Nowy ład dla konsumentów
Komisja Europejska przygotowała pakiet zmian, które zwiększą ochronę praw konsumentów. Obejmą one m.in. zakupy przez Internet, usługi cyfrowe oraz kwestie podwójnych standardów produktów w różnych krajach.
W unijnym, a więc także polskim, prawie konsumenckim szykują się wielkie zmiany. Komisja Europejska proponuje „Nowy ład dla konsumentów” („New deal for consumers”).
– Rynek podlega szybkim zmianom. Nowy ład dla konsumentów to odpowiedź na nowe wyzwania. Gromadzimy dane w chmurze, korzystamy z serwisów społecznościowych, coraz chętniej kupujemy przez Internet. Zmiany mają wzmocnić prawa konsumentów i zapewnić im dodatkowe narzędzia przy dochodzeniu roszczeń – mówi Dorota Karczewska, wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Powództwa przedstawicielskie
Pierwszy element pakietu „Nowy ład dla konsumentów” dotyczy tzw. powództw przedstawicielskich. Ułatwi on konsumentom zbiorowe dochodzenie roszczeń, w tym uzyskanie rekompensat. Obejmie wszystkie ważne branże, m.in. usługi finansowe, transport, energetykę, telekomunikację. Powództwo przedstawicielskie będą mogły wytoczyć niezależne wykwalifikowane podmioty, np. organizacje konsumenckie. W efekcie sąd lub organ administracji wyda nakaz zaprzestania szkodliwych praktyk i zarządzi rekompensaty dla konsumentów. Uprawnione podmioty będą mogły też negocjować z firmą porozumienie – zatwierdzi je sąd lub organ administracji. Przedsiębiorca będzie musiał poinformować konsumentów dotkniętych naruszeniem o ostatecznej decyzji lub zawartej ugodzie oraz o rekompensatach.
Projekt dyrektywy „Omnibus”
Drugim z elementów „Nowego ładu dla konsumentów” jest projekt dyrektywy „Omnibus”. Przewiduje on zmiany w 4 dyrektywach o: nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, cenach produktów, nieuczciwych praktykach handlowych oraz prawach konsumenta. Najważniejsze propozycje to:
- większa przejrzystość zakupów w sieci
Konsument dowie się przed zawarciem umowy na internetowej platformie handlowej, czy kupuje od przedsiębiorcy, czy od osoby prywatnej. W tym drugim przypadku nie mają zastosowania przepisy chroniące konsumentów. O tym portal będzie musiał powiadomić. Musi też informować o kryteriach pozycjonowania ofert, np. o tym, że przedsiębiorca zapłacił za lepsze miejsce w wynikach wyszukiwania,
- ułatwienia w indywidualnym dochodzeniu roszczeń
Jeśli konsument dozna uszczerbku w wyniku nieuczciwych praktyk handlowych, np. agresywnego marketingu, będzie mógł rozwiązać umowę i domagać się odszkodowania,
- ochrona przy „bezpłatnych” usługach cyfrowych
Konsumenci w zamian za korzystanie z nich dostarczają swoje dane osobowe. Po zmianach zyskają takie same prawa jak w przypadku płatnych umów zawieranych przez Internet, np. będą mogli w ciągu 14 dni odstąpić od umowy,
- sprzedaż na pokazach i w domach konsumentów
W wielu państwach, także w Polsce, dochodzi przy tej okazji do stosowania agresywnego marketingu i nieuczciwych praktyk handlowych. Nowe unijne przepisy dadzą władzom krajowym możliwość wprowadzenia ograniczeń. W Polsce trwają już prace nad propozycjami UOKiK,
- walka z podwójnymi standardami produktów
Wprowadzenie na rynek towaru jako identycznego z tym, który jest sprzedawany w kilku innych państwach UE, podczas gdy istotnie różni się od niego np. składem, będzie uznawane za wprowadzanie klientów w błąd.
Obywatelski dialog konsumencki
Obecnie nad projektami trwają równolegle prace w grupach roboczych w Radzie oraz w Parlamencie Europejskim. Na tym etapie państwa członkowskie zgłaszają swoje uwagi do propozycji Komisji Europejskiej.
Źródło: uokik.gov.pl
