Umowa sprzedaży komisowej

Umowę sprzedaży komisowej regulują przepisy art. 765 – 773 kodeksu cywilnego. Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (Komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (Komitenta), lecz w imieniu własnym.

Oznacza to, że Komisant jest stroną umowy z osobą trzecią. To jego więc obciąża się obowiązkami. Przysługują mu uprawnienia wynikające z zawartej z osobą trzecią umowy sprzedaży. Umowa sprzedaży komisowej mówi, że Komitent upoważnia Komisanta do sprzedaży rzeczy będącej własnością Komitenta.

Do elementów istotnych umowy komisu (niezbędnych w umowie) należy zaliczyć:

  1. Zobowiązanie się Komisanta do sprzedaży rzeczy będącej własnością Komitenta za wynagrodzeniem, na rachunek Komitenta, ale w imieniu własnym;
  2. Zobowiązanie się Komitenta do zapłaty wynagrodzenia (prowizji).

Forma umowy

Umowę sprzedaży komisowej można zawrzeć w dowolnej formie, również w sposób dorozumiany czy też w formie ustnej. Pomimo braku obowiązku zawarcia umowy na piśmie należy pamiętać, że taka forma pozwala na dużo bardziej precyzyjne ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy, a także uniknięcie wielu sporów na tym tle.

Komis jest umową uregulowaną w kodeksie cywilnym. W skutek czego umowa sprzedaży komisowej nie musi zawierać  wszystkich postanowień kodeksowych. Są one wiążące dla Stron niezależnie od tego, czy znajdą się w umowie. Również w zaprezentowanym powyżej wzorze nie uwzględniono wszystkich regulacji prawnych  regulujących umowę komisu.

Obowiązki Komisanta

Korzystne warunki, o których mowa w ust. 2, mogą być związane nie tylko z ceną sprzedawanej rzeczy, ale mogą dotyczyć np. ustalenia wcześniejszego terminu zapłaty ceny.

Komisant ma obowiązek wydania Komitentowi przede wszystkim ceny za sprzedaną rzecz. Jeżeli rzecz zniszczyła albo uszkodziła osoba trzecia, Komitentowi służą roszczenia odszkodowawcze. Jeżeli uzyska je Komisant, ma obowiązek wydać je Komitentowi.

Komisant ma obowiązek sprawowania pieczy nad rzeczą będącą przedmiotem umowy. Polega ona w szczególności na zachowaniu rzeczy w stanie niepogorszonym.

Umowa sprzedaży komisowej może również zawierać postanowienia nakładające na Komisanta obowiązek ubezpieczenia rzeczy będącej przedmiotem umowy.

Zepsucie rzeczy, zwłoka z odbiorem

Prawo Komisanta do sprzedaży rzeczy nie jest uzależnione od tego, czy pojawiły się już pierwsze oznaki zepsucia rzeczy. Wystarczy, aby rzecz narażono na zepsucie. Przez psucie się rzeczy należy rozumieć również takie jej zmiany, które grożą obniżeniem jej wartości.

Komisant nie odpowiada wobec Komitenta według umowy sprzedaży komisowej za niedobór przedmiotu sprzedaży powstały na skutek jego właściwości, jeżeli tego nie zawinił, a więc ubytek naturalny powstały np. w wyniku wysychania czy parowania rzeczy.

Komitent popada w zwłokę, jeżeli nie odbiera rzeczy mimo upływu terminu do jej odebrania. Na przykład upływu terminu, w którym Komisant ma zbyć rzecz. Jeżeli termin odbioru rzeczy nie wynika z umowy, określa go Komisant, wzywając Komitenta do odbioru rzeczy. Komitent popada w zwłokę również, gdy wyraża gotowość odebrania, ale nie zaspokaja roszczeń Komisanta o wynagrodzenie oraz innych wynikających z Umowy (umowa sprzedaży komisowej). W przypadku popadnięcia Komitenta w zwłokę, Komisant ma prawo oddać rzecz na przechowanie na koszt i niebezpieczeństwo Komitenta albo sprzedać rzecz na jego rachunek. W drugim przypadku powinien wyznaczyć Komitentowi dodatkowy termin do odebrania rzeczy, chyba że wyznaczenie terminu nie jest możliwe albo że rzecz jest narażona na zepsucie albo że z innych względów groziłaby szkoda. O dokonaniu sprzedaży komisant obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić komitenta.

Odpowiedzialność Komisanta za wady rzeczy

Komisant nie ponosi odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne rzeczy, jak również za jej wady prawne, jeżeli przed zawarciem umowy sprzedaży komisowej podał to do wiadomości kupującego. Jednakże wyłączenie odpowiedzialności nie dotyczy wad rzeczy, o których komisant wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć. Komisant musi poinformować nabywcę przed albo przy zawarciu umowy sprzedaży komisowej, tak aby być zwolnionym z odpowiedzialności za wady rzeczy sprzedanej. Nie można za takie zawiadomienie uznać oświadczeń umieszczanych na odwrocie dowodów sprzedaży np. paragonów, rachunków, faktur czy też wywieszenia informacji w tym zakresie w siedzibie Komisanta. Informację o ograniczeniu odpowiedzialności za wady rzeczy należy zatem podać do wiadomości kupującego czy to wprost, czy też np. poprzez zwrócenie jego uwagi na informację o tym, wywieszoną w siedzibie komisanta.

Ciężar udowodnienia, że dopełniono obowiązek zawiadomienia kupującego o ograniczeniu odpowiedzialności za wady rzeczy, spoczywa na Komisancie. Komisant ma obowiązek dochowania szczególnej staranności przy badaniu rzeczy. Gdy chodzi o przedmioty o szczególnej wartości (np. wartościową biżuterię), przesłanka wyłączenia odpowiedzialności Komisanta za wady ukryte sprzedanej rzeczy (polegająca na tym, że wtedy, gdy Komisant o wadzie nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć), jest spełniona wtedy, gdy Komisant zbadał dostarczony mu przedmiot z udziałem specjalisty.

Udzielenie przez Komisanta kredytu lub zaliczki

W sytuacji, gdyby doszło do sprzedaży rzeczy na kredyt bez zgody Komitenta, umowa sprzedaży komisowej mówi, że Komisant staje się dłużnikiem Komitenta z tytułu ceny. A więc bez względu na to, czy i kiedy osoba trzecia cenę zapłaci.

Komisant, który udziela kredytu lub zaliczki z upoważnienia Komitenta, nie odpowiada za wykonanie w tym zakresie zobowiązania przez osobę trzecią. Umowa sprzedaży komisowej może mieć jednak wprowadzoną odpowiedzialność Komisanta z tego tytułu. Komisant w związku z rozszerzeniem swojej odpowiedzialności może zastrzec w umowie oddzielną prowizję.

Roszczenie o zapłatę prowizji

Komisant nabywa roszczenie o zapłatę prowizji z chwilą, gdy komitent otrzymał rzecz albo cenę. Jeżeli umowa sprzedaży komisowej ma być wykonywana częściami, komisant nabywa roszczenie o prowizję w miarę wykonywania umowy. Komisant może żądać prowizji także wtedy, gdy umowy nie wykonano z przyczyn dotyczących komitenta.

Należy zwrócić uwagę, że do powstania roszczenia o zapłatę po stronie Komisanta nie jest wystarczające zawarcie umowy sprzedaży rzeczy. Konieczne jest faktyczne otrzymanie przez Komitenta ceny za sprzedaną rzecz.

 

Potrzebujesz wzoru umowy sprzedaży komisowej? Możesz zupełnie bezpłatnie i bez pomocy prawnika stworzyć ją w naszym Generatorze Umów.

Przeczytaj również:

Umowa sprzedaży – wszystko, co należy o niej wiedzieć