 1 k.k., które stanowiły podstawę umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Powyższe uchwały  zostały podjęte w odpowiedzi na pytania prawne przedstawione przez Sąd Najwyższy postanowieniami z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt V CSK 591/16 oraz V CSK 590/16, do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu tego Sądu:

„Czy art. 442[1] § 2 k.c. ma zastosowanie, gdy wobec ustalonego sprawcy czynu niedozwolonego, ponoszącego odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 k.c., zachodzą okoliczności wskazane w art. 31 § 1 k.k., które stanowiły podstawę umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.?”

Poszkodowany osobą małoletnią lub niepoczytalną

Sąd Najwyższy rozważając potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wskazał m.in. na sytuację, w której osoba poszkodowaną jest osoba niepoczytalna lub małoletnia. Sąd Najwyższy zadając pytanie prawne podkreślił, że orzeczenie sądu karnego umarzające postępowanie karne ze względu na niepoczytalność sprawcy nie stoi na przeszkodzie, aby sąd cywilny uznał, iż szkoda wynikła ze zbrodni lub z występku, zatem termin przedawnienia roszczenia wynikającego z czynu niedozwolonego wynosi dwadzieścia lat od popełnienia czynu, który prawo karne uznaje za przestępstwo. Taka wykładnia art. 442[1] § 2 k.c. pozwala na lepszą ochronę interesów osoby poszkodowanej, niż w przypadku negatywnej odpowiedzi na zagadnienie prawne, skutkującą trzyletnim terminem przedawnienia. W ciągu trzech lat od popełnienia czynu wywołującego szkodę osoba poszkodowana może nie wystąpić o odszkodowanie. Szczególnie dotyczy to sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad małoletnim lub ubezwłasnowolnionym utraciła życie w wyniku czynu niedozwolonego.

Brzmienie art. 442(1) kc

§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

§ 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

§ 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

§ 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

Źródło: sn.pl